hósdagur 18. september 2014síða 30

Sosialurin nr. 106 · 19. september 2014 6 VIKUSKIFTI Føroyskir filmsdagar Filmur Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Føroyskur filmsframleiðsla er av­mark­ að og spjødd, men seinastu árini hevur vaks­andi áhugi verið fyri films­fram­ leiðslu í Føroyum, og útlit eru fyri, at fleiri filmar verða gjørdir komandi árini. Næsta vikuskiftið verður føroyskur filmur í miðdeplinum á tiltaki, ið verð­ ur hildið Norðuratlantsbryggjuni og Cinemateket í Keypmannahavn. Um­ framt hesi er eisini Norður­landa­húsið við í samstarvinum um films­dagarnar. – Í Føroyum er eitt vaksandi films­ um­hvørvi, sum við grundarlagi í verk­ støðum hjá Klippfisk, arbeiðir við at skapa meira fastar og gevandi karm­ar fyri føroyska filmsframsleiðslu, skriva fyri­reikararnir í skránni fyri films­ dagarnar í Keypmannahavn. Fyrsti filmurin vístur Í ár eru liðin júst 25 ár, síðani fyrsti veru­ ligi føroyski filmurin varð framleiddur. Tað var filmdurin Altantic Rhapsody, sum í 1989 vísti gerandisdagin og ger­ andis­søgur í Havn. Hendan filmin leik­stjórnaði Katrin Ottarsdóttir, og hon hevur hesi árini síðani verið mest virkni og heiðraði føroyski leikstjórin. Hon er eisini aktuell við nýggjum filmi, Ludo, sum letur føroyska filmsdagarnar í Keypmannahavn upp. Útlendskir leikstjórar hava víst Føroy­um og føroyskum søgum áhuga, og Føroyar hava verið pallseting í fleiri útlendskum filmum. Í 1961 gjørdi týski leikstjórin Frank Wisbar eina filmati­ sering av søguni Barbaru hjá Jørgen- Frantz Jacobsen, og 36 ár seinni gjørdi danski Nils Malmros sína filmsútgávu av klassisku skaldsøguni. Báðir filmar­ nir verða vístir á filmsdøgunum í Keyp­ manna­havn. Ein av fyrstu filmunum, sum varð upptikin í Føroyum, var norski film­ urin Selkvinnen, ið er frá 1953. Hesin filmurin verður eisini sýndur á til­tak­ inum. Eisini til Føroya Føroysku filmsdagarnir í Keypmanna­ havn verða hildnir frá 25. september til 2. oktober. Filmarnir verða sýndir á Norður­atlantsbryggjuni og í Cinemateket. Sjey spælifilmar, tríggir doku­ mentar­filmar og tólv stuttfilmar eru á skránni, og eisini luttaka fleiri av leik­ stjórunum og greiða frá sínum filmum – eitt nú Katrin Ottarsdóttir og Nils Malmros. Føroysku filmsdagarnir koma eisini til Føroya – tað verður tíðliga næsta ár. við feskum og forkunnugum Gamlar perlur eru funnar fram til føroyskar filmsdagar í Keypmannahavn, har nýggjastu føroysku filmarnir eisini verða sýndir Stórfilmurin hjá Nils Malmros um Barbaru verður við á føroysku filmsdøgunum í Keypmannahavn. Leikstjórin luttekur eisini Í 1961 gjørdi týski leikstjórin Frank Wisbar eina filmatisering av søguni Barbaru hjá Jørgen-Frantz Jacobsen Fyrsti føroyski spælifilmurin er Atlantic Rhapsody, sum Katrin Ottarsdóttir leikstjórnaði í 1989 Sagnin um kópakvinnuna verður brúkt í norska filminum Selkvinnen frá 1953. Hetta er ein av fyrstu spælifilmunum, sum varð upptikin í Føroyum