hósdagur 19. februar 2015síða 44

20 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 2 • 20. ferbuar 2015 20 itt av am­ b o ð ­u n ­u m er stíl­søgan við hennara á­vís­ing av stíl­frøði­lig­ um eyð­kenn­um. Hug­tøk sum go­t­ikk­ur, ba­rokk­ur, klass­is­ima, kub­is­ma og sur­real­isma kunnu tí­skil vera hent amboð. Sum tað er við øllum flokk­ ing­um, røkka stílsløg og ”ismur” ov stutt, tá tal­an er um veruleikan, sum jú er størri og ríkari, enn okkara medvit kann rúma. Tað er ikki minni gald­andi fyri blómandi og óstýriliga veruleikan í list­ini. Eitt dømi um lista- verk, har eitt stílistiskt heiti ikki røkkur, er lítli máln­ingurin Roðin frá 1975 eftir Thomasi Arge. Tað er eitt landslag, helst ein líð úti við Hoy­ víks­garð, har hann búði. Mest av øllum líkist mynd­in einum havi í anda­risi – ein virk­nað­ur sum mennist av ógvis­ ligu sporunum av pensli og spartli í tí tjúk­ka og seiga lit­evni­num. Tí liggur væl fyri at rópa myndina ”eks­press­ion­ isma”, eitt mynda­mál, har huglagið hjá lista­ fólki­num hevur størri týdn­ing enn tann part­ ur­in av náttúru, sum verð­ur endurgivin. Mitt í ørskapinum er mynd­in kortini eisini ein sak­lig skráseting av ljósi og litum, ta løtuna har vetrarsólin stend­ur lágt oman fyri sjónarringin. Kavi er í fjøllunum, og tað gula og appilsingula sólarljósið lýsir móti kaldligu og ljósu tónunum í landslagnum, mest hvítt, síðan grønt og blátt. Kavin er ikki tjúkkur mest eitt følv, sum tað sæst av deyðagrasinum, í skapi av ljósabrúnum blettum. Tað er kortini nóg hvítt til, at litaðir skuggar av andstøðulitum í kvøldhimmalinum kunnu dansa í kavanum, har eisini smá sólarglamp í bjørtum gulum skyggja. Sæð við hesum brillunum er myndin hjá Thomasi Arge eitt petti av ”impressionismu”, tvs. ein roynd at lýsa litirnar í náttúruni í ljósi og huglagi. So rein ekspressionisma er myndin ikki, hóast ógvisligi dámurin er tað týdningarmesta. Her ber til at samanbera við eitt undangongufólk sum Ruth Smith, sum í grundini er impressionistur, men sum við uppøsta arbeiðinum við penslunum eisini avdúkar eitt sinni, og tískil eisini er ekspressionistur. Tað er ikki lætt við hesum flokkingum, men tað er júst blandingin av mátti í myndamálinum og tað sakliga, sum ger listina hjá Thomasi Arge til nakað serligt, og sum í hansara bestu verkum lyftir hann upp á altjóða støði. Hann er føddur í 1942 í Havn, varð útlærdur timburmaður í 1964 og sama ár slapp hann inn á Kunstakademiið í Keypmannahavn. Í 1970 er Thomas Arge aftur í Føroyum og tað er í teimum fáu árunum, áðrenn hann doyr í 1978, at hann skapar eitt lívsverk, sum setur hann á fyrsta rað í føroyskari list. Útlendsk listafólk sum íslendingurin THOMAS ARGE Á LISTASAVNINUM E Nils Ohrt BERGTIKIN EINS OG Í ØLLUM VÍSINDUM HEVUR LISTASØGAN SUM MÁL AT SKAPA SKIL OG GREIÐU Í MUN TIL TANN VERULEIKA, SUM EITUR LISTIN