mánadagur 27. juli 2015síða 5

5 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 27. juli 2015 · Nr. 85 Næstan altíð harðskapur KVINNUR OG HARÐSKAPUR Næstan allar kvinnur siga, at harðskapur er ein orsøk til, at tær enda í kvinnuhúsinum Áki Bertholdsen Í talvuni sæst, hvussu nógvar kvinnur hava vent sær til Kvinnuhúsið seinastu sjey árini og, hvussu nógvar av teimum siga, at harðskapur er orsøkin, ella ein partur av orsøkini. Harðskapurin, hesar kvin­ nur hava verið fyri, er bæði likamligur, sálarligur og tal­ an kann eisini vera um hótt­ anir. Kvinnurnar, sum venda sær til Kvinnuhúsið, eru í øllum aldri, heilt úr tjúg­un­ um, til eldri kvinnur yvir seksti ári. Nógv tær flestu arbeiða, ella eru undir útbúgving. Ofta taka tær sjálvar stig til at venda sær til Kvinnuhúsið, men talan er eisini ofta um, at tað er løgreglan, læknin, Almannaverki, sum vísir kvinnum til Kvinnuhúsið. Annars sæst, at tað eru ikki bara kvinnur, sum venda sær til Kvinnuhúsið. Hinar áheitanirnar eru frá stovn­ um, felagsskapum, lesandi, sum gera ymsar verkætlanir, o.s.fr. Ofta og leingi Kvinnurnar upplýsa fyri Kvinnu­húsinum, at ofta hevur harðskapurin reglu­ ligur, og hevur vart í fleiri ár, áðrenn tær gera nakað við hann. Tær siga, at oftast eru tað hjúnafelagin, ella sambúgvin, sum fremja harðskapin, men talan kann eisini vera um onnur, eitt nú vaksnar synir, ella onnur. Kvinnurnar halda, at rót­ in til, at menninir eru harð­ ligir, er ofta at finna í upp­ vøkstrinum, og at teir hava undirlutakenslur. Men or­ søk­in kann eisini botna í misnýtslu, ella talan kann vera um mentanarligar mun­ ir, sum enda við harðskapi. Allar kvinnur, sum venda sær til Kvinnuhúsið, fáa ráðgeving og vegleiðing - ella eitt oyra sum lurtar, sigur Elin Reinert Planck, leiðari í Kvinnuhúsinum. Men er tørvur á tí, verða tær vístar víðari til Almanna­ verkið, Rættarhjálp Føroya, Ríkisumboðið, Barna­vernd­ ina, løgregluna, lækna ella viðgerðarstovn. Talvan niðanfyri vísir, hvussu nógvar áheitanir, Kvinnuhúsið hevur fingið um árið, síðani 2003. Sam­ stundis vísir talvan, hvussu nógvar kvinnur hava vent sær til Kvinnuhúsið, og hvussu nógvar av teimum siga, at harðskapur er ein orsøk til, at tær venda sær til Kvinnuhúsið Kvinnur Harðskapur Áheitanir tils. 2003 152 96 273 2004 174 112 438 2005 183 138 426 2006 145 xxx 375 2007 160 119 300 2008 185 142 307 2009 120 100 257 2010 136 108 304 2011 285 265 592 2012 357 332 601 2013 328 328 603 2014 403 375 539 Minst ein kvinna biður um hjálp um dagin KVINNUR OG HARÐSKAPUR Nú eru tað meiri enn tvær ferðir so kvinnur, sum leita sær hjálp í Kvinnuhúsinum, enn tað vóru í fyrstuni Áki Bertholdsen Í fjør vóru tað heili 403 kvinnur, sum leitaðu sær hjálp og ráðgeving hjá Kvinnuhúsinum í Havn. Kvinnuhúsið læt upp í 2003, og síðani er talið á kvinnum, sum leitað sær hjálp haðani, alsamt vaksið. Serliga er tað nógv vaksið hesi seinastu árini, so nú eru tað meiri enn tvær ferðir so nógvar kvinnur, sum leita sær hjálp í Kvinnuhúsinum, sum tað var tey fyrstu ár­ ini. Elin Reinert Planck, sum er leiðari í Kvinnuhúsinum, sigur, at harðskapur er næstan altíð ein av orsøk­ unum til, at kvinnur leita sær í Kvinnuhúsið. Men tað kunnu eisini vera aðrar orsøkir, eitt nú rúsdrekka- ella rúsevna­ misbrúk, bústaðar­viður­ skifti, kynsligur ágangur, sálarligir trupulleikar og ótrúskapur. Men so er tað eisini ein onnur orsøk, sum er nokk so vanlig, og tað er mentanarligir saman­stoyt­ ir ímillum ein føroyskan og ein útlendskan maka. Elin Reinert Planck held­ur kortini ikki, at út­ lendskar kvinnur eru yvir­ umboðaðar í kvinnu­húsi­ num. – Tað eru rættiliga nógv­ ar, útlendskar kvinnur í Føroyum og tær allarflestu hava eitt gott lív, og tí er avgjørt ongin orsøk at gera tær til ein serligan bólk í so máta, heldur hon. Hon sigur, at orsøkin til, at tær venda sær til Kvinnuhúsið, er ikki altíð tí at tær hava tað so ringt. Tað er eisini at leita sær ráð og vegleiðing um ymisk vanlig viðurskifti. Men soleiðis var tað ikki í fyrstuni, Kvinnuhúsið var opið. Tá ringdu tær, tí tær vildu inn at gista. Men soleiðis er ikki longur, tí nú ringja tær eisini at biðja um ráð og vegleiðing, og tað taka vit sum dømi um, at teir eru eru meiri kunn­ ugar við føroyska sam­ felagið, og hvørjar møgu­ leikar, og hvønn rætt, tey hava. Ger stóran mun Elin Reinert Planck fegnast um heildarætlanina ímóti harðskapi í parløgum og nærsambondum, tí hon ivast ikki í, at hetta hevur havt stóran týdning í at varpa ljós á trupulleikan. Nú ber eisini til hjá kvinnum, sum hava verið fyri harðskapi, at fáa nógv meiri sálarfrøðiliga hjálp, enn tær kundu fram­man­ undan, har tær máttu rinda tað mesta sjálvar. Tað hevur gjørt ógvuliga stór­ an mun, sigur leiðarin í Kvinnuhúsinum. Sam­ stund­is er sjøtul settur á at veita monnum, sum eru harðligir, sálarfrøðiliga hjálp, og Elin Reinert Planck er eisini spent upp á, hvussu tað fer at hepnast, sum frálíður. Stórur tørvur. Kvinnuhúsið hevur húsast her í KFUM á Hoydalsvegi 6, mitt í Havnini, síðan 1990, og tíðin hevur víst, at tað er stórur tørvur á tí, tí talið á kvinnum, sum leitar sær hjálp, er nógv vaksið