fríggjadagur 7. juli 2000síða 8

14 15 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 128 - 7. juli 2000 Nr. 128 - 7. juli 2000 gult cyan magenta svart gult cyan magenta svart Ta› eru ivaleyst fleiri, sum hava fylgt vi› í EM kapp- ingini í svimjing, sum hesa seinastu vikuna hevur veri› í Finnlandi. Eurosport hevur sent, og onkur hevur kanska hugsa› vi› sær sjálvum, at í sovornum kappingum hava føroyingar einki at gera. Eingir føroyingar hava tiki› lut í kappingunum. Men ein føroyingur hevur havt t‡›andi leiklut í onkr- um av kappingunum. Talan er um Jon Hestoy, sum – um vit í hesum sambandinum ikki rokna› ÍSB svimjarar- nar uppí – er tann føroying- urin, i› hevur framt størstu altjó›a svimjibrøgdini. Jon Hestoy er higartil ein- asti føroyingurin, sum hev- ur umbo›a› okkara lítla land í einari HM kapping í svimjing. Ta› gjørdi hann longu í 1982, tá hann var vi› í 200 metra firvalda kapp- ingini og 400 metra bland- a›u kappingini. Ta fer›ina var HM kappingin í Equa- dor. Størsta avbjó›ingin Í kappingini í Finnlandi hevur Jon Hestoy veri› ein av dómarunum. Ta›, sum mest hevur veri› at sæ› til í sjónvarpinum, hevur veri› kappingarnar, i› ganga fyri seg í 50 metra hylinum. Harafturat hevur eitt sindur veri› av útlopi og synkron- svimjing. Jon Hestoy hevur veri› dómari í tí, sum teir kalla maratoin svimjing. Talan er um f‡ra kappingar – menn á 5 og 25 kilometra teininum og kvinnur á 5 og 25 kilo- metra teininum. Hesar kappingarnar eru ikki so nógv kendar í Europa, sum tær eru t.d. í Su›uramerika og Afrika, har ta› meiri enn so kemur fyri, at fleiri enn hálvt hundra› túsund ásko›arar savnast til stóru meistarakappingarnar. Hesa fer› hava maraton- kappingarnar veri› í Espo uttanfyri Helsingfors í tí vatninum, sum eitur Sol- valla. Jon var í Finnlandi frá t‡sdegnum 27. juni og fram til mánadagin 4. juli. Størstu avbjó›ingina fekk hann, tá hann tann tri›ja av f‡ra kappingardøgum var yvir- dómari í 25 kilometra kapp- ingini fyri menn. Henda kappingin ver›ur í hesum høpinum mett sum tann størsta. Jon Hestoy hevur mangan veri› yvirdómari í FM kappingum og í Oyggjaleik- unum. Í prinsippinum held- ur hann ikki, at ta› var so nógv ø›rvísi at hava ábyrgdina av maratonkappingini, men alíkavæl: – Umstø›urnar gera, at talan er um nógvar reglar at halda seg til, sum ikki eru galdandi í vanligari svimj- ing, um vit kunnu kalla ta› solei›is. Undan fyrsta kapp- ingardegnum funda›ust vit nógv og leingi. Hvat var so uppgávan hjá tær? – Tí›in hjá teimum fremstu í 25 kilometra kappingini var fimm tímar og fimm minuttir. Í seks tímar stó› eg á brúnni um- bor› á yvirdómarabátinum vi› einum walkie talkie og eygleiddi svimjararnar og hjálparbátarnar, sum fylgdu vi› hvørjum einstøkum lut- takara. Ta› var› tosa› vi› venjarar og eftirlitsmenn, og um serlig vi›urskifti gjørdu seg galdandi, so loysti hjálpardómarin meg av á brúnni, me›an eg fór at seta meg inn í serstaka spurningin og upp á stand- andi fót at taka stø›u út frá reglunum. Kolldømdi tú nakran svimjara? – Luttakararnir vóru sera medvitandi um reglarnar, so ta› var ikki ney›ugt. Í tí eina førinum gav eg einum svimjara eina ávaring. Hana fekk hann fyri at leggja seg í kjalarvørrin hjá einum av kappingarneytunum. Hetta er vanligt í t.d. súkklukapp- ingum, og tá teir á skíum kappast á longu teinunum, men í maraton svimjingini er hetta ikki loyvt. Hvør er sektin, um ein svimjari freistast til á henda hátt at lætta um? – Í fyrstu atløgu ver›ur ein ávaring givin. Um hon ikki hjálpir, so skal svimjar- in bí›a í ein minutt, á›renn hann sleppur at halda fram. Nevndararbei›i› Á Skálafjar›arstevnuni tók Jon Hestoy lut í svimjingini av Strondum og yvir til Runavíkar, so hann hev›i kent eitt vet á egnum kroppi, hvat ta› snú›i seg um, tá hann hev›i eftirlit vi› teimum 22 luttakarunum í Solvalla vatninum: – Hetta er ein ógvuliga krevjandi kapping. Teir drekka og kanska eta eina banan ella okkurt sovor›i› tvær fer›ir um tíman. Ta› er ikki óvanligt, at ta› ørar fyri svimjarunum, og at teir hava hug at sp‡ggja. Um teir sp‡ggja, so skulu teir gevast. Ta› siga ásetingar- nar. Hvussu ber ta› til, at tú ert komin uppí EM kapping- ina? – Í fyrraári› gjørdist eg limur í teknisku nevndini fyri svimjing í fríum vatni. Ta› vóru nor›urlendsku svimjisambondini, sum inn- stilla›u meg til europeiska svimjisambandi›, LEN, og ta› var LEN, sum sendi bo› eftir mær, grei›ir Jon Hest- oy frá. EM í svimjing var í fjør í Turkalandi. Tá var Jon Hestoy eisini til sta›ar. Kappingin er vanliga anna› hvørt ár. At ta› var› kappast bæ›i í fjør og í ár kemst av, at teir hava broytt kapping- ina frá at vera ólíkaár og til at vera líka ár. Er hetta spennandi arbei›i? – Sum gamal svimjari ert tú bitin av umhvørvinum. Ta› mest áhugaverda er at hitta nevndarlimirnar a›ra sta›ni frá. Teir hava tiki› lut í somu kappingunum, sm tú sjálvur hevur veri› vi› í, og so ver›ur hvør søguligur smálutur vendur og snara›- ur. Ta› er bara heilt stuttligt. jh Ta› gongur av skri›uni hjá teimum f‡ra føroyingunum á Ólafsfir›i. Í fyrrakvøldi› hev›i Leiftur, sum er ni›ast í landskappingini, vitjan av Allani Mørkøre og hinum í ÍBV. Vestmannaoyingarnir vunnu 4–2. Teir halda fram í áttandaparts finaluni í steypakappingini, sum í Ís- landi eitur CocaCola kapp- ingin. Eingin føroyingur var millum málskjúttarnar. ÍBV var á odda 4–0, á›renn Leiftur, sum nú fer at savna alla orkuna um at sleppa av ni›urflytingarplássinum, svara›i aftur. Uni Arge hevur gingi› ótolin og bí›a eftir, at ska›- in í økslini skuldi hvørva. Nú er Arge ma›urin komin fyri seg aftur, og í fyrra- kvøldi› gav hann fyrstu ábendingarnar um, at teir í Akranesi kunnu rokna vi›, at máltevi› framvegis er, sum ta› hevur veri›. ÍA vann 4–1 á heimavølli ímóti Dalvík, og í 63. min- utti var Uni Arge á rætta sta›num, tá hann vi› gó›um stútara skora›i til 3–1. Ta› gongur væl hjá Pálli Gu›laugsson og Keflavík. Fyrr í vikuni sendu teir KR, sum í fjør vann bæ›i meist- araskapin og steypakapp- ingina, úr steypakappingini. Keflavík vann 2–1. Pól Thorsteinsson spælir vi› Vali í næstbestu deildini. Teir eru eisini komnir í átt- andaparts finaluna. Men ta› var strevi› hjá Póli og teim- um. Teir spældu ímóti Vík- ingi. Eftir vanliga leiktí› stó› á jøvnum 1–1. So var ney›ugt at spæla tvær fer›ir fimtan minuttir, og tá hev›i Valur vunni› 3–2. Brei›ablik vann eftir longda leiktí› á útivølli 1–0 á Sindri, og Grindavík vann á útivølli í Reykjavík 2–0 á Fram. FH er toppli› í næst- bestu deildini. Í steypa- kappingini gongur eisini væl hjá teimum. Miku- kvøldi› vunnu teir 2–0 á Stjørnuni. jh Uni ger um seg Landsli›sma›urin í Akranesi er komin fyri seg aftur, og ÍBV sendi Leiftur úr steypakappingini Uni Arge er nú aftur til dystin fús Jon Hestoy yvirdómari í EM Einasti føroyingurin, sum hevur tiki› lut í HM kappingum, hevur veri› í Finnlandi og hildi› skil á maraton kappingini Lesi› eisini Ítróttasosialin á alnótini www.sosialurin.fo Klokkan eitt seinnapartin í gjár almannakunngjørdi forma›urin í altjó›a fót- bóltssamgonguni, FIFA, Sepp Blatter, at HM enda- spæli› í 2006 ver›ur í T‡skalandi.Vesturt‡skaland var í 1974 vertur og vann kappingina, og nú skal T‡skaland, sum fyri tíggju árum sí›ani var› endur- savna›, h‡sa endaspæli- num. 24 limir eru í a›alnevndi- ni hjá FIFA, og ta› var tætt, tá teir atkvøddu. Tólv at- kvøddu fyri T‡skalandi, ell- ivu atkvøddu fyri Su›ur- afrika, og ein atkvø›a var blonk. F‡ra tjó›ir bjó›a›u seg fram, og bæ›i onglendingar og su›urafrikanarar vóru sera vónbrotnir í gjár. Ta› var ney›ugt at at- kvø›a tríggjar fer›ir fyrra- partin í gjár. Í fyrstu at- kvø›ugrei›slu datt Ma- rokko burturúr, í a›ru at- kvø›ugrei›slu datt Ongland burturúr, og so stó› vali› millum Su›urafrika og T‡skaland. At T‡skaland ver›ur vert- ur í 2006 ger, at endaspæli› í 2010 ivaleyst ver›ur í onkrum ø›rum heimsparti. Tí vóru onglendingarnir serliga vónbrotnir. Teir fáa tískil í fyrsta lagi› møgu- leikan í 2014, og ta› tykist at vera langt burtur. Su›urafrikanararnir, sum m.a. hava brúkt Nelson Mandela at sannføra teir, sum sita vi› valdinum um, at ta› var upplagt, at enda- spæli› fyri fyrstu fer› skuldi vera í Afrika, hildu seg hava gó›an møguleika, tá Marokko og Ongland vóru úti av spælinum. Tí vóru teir serliga vónbrotnir, tá Sepp Blatter fimm min- uttir yvir eitt í gjár á tí›inda- fundi í Zurich, sum ta› var› hugt at kring allan heimin, kunngjørdi, at T‡skaland fær hei›urin at h‡sa HM endaspælinum í 2006. Harvi› vunnu Bechen- bauer og hinir t‡skararnir enn eina fer›. Taki› hjá teimum ver›ur nú at endur- skapa t‡ska landsli›i›, sum hevur sta›i› seg illa seinnu árini. Sepp Blatter seg›i, at hetta var fyrsta fer›in, at f‡ra tjó›ir vóru vi› í enda- ligu kappingini um at h‡sa endaspælinum, og hann undirstrika›i, at umstø›ur- nar í øllum londunum vóru gó›ar. Men bara ein vinnari var, og sum so mangan á›ur, so vóru ta› t‡skararnir, sum stó›u vi› sigrinum. jh Føroyska landsli›i› fer at strí›ast fyri at sleppa vi› til HM endaspæli› m ver›ur i Tyskalandi i 2006 HM ver›ur í T‡skalandi Bechenbauer og hansara menn sn‡ttu seinnaparrtin í gjár Su›urafrika og su›urafrikanararnar, men munurin var so lítil, sum hann kundi vera Seinnapartin í gjár skuldi føroyska u–17 landsli›i› í fótbólti spæla fjór›ingsfinlu í kappingini, sum í hesi vik- uni er í Leipzig í T‡skalandi í sambandi vi›, at t‡ska fót- bóltssambandi› hátí›ar- heldur eitt hundra› ára stovningardagin. Venjarin Jógvan Martin Olsen var á middegi í gjár væl nøgdur vi›, at teir í átt- andaparts finaluni fyrrapart- in í gjár høvdu vunni›, men hann stúrdi fyri dystinum seinnapartin. Føroysku ung- lingarnir høvdu bara gó›ar tríggjar tímar at hvíla seg í, me›an slovakisku mót- stø›umenninir høvdu gjørt burtur av sær so miki› tí›- liga í gjáramorgunin, at teir høvdu tríggjar tímar meiri at hvíla seg í, og ta› er ikki so líti›. – Mótstø›an hevur ikki veri› so stór í øllum dystu- num, men eg má siga, at sí›- ani eg fór at fáast vi› ung- lingalandsli›ini fyrst í níti árunum, so hevur eingin ár- gangur sta›i› seg so væl og spælt so væl sumhesir dreingirnir. Teir vita, hvat ta› sn‡r seg um. Teir hava rætta hugbur›in, og teir hava sjálvsálit til úti í heim- inum at gera nyttu burturúr evnunum og royndunum, sum teir hava, sta›festir venjarin. Og ta› er ikki bara venj- arin hjá føroysku u–17 dreingjunum, sum heldur, at hansara li› er áhugavert. Í fyrradagin setti ein av venj- arunum hjá bundasligufel- agnum Køln seg í samband vi› føroyska venjaran. Ør- indini hjá fremmanda manninum vóru at fregnast, um føroyingarnir vóru áhuga›ir í mai komandi ár at taka lut í altjó›a kapping, sum f‡ra feløg skipa fyri, i› eru í bundesliguni, og sum eru í nánd av Køln. – Teir bjó›a trimum fremmandum li›um at taka lut, og eftir at hava sæ› okk- ara dreingir helt hann ta› vera upp á sítt pláss at geva okkara li›i møguleikan. Um FSF ger av at taka av inn- bjó›ingini, so ver›ur hetta eitt veldugt høvi hjá ungu monnunum at vísa sínar fót- bóltsdygdir, me›an umbo› fyri stórfeløg bæ›i í T‡ska- landi og a›ra sta›ni hyggja at, heldur Jógvan Martin Olsen, sum ikki ivast í, at dreingirnir, sum sjálvandi hava ungdómsdreymin um at gerast yrkisspælarar, eru áhuga›ir at royna stóru av- bjó›ingina. Sigrarnir I fyrrakvøldi› vann før- oyska li›i› 4–0 ímóti einum li›i úr Croatia, sum kallast Kustosija. Stø›an eftir tann fyrra hálva tíman var 2–0. – Í tí dystinum s‡ndi okk- ara li› besta spæli› higartil í kappingini. Teir vóru fullir í sjálvsáliti›, teir vóru væl skipa›ir, og teir s‡ndu gott hugflog bæ›i í verjuparti- num og í álopspartinum, sigur Jógvan Martin Olsen. Vongverjin Áki Leitis- stein Hansen setti hol á í 10. minutti. Skotroynd frá Sím- uni Joensen var› blokera›, bólturin støkk upp í luftina og dygst uttanvert brotsteig- armarki› royndi NSÍ ma›- urin seg vi› heilfluktara, og ta› sang í netinum. Í 26. minutti økti Hjalgrím Elttør. Hann spældi eitt tvey vi› Fró›a Jóanesarson og kom leysur. Í 37. minutti økti Fró›i Jóanesarson til 3–0. Uppspæli› var í høgru, og NSÍ álopsma›urin var fyrst- ur á flata innlegginum hjá Jann Inga Petersen. Álopsma›urin úr HB, Bjarni Jørgensen, skora›i sí›sta máli› upp á brots- spark, eftir at mótstø›u- menninir høvdu felt hann. Fyrrapartin í gjár æt mót- stø›uli›i› NK CELIK ZENICA úr Bosnia. Teir vóru steerkir og skjótir, og ta› undrar føroyingarnar, um hesir ikki vóru eldri, enn føroysku spælararnir. – Teir takla›u so ta› sang eftir í, og í 1. hálvleiki vóru okkara dreingir eitt sindur kroystir. Men eftir ste›gin var eingin ivi um, hvat var betra li›i›. Vit vunnu 2–0, og Bjarni Jørgensen skora›i bæ›i málini. Í 10. minutti tók ein av verjuspælarunum bóltin vi› arminum, eftir at uppspæl í høgru millum Gilla Haraldsen og Jann Inga Petersen var enda› vi› innleggi frá tí seinni nevnda. Í 57. minutti var Bjarni á rætta sta›num og setti fótin undir innlegg frá baklinjuni í vinstru. Símun Joensen sendi Hjalgrím Elt- tør avsta›, hann sneiddi tveir av sær, kom til baklinj- una og leg›i so út frá, grei›- ir Jógvan Martin Olsen frá úr Leipzig. L i › i › Teir fyrstu ellivu vóru teir somu bæ›i í fyrrakvøldi› og fyrrapartin í gjár: Pól Næs Joensen, B36 – Jann Ingi Petersen, B68, Vagnur Mohr Mortensen, HB, Jón Rói Jacobsen, HB, Áki Leitisstein Hansen, NSÍ – Gilli Haraldsen, Haderslev, Hjalgrím Elttør, KÍ, Símun Joensen, li›forma›ur, KÍ, Elfinn Ørvarodd, FS Vágar – Bjarni Jørgensen, HB, Fró›i Jóanesarson, NSÍ. í fyrrakvøldi› fór Símun Joensen, sum hevur ein lítl- an løst í fótabla›num at dragast vi›, út í 40. minutti, og Atli Danielsen, KÍ, loysti hann av. Í 45. minutti kom Arnfinn í Bartalsstovu, GÍ, í máli› í sta›in fyri Pól Næs Joensen, og í 48. minutti kom Hanus Eliasen, ÍF, í á- lopi› í sta›in fyri Fró›a Jóanesarson. Fyrrapartin í gjár fór El- finn Ørvarodd út í 50. min- utti, tá Atli Danielsen, KÌ, kom inn. Í 52. minutti kom Bár›ur Christiansen, HB, á vongverjan í vinstru fyri Áka L. Hansen, og í 55. minutti fór tvífaldi mál- skjúttin, Bjarni Jørgensen, út, og Hanus Eliasen, ÍF, kom inn. Jógvan Martin Olsen heldur, at 1983 árgangurin er sjáldsama gó›ur, og hann vísir eisini á, at teir, sum eru føddir í 1984, og sum hava fingi› møguleikan hesa fer›, hava sta›i› seg sera væl. Og so skulu vit minnast til, at Kristian á Lakjuni, sum er fastur ma›ur á besta li›num hjá KÍ, ikki er vi›, tí hann plágast av ska›a. – Í Leipzig undrast tey á, at ta› í Føroyum, har ta› eru 45 túsund fólk, kunnu vera so nógvir hugaligir og gó›ir fótbóltsspælarar í tveimum árgangum. Í Leipzig øki- num búgva hálv onnur millión, og øll li›ini, sum teir høvdu vi› í kappingini, eru langt sí›ani send til hús, sta›festir føroyski venjarin, og ta› sær út til, at tey a›ra sta›ni í T‡skalandi halda ta› sama sum hann. Fyri ungu menninar ver›ur møguliga fer›in til Køln komandi ár ein stór gularót. Ta› er einki at ivast í! Uttan mun til hvussu ta› gekk seinnapartin í gjár, so kemur føroyska li›i› aftur til Føroya í morgin. Semi- finlurnar og finalan ver›a spæld í dag. jh Unglingarnir bodnir til Køln í bundesliguni Bæ›i í fyrrakvøldi› og fyrrapartin í gjár vunnu føroysku u–17 dreingirnir í Leipzig, og ta› hevur vakt ans a›ra sta›ni í T‡skalandi