hósdagur 20. november 2014síða 31

Sosialurin nr. 133 · 21. november 2014 7 VIKUSKIFTI S o er tað eitt upp, rópar venjarin. Forbannað, sigi eg. Eg vónaði, at tú hevði gloymt tað. Meira orki eg ikki at siga ella mótmæla. Nei, her er einki at gera, eitt tal upp. 16 minuttir eru farnir og tyngdin í pedalunum skal úr 16 upp í 17 og seks sveittandi og náðileysir minuttir eru eftir. Vit súkkla og súkkla og telja sekundini niður, hvørt sekund varar trý og tað seinasta minst fimm. Soleiðis kennist tað, og soleiðis er tað ivaleyst eisini. Eg ætli mær at gerast 90 pluss nakað væl afturat. So eg venji tvær ferðir um vikuna. Tað fær pulsin upp, langt upp, 22 minuttir á súkkluni og 12-13 kilometrar, men bara, eg sigi bara, 374 kaloriur brendar av, hálv fjórða øl. Hvat nyttar so alt? Eg veit ikki, men eg gevist ikki. Gott eisini fyri liðini, sum gerast trekari enn eitt ongantíð smurt hagaportur sum frá líður. Tveir túrar eftir, rópar venjarin. Tvær ferðir 20 sekund við fullari ferð, helst 100, og eina ferð tíggju at fáa ondina aftur. Pulsurin er uppi millum 158 og 162. Tað er gott, sigst, líka veit eg. Eg gleði meg bara til tíðin er farin. Og tað er hon nú. Teldan sigur kling í hátalaranum. Tyngdin niður á 1, skjótt niður, og pulsurin eisini niður, tó ikki so skjótt. Men hví vónaði eg, at venjarin hevði gloymt at rópa eitt upp fjórða hvønn minutt? Eg súkkli ikki fyri hann. Eg súkkli fyri mína egnu heilsu og vælveru. Tí eigur tað als ikki at vera neyðugt at geva mær boð um at leggja oman á tyngdina. Eg eigi sjálvandi sjálvur at halda skil á, at talið fer upp fjórða hvønn minutt. Vert at kanna og granska og skriva doktararitgerð um, hví koyrilin er nógv effektivari enn súmbolska gularótin ella rabarban. Spyrt tú fólk í bili, hví tey sita í trygdarbelti, svara øll: tí eg vil ikki hava bót. Kanska onkur svarar, tí eg vil ikki doyggja, men tey eru fá. Bilførarar, sum tosa í far­tele­ fon, skunda sær at tveita hana frá sær, fáa ikki stundir at siga hvørki bei ella farvæl, hóma tey ein politibil í bakspeglinum ella í forrútinum. Hvønn lumpa vit, snýta vit, svíkja vit uttan okkum sjálvi? Ongan. Spurdi tú fólk fyri 20 árum síðani, hví tey brúktu hít, tá tey moggaðu, svaraðu øll, tí tað sigur landslæknin, at vit eiga at gera. Vit gera eftir boðum, vit akta for­boð, vit lurta eftir ávaringum, sum kunnu bjarga heilsu og lívi okkara. Ikki fyri at bjarga lívi og heilsu okkara, men tí onnur, onkur autoritetur, onkur myndugleiki, sig­ur tað. Bert starvsfólk stendur á ein­ um skelti við eitt bilpláss á Hálsi í Havn. Bert starvsfólk, kalt nú í nov­ ember, hóast várlýtt er. Stóð eina løtu fyri at vita, um eg sá nakað nakið starvsfólk. Men, sjálvandi, hetta var leygardagur, og tá eru eingi starvsfólk, hvørki nakin ella ílatin, men bara eitt tómt, bert bilpláss, sum bara er ætlað starvsfólkum, tá tey starvast. Bara fyri bert starvsfólk. Bara fyri nakin starvsfólk, tí at skeltið sigur tað. Minnist ein av mál­trú­boð­ar­ unum (føroyskt er ein religión við fraksjónum sum allar aðrar reli­giónir), sum segði, at tað eitur bara og ikki bert. Tað ber ikki til bara at siga bert og ikki bara. Men orðabøkurnar tó hava bæði bert og bara og ikki bara bara, eisini einans. So bert starvsfólk er ikki nakið starvsfólk, men bara starvsfólk. Á skeltinum stendur ikki, hvørji starvsfólk hava loyvi til at seta bilin har, hóast plássið er bertbaraeinans (fyri at binda um heilt málbrúk) ætlað teimum. Har eru fleiri enn eitt starvspláss við bilplássið. Sama ger hjá mær. Eg havi ikki bil. Eg súkkli uttan hjól. Annars gangi eg bert. Umafturafturum høgni djurhuus Móðurmálsviðursløn 2012 Bara nakið starvsfólk LURTA LES & UPPLIV lagt til rættis: Eyðun Klakstein Sangbókin hjá Stanley Ein av mest virknu føroysku vísusangarum seinastu nógvu árini Stanley Samuelsen hevur savnað øll síni løg í eini sangbók, ið hann leði fram á móttøku í Reinsarínum hóskvøldið Bókin savnar øll hansara løg frá teimum seks fyrstu fløgunum, 57 sangir við teksti, nótum, talsetingum og øðrvísi stemningum. Stanley hevur tulkað yrkingar av okkara frægastu skøldum, umframt at hansara egnu tekstir. T.d. er talan um sangir sum ”Um eg kundi kvøðið”, “Tá eg verði gamal”, “Regn” og “Síðsti Gorfuglur” Fimta kókibókin frá Oddvør Á fimta sinni gevur Oddvør Skarðhamar út eina kókibók. Matbøkurnar og uppskriftirnar hjá Oddvør mugu vera tær best umtóktu matgerðarbøkurnar í Føroyum seinastu árini, og hesaferð er tað vetrar matur, , sum Oddvør setur fokus á. Aftur hesaferð er talan um eitt samstarv millum Oddvør og Ingibjørg Jacobsen, sum stendur fyri tí grafiska partinum. Kókibókin hesaferð eitur "VetrarRættir", og Eirikur Meitilberg hevur tikið myndirnar, sum eru í bókini. The Hunger Games: Mockingjay Part 1 Áhugin fyri filmunum The Hunger Games hevur verið heimsumfatandi, og nú bjóðar filmsvinnan til enn ein part av vælumtóktu filmsrøðini. Katniss Everdeen er í nýggja filminum í Distrikt 13 eftir at hon í seinasta filmi setti kílar í The Hunger Games, og harvið tendraði ein frælsisneista í fólkinum. Katniss gongur nú á odda fyri uppreistrarrøsluni, og er blivin eitt symbol uppá friðardystin, sum íbúgvararnir í Panem nú eru í gongd við. Samstundis roynir hon av øllum alvi at finna Peeta, sum í seinasta filmi var tikin til gísla av myndugleikunum. Filmurin er grundaður á triðju bókina hjá Suzanne Collins við sama heitið, sum hevur selt fleiri enn 65 milliónir eintøk bert í USA. Filmurin byrjaði í Havnar Bio mikukvøldið, og verður sýndur hvørt kvøld til og við mikukvøldið 26. november. Øðrvísi framsýning í Smiðjuni 10 ára gamli Marius Dam Christophersen hevur fernisering í Smiðjuni í Lítluvík fríggjadagin kl. 15. Á framsýningini vera tekningar og málningar, ið Marius hevur gjørt seinastu árini við íblástri frá hetjuteknirøðum og filmum. Marius hevur áður havt tvær framsýningar. Hann sýndi í mai 2011 fram í Skúlanum við Løgmannabreyt, eisini hevði hann eitt verk við á framsýningini “Hvat er natúrligt” í Østrøm í 2012. Í vár helt Marius sjálvur, at nú var so langt síðan, at hann hevði havt eina framsýning, og spurdi tí um møguleikan at lána Smiðjuna í Lítluvík. Hetta bar væl til, hóast nakað av bíðtitíð var. Bókadagar í Norður­ landahúsinum Um vikuskiftið er Norðurlandahúsið karmur um stórt alment tiltak við orðaskifti, upplestri, bókasølu, framførslum og tiltøkum fyri børn - alt við støði í skrivaða orðinum. Bókadagar 2014 lata upp leygardagin kl. 13.00. Ímillum rithøvundarnar, sum luttaka í á Bókadøgunum eru Carl Jóhan Jensen, Jóanes Nielsen, Petur Pólson, Jógvan Isaksen, Sissal Kampman og mong onnur úr Føroyum og úr Danmark, Íslandi, Norra, USA og Týsklandi. Sí meira á bokadagar.fo