mánadagur 12. oktober 2015síða 6

Mánadagur 12. oktober 2015 · Nr. 117 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eisini bleiv biðið fyri hon­ um í Føroyum. Sjálv bað eg eisini um at fáa styrki til at klára byrðuna, sigur Sølvá. Hon sigur, at tað var bara eitt at gera, og tað var at taka seg saman og royna, at fáa sum frægast burturúr. Og tey máttu eisini syrgja fyri at Páll fekk góð upplivilsir, og góða hjálp og røkt, hesa tíð­ina, hann hevði eftir. – Tað hevði hann uppi­ borið, tí hann hevði altíð hjálpt øllum øðrum, og verið til taks hjá øllum. – Í apríl, var hann við teim­um í Koltri á fjalli, men teir máttu leiða hann. Eisini var hann í Trøllhøvda við tyrl­uni. Annars fluttu vit av Garð­inum, býttu um hús við elsta sonin, og tey yvitóku eis­ini okkara virksemi við ferða­vinnuni. – Og so sótu vit har, tvey­ eini og loksins høvdu vit fingið tað privatlív, sum flestu fólk hava, og sum vit onkun­tíð kanska høvdu sakn­að, sigur Sølvá. Tey koyrdu biltúrar og vóru útferð á Sandi. Tey spældu tveymans sjavs, onkun­tíð fýramans sjavs, tá ið fólk komu á gátt – og tað vóru fólk øgiliga fitt at gera, sigur Sølvá. Páll var eisini eina uttan­lands­ferð við tví­ burða­beiggjanum, Tróndi og tað var hann ógvuliga glaður fyri. Versnaði skjótt Men støðan hjá Páll versnaði skjótt, longu í maj fekk hann trupulleikar at tosa, og svølgja, men hann royndi fram­haldandi at arbeiða. – Koyrikortið varð av­le­ ver­að í juli. Hann gavst eisini við at vera deknur. Alt hetta var sum at vera til jarðaferð hvørja ferð, so sorgin var stór hetta árið. – Hjálpitól fekk hann nógv av, so við og við sum støð­an versnaði. Men oftani komu tey ov seint, minnist Sølvá. – Eg hevði avgjørt beinan­ vegin, at hann skuldi verða heima, og tað eyðnaðist, við góðari hjálp frá øllum pørt­ um – men tað var trupult. – Tað var ikki Páll, ella álvar­sligu sjúkurnar, sum gjørdi tað torført, tí hann var stak lættur at hava við at gera og var nøgdur í allari elendig­heitini, og varðveitti virð­ing­ina. – Trupulleikin var tann almenna skipanin, ikki fólkini, tí tey vóru stak fitt. Men tað eru manna­gongdir­ nar, reglugerðirnar og lógar­ verkið, sum haltar og gera alt so tvørligt. Alt var so tungt og tók so órímiliga langa tíð, við fundum, pappírum og játtan­um, og tíðina høvdu vit jú ikki. Eg var mangan við at verða óð í høvdinum, sigur Sølvá. Hon heldur, at tey mugu øll hava verið øgiliga troytt av henni, tí hon hevur klag­að og kært, skrivliga og munn­ liga, og bjóða seg fram til at greiða frá, fyri at tað kann ger­ast lættari hjá øðrum, sum koma í somu støðu. – Tað átti at verið so ein­ falt, tí tíbetur eru tað ikki so nógv, sum fáa hesa sjúku. Øll vita hvussu gongdin er og tí skuldi tað verið so lætt at havt alt til reiðar. Tað rætta var, at fólk kundu komið á Hjálpi­tólamiðstøðina at fáa og avleverað hjálptól, so hvørt, tørvurin broyttist. – Í Danmark hava tey ALS toymi, sum er til reiðar, við einum samskipara sum ráð­gevir um alt. Sostatt sleppa tey avvarðandi frá øll­um tí, og kunnu taka sær av tí sjúka. Tað er ikki her, men eg fekk hjálp frá ergo­ tera­peutum, sigur Sølvá Patursson. ALS-vinkonan Sølvá sigur, at hon hevði til­ knýti til læknarnar og ALS toymið á Bispebjerg, Muskel­ svind­fonden og ALS forum. Hon fekk eisini samband við eina konu sum var í somu støðu sum hon – eina ALS vin­konu, sum hon kallar hana. – Vit mailaðu saman, og tos­aðu og grótu oftani sam­ an í telefonini. Hon er eini 10 ár eldri enn eg og vit hava sam­band enn, og eg hitti hana fyrstu ferð í november í fjør. – Í Føroyum varð ein bólk­ ur stovnaður fyri av­varð­andi við einum demens­sam­skip­ ara. Tað er ein bólkur undir Alz­heimerfelagnum. Vit hitt­ ust hjá hvørjum øðrum av og á og tað var sera gott. – Páll varð ongantíð inn­ lagdur, alt var ambulant og hóast hettar var ógvuliga tungt, vóru tað eisini nógvar góð­ar hugnaligar og eisini stutt­ligar løtur at minnast afturá, sigur Sølvá. – Páll var túr hvønn ein­ asta dag í koyristólinum, við stuðlunum og tað var ótrú­ liga gott. Stuðlarnir vóru um Páll allan dagin, so var eg einsa­møll um náttina. – Tær vóru stak fittar og hetta var eisini gott fyri meg, tí so var eg ikki einsamøll, men hevði góð fólk at práta við, og Páll fekk góða røkt. MISSUR Tað ber ikki til at fella í fátt, men onkrar løtur eru tungar Jarðarferðin hjá Pálli. Hann andaðist 25. mars 2004 Myndir: Brandur í Dali