hósdagur 13. november 2014síða 8

Fríggjadagur 14. november 2014 · Nr. 130 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 báturin ógvuliga illa. Eisini róður­greiðurnar fóru, so ein maður mátti frá árunum at stýra, so tað gekk seinni enn ætlað. – Men vit róðu kapp við ein annan bátan og tað var øgiliga spennandi, tí eftir at hava róð heilar 5000 kilo­ metrar í 35 dagar, vóru vit bara ein tíma frammanfyri hin bátin. Riggaðu ikki væl saman Livar sigur, at hann verður fullkomiliga útlúgvaður bæði krospliga og sálarliga av eini ferð sum hesari, so tær fyrstu vikurnar eftir at ligg­ur hann bara á eini sofu og roynir at koma fyri teg aftur. – Men eg hevði ikki verið heima meiri enn eina viku, tá ið ið telefonin ringdi, at biðja meg koma við einum báti sum skuldi rógva um India­hav úr Avstralia til Mauritius, einar 4000 fjórð­ ingar. Tað var ein libanesari sum fyrireikaði ferðina og sum skuldi vera skipari. Hann var væl kendur ítróttarmaður og hevði verið á báðum pól­ unum, umframt á Mont Everest og fleiri øðrum av heims­ins hægstu fjøllum. Í miðeystri hevði hann somu støðu sum David Beckham hevur her í vesturheiminum. Men hetta var fyrstu ferð hann royndi seg í hav­rógv­ ing. Og hóast hann var ein ótrúligur ítróttarmaður, má eg skjótt ásanna, at sjó­maður var hann ikki. Livar Nysted sigur, at tað vóru nógvar ósemjur um­ borð og onkuntíð var líka við, at teir fóru til hendurs, tí skip­arin tók so nógvar skila­ leys­ar avgerðir. Tað endaði við, at hinir á manningini tóku tað óvan­ liga og víðgongda stigið at seta skiparan til viks og taka ræðið á bátinum. Men tá hevði eisini skiparin ásanna, at her var hann ikki á heima­ vølli, tí hann góðtók tað at vit tóku ræðið á bátinum. – Men tá ið samanumkom, settu vit heimsmet í at rógva um Indiahav, sigur Livar Nysted. – Nei, vit riggaðu ikki væl saman, libanesarin og eg, endurtekur havrógvarin úr Hvannasundi. – Men kortini eri eg honum ógvuliga takk­ samur, tí hann gav mær møgu­leikan at sleppa hend­ an túrin, leggur hann afturat. Væl fyrireikaðir Livar Nysted sigur, at tað slepst ikki undan, at serligar støður eru á eini slíkari ferð. – Tú veitst, at fyrr ella seinni kemur tú í illveður og tú veit, at vandi er fyri, at báturin hólvist. Men hann kemur rættiliga skjótt aftur á rættkjøl. Sjálvur hevur Livar tvær ferðir verið í báti, sum er farin runt í illveðri mitt á hav­inum. Fyrru ferð var Livar staddur inni í húsinum og fekk einki gjørt, tú hurðin má undir ongum umstøðum latast upp. Men báturin kom upp­aftur og maðurin kom um­borð aftur. – Aðru ferð varð eg slongd­ur úr bátinum. Men vit eru í bjargingarvesti og hava bjargingarlínu á okkum, sum er føst í bátinum. Men tað gekk alt sum tað skuldi. – Vit vita, at sannlíkindini fyri at hólvist á eini slíkari ferð, eru rættiliga stór. Vit eru eisini fyrireikað uppá tað tí tað er ein partur av venj­ ingini upp undir túrin, at vit koppa bátinum at vita um alt riggar sum tað skal. Og tá ið tað hendir, hugs­ ar tú bara um at bjarga tær umborð aftur og tú verður hvørki bangin ella kaldur, hóast umstøðurnar eru ógvu­sligar. Teir eru eisini væl út­ gjørdur við útgerð at navi­ gera við og samstundis hava bæði teir, og nógv tey flestu av skipunum, útgerð við, sum vísir, hvørji skip og bátar eru í nánd. – Og er vandi fyri saman­ stoyti, víkja tey stóru skipini fegin fyri okkum, tí vit rógva so seint, at tað er nógv verri hjá okkum at skifta kós, sigur Livar Nysted. – Vit Hava eisini altíð ein vatntættan posa við ymsari útgerð, eitt nú ein­um lítlum vatngerara, ein fylgis­sveina­ telefon, GPS, ara og einum sindri av mati. Men talan er um víð­ gongdan ítrótt og Livar Nysted sigur, at tilsamans eru sjey mans deyðir undir hav­rógving, men tað eru nógv ár síðani, nakar doyði. Men allir bátarnir komnir aftur í aftur, so tað vísir, hvussu tryggir teir eru, men menniskjanslig mistøk kunnu sjálvsagt enda við eini van­lukku. Hann vísir eisini á, at nú á døgum er samskiftis­ útgerðin, og veðurtíðindini so nógv betri og neyvari enn tey vóru fyri fáum árum síðani Livar Nysted sigur, at hann ansar eisini altíð ógvu­ liga væl eftir sær sjálvum. – Eg rógvi altíð í handsk­ um, tað eru tað ikki allir sum gera, men oyðileggur tú hendurnar, grøðir einki aftur, tí hendurnar fáa ikki frið, táið tú skalt rógva 12 tímar um samdøgurið. Ein onn­ur avbjóðing, er at vit eru altíð vátir um beinini og tað er sera ringt fyri føturnar. Og fyri ikki um at tala, verður man sárur um aftur­ partin av at sita og rógva viku eftir viku. – Eg havi verið ógvuliga sárur um afturpartin, sigur Livar Nysted. Hví? Livar sigur, at hann verður ofta spurdur, hví hann ger hetta. – Tað er einki einfalt svar og tað er eisini ringt at for­ klára. Men tað er stuttligt og tað er spennandi. Eg elski at rógva og eg elski at vera á havinum og í sjálvari náttúr­ uni. Bara tú rættir hondina niður, verður tú vátur. – Nakrar av mínum bestu løtum, havi eg, tá ið eg siti einsamallur við árarnar mitt á havinum undir stjørnu­klár­ um himmli og á havinum er himmalin nógvar ferðir klár­ ari enn hann er á landi, har so nógv ljós annars órógvar. – Hetta er ein heilt serlig avbjóðing og eitt heilt serligt ævintýr. Og hetta er ein ógvuliga víðgongdur ítróttur, sum ógvuliga fá íðka og tað ger tað ikki minni spennandi. Íborna trongdin eftir at yvir­ liva er serliga sterk á eini ferð, sum hesari, tí tú veitst, at tú mást klára teg sjálvan, eisini tá ið tú kemur í neyð. – Alt hetta ger havrógving serliga hugtakandi, sigur Livar Nysted. Men hann staðfestir sam­stundis, at eitt, sum er ógvu­liga týdningarmikið hjá honum at hava við á slíkum ferð­um, er tað føroyska flaggið. – Eg MÁ hava Merkið við. Á eini ferð tvørtur um hav í árabáti, slepst ikki und­an svørtum løtum. Men tá ið eg ordiliga eri í ringum lag, ella ordiliga í kola­kjall­ara­num, hyggi eg at før­oyska flagg­ inum. Tað er ordi­liga góð terapi, sigur Livar Nysted. aki@sosialurin.fo Áki Bertholdsen Havrógingin hjá Livar Nysted hevur higartil givið honum fimm heims­ met. Eitt heimsmet er fyri at hava róð um tvey heims­høv í sama árið. Annars hevur hann met fyri at vera tann hav­rógvarin, sum hevur longst í eitt samdøgur, tá ið teir róðu 118 fjórðingar í 24 tímar. Samstundis hevði hann heimsmet í at rógva skjót­ast um Indiahav, men tað metið er síðani tikið aftur. Livar hevur eisini metið í at rógva skjótast um Atlantshav, tá ið teir róðu 43 samdøgur og 21 tímar. – Eg standi eisini fyri at hava metið sum tann fyrsti ið hevur róð um eitt heimshav sjálvur triði á báti. Tað hevur ongin gjørt fyrr, tí antin hava teir verið tveir, fýra, ella fleiri. – Men tað er eitt met, eg ikki leggi petti í. Eg kundi akkurát tað sama staðið í metbókini hjá Guinnes fyri at vera tann fyrsti, sum hevur róð um eitt heimshav í føroyskari húgvu. Men Livar leggur afturat, at onkuntíð skal lítið til at ein metroynd fer í vaskið. Táið vit tóku metið um um Norðuratlantshav, fekk ein av manningini bruna í stórutá. Vit høvdu eitt sindur av útgerð til fyrstu­hjálp við, men doyv­ingar­evni høvdu vit ikki. Men tað var skilligt, at okkurt mátti gera, tí hann kundi verða so sjúk­ ur, at tað var neyðugt at fáa hjálp og so fór ferðin fyri skeyti. So skiparin tók neglina á stórutá við ongari doyv­ ing. Tað var ógvuliga pínu­fult, men tveir dagar seinni var hann sum fisk­ ur­in so ferðin kundi halda fram – Eg havi onkuntíð hugs­að um, at tað hevði verið undarligt at mist heims­metið av eini stóru­ tá, sigur Livar Nysted. Hendan myndin vísir tey høv, Livar hevur róð um HAVRÓGVING Livar fimm heimsmet Ikki fingið nokk Hóast Livar hevur róð um fleiri heimshøv og sett fleiri heimsmet, er hann ikki mettur av havrógving enn. Hann hevur ein dreym at rógva einsamallur um Atlantshav og skiparin hjá honum á flestu ferðunum, Leven Brown, og hann hava eisini ein dreym um at rógva útnyrðingsleiðina ímillum Kaktovik í Alaska og Ný Foundland, tað er ein teinur á 3.500 fjórðingar. Eg kundi akkurát tað sama staðið í metbókini fyri at vera tann fyrsti, sum hevur róð um eitt heimshav í føroyskari húgvu