hósdagur 16. oktober 2014síða 40

Sosialurin nr. 118 · 17. oktober 2014 8 VIKUSKIFTI Realitysjónvarp Barbara Holm barbara@sosialurin.fo Síðani realitysendingar av álvara byrjaðu í 1990'unum, hevur hetta rákið vundið uppá seg, og alsamt fleiri ung sum eldri melda seg til kappingar av ymsum slag. Sjónvarpsmentanin hevur broytt seg nógv seinastu árunum, og hevur nú størri fokus á meira intimar og persónligar dygdir, og tað er júst tað, sum hyggjarin eisini vil hava. – Okkara ættarlið verður av summ­ um rópt avriks-ættarliðið, og tað er helst á góðari leið. Vit vera máld út frá tí sum vit gera, og ikki tí vit eru. Mørkini eru brotin, og tað er vorðið meir komplekst og markleyst at navi­ gera í verðini, sigur Rigmor N. Arge. – Heimurin er blivin meira opin fyri okkum, og vit eru meira opin fyri heiminum. Tað setur nýggj krøv til hvønn einstakan, heldur Rigmor N. Arge. Hon vísir á, at fyri nøkrum árum síðani fór tað út m mark, um tú megnaði at renna eitt marathon. Nú gera nærum øll tað, og tí skulu fimm marathon ella meir til, áðrenn fólk vera nøgd. Einki við veruliga veruleikan at gera Hóast reality merkir veruleiki, so hava realitysendingar sera lítið við veru­ leikan at gera, tí innihaldið er tilgjørt og villleiðandi. – Reality sendingar vera mangan gjørdar soleiðis, at luttakararnir vera settir undir stórt sálarligt ella kropsligt trýst. Tað viðførir, at luttakararnir noyð­ast at koma í samband við sína primi­tivu síðu, og sostatt eru tey sjáld­ an nøgd við tað myndina, sum heim­ urin sær, vísur Rigmor N. Arge á. Tað eru fleiri kanningar gjørdar um hvørjar avleiðingar realitysjónvarp hevur fyri tey luttakandi, og tað er mangan sera ymiskt. – Felags fyri øll er tó, at tað er ein sera stór uppliving, sum setir spor. Tey eru vorðin meir sjálvtilvitaði og sárbar fyri metingum frá øðrum. Og mong merkja neiliga ávirkan í mong ár eftir, at sendingin er liðug. Hetta tí, at tey eru blivin máld út frá teirra persónligheit, útsjónd og so framvegis, og sostatt blivin meira sjálvkritisk, sigur Rigmor N. Arge. Tað snýr seg í stóran mun um hvussu sárbar og mótstøðufør teir ymsu lut­takararnir eru. Fyri summi hevur tað ógvuliga neiliga ávirkan, meðan onnur ikki uppliva tað á sama hátt. – Spurningurin er eisini hvussu tey ymsu fólkini útstilla seg. Summi hava kynsliga samveru í sendingunum, ella gera okkurt, sum tey moralskt og etiskt ikki kunnu standa inni fyri, sigur Rigmor. Tað er neyvan nakar ivi um, at lut­takarar í realitysendingum kunnu tema Reality sjónvarp kann skaða tey ungu Vit skulu øll vera perfekt, vera væleydnað og fáa viðurkenning í lívinum. Og gert tú ikki tað, so er tað skomm og tey ungu fáa eina ræðslu fyri ikki at vera nóg góð. Tað er helst tí, at mong leita sær til realitysendingar, og royna at nýta hetta sum ein plattform fyri at fáa eina karrieru sum stjørna, sigur Rigmor N. Arge, sálarfrøðingur