hósdagur 12. november 2015síða 12
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Fríggjadagur 13. november 2015
sosialurin 131
12
tema Prostatakrabbi
Barbara Holm
2009 skuldi vera eitt gott ár fyri tá
65 ára gamla havnarmannin Torkil
Skála. Tað var árið, tá ið hann takkaði
fyri seg eftir drúgva tænastu sum
fólkaskúlalærari og fór á pensjón.
Men árið gjørdist ikki eins gott og
ætlað. Í januar í 2009 fekk Torkil
staðfest prostatakrabba og heimurin
broyttist.
Áðrenn hevði ein nábúgvi hjá
Torkili fingið staðfest prostatakrabba,
og hann doyði stutt eftir, tí sjúkan
hevði spreitt seg.
– Eg minnist eg hugsaði um hann.
Men læknarnir søgdu við meg, at tað
varð uppdagað so tíðliga, at eg hevði
góðar møguleikar fyri at gerast frísk
ur, sigur Torkil.
Tá hevði føroyska sjúkrahúsverkið
ikki drúgvar royndir við prostata
krabba, og tað metir Torkil eisini hava
ávirkað tilgongdina hjá honum.
Torkil fekk tveir møguleikar. Antin
skuldi hann fara undir stráluviðgerð
ella skuldi hann leggjast undir skurð.
– Læknarnir vildu ikki siga mær
hvat var best fyri meg. Teir søgdu eg
skuldi sjálvur taka støðu til hvat eg
vildi, men tað er jú vónleyst at meta
um sjálvur, sigur Torkil.
Hann tók tó avgerð um at fara
undir skurð og við tí vóna, at gerast
frískur. Men so skuldi ikki vera.
Einsamallur til
Keypmannahavnar
Tað vísti seg nakað eftir skurðvið
gerðina, at krabbi framvegis var í
vevinum rundan um prostata, og
tí varð neyðugt hjá Torkili at fara
undir stráluviðgerð. Tað eru máting
ar av tí tey kalla PSA talinum, sum
skulu staðfesta hvussu til stendur.
Veksur nøgdin av PSA í kroppinum,
so er neyðugt at viðgera fyri prostata
krabba. Og talið vaks hjá Torkili eftir
skurðviðgerðina. Tíðliga í 2011 varð
hann tí sendur til Keypmannahavnar,
har hann skuldi undir eina umfatandi
stráluviðgerð. Tveir mánaðir skuldi
hann vera í Danmark. Men hann fekk
ongan fylgjara við.
– Eg vildi so fegin hava konuna
við, tí tað er so einsligt at ganga einsa
mallur í Keypmannahavn í tveir mán
aðir, greiður Torkil frá.
Hvønn dag skuldi hann inn á
Ríkissjúkrahúsið at fáa stráluviðgerð,
men hetta tók sjáldan meira enn 10
minuttir. Restin av samdøgrinum
fór tí við at ganga einsamallur í stór
býnum.
– Tað vóru eisini tveir kaldir
mánaðir, og kanska hevði tað verið
frægari um tað var um summari,
heldur Torkil.
Men viðgerðin fekk ein enda og
eingi hjáárin stóðust av strálunum.
Eftir tveir mánaðir í Danmark slapp
Torkil heimaftur á klettarnar. Hesa
ferð frískur.
Hildin fyri spott á
Landssjúkrahúsinum
Í sjúkraleguni hjá Torkili Skála var
Landssjúkrahúsið, sum vera man,
miðdepilin fyri allari kunning og við
ger, undantikið teir tveir mánaðirnir
í Danmark. Men á Landssjúkrahús
inum kendi Torkil seg ótryggan og
ráðaleysan. Í alt vóru níggju neuro
logar um Torkil hesi árini.
– Eg var ólukksáliga keddur um,
at tað vóru so nógvir ymiskir læknar.
Onkursvegna kendist tað sum, at eg
sjálvur mátti finna útav hvat vendi
upp og niður, greiður Torkil frá.
Læknin, sum legði Torkil undir
skurð í 2009, var bert einaferð eftir
tað í myndini. Átta aðrir neurologar
skiftist síðani um at kalla Torkil inn
til hetta og hatta.
– Fimm teirra søgdu mær als einki,
sum eg ikki visti áðrenn. Og eg kendi
meg snøgt sagt ikki tryggan, sigur
Torkil.
Hann ynskti sær ein lækna, sum
hann kundi hava álit á og knýta sam
band við gjøgnum sjúkraleguna.
– Eg føldi tað sum eg var hildin fyri
spott, tí læknarnir settu seg ikki inn í
mína støðu, sigur Torkil.
Men á Ríkissjúkrahúsinum var
betur. Har vóru tey fitt og fryntlig
– Seinastu trý árini hava eg og konan einki seksuelt
samband havt, tí skurðviðgerðin kostaði mær seksuellu
førleikarnar. Tað er keðiligt fyri okkum bæði, og mangan
taki eg so synd í henni, sigur 71 ára gamli Torkil Skála, sum
í 2009 fekk staðfest prostatakrabba. Nú vil hann púra opið
greiða frá hvussu lívið við og aftaná prostatakrabba er
Torkil Skála
Tað er ein keðilig
avleiðing av
sjúkuni, og
serliga fyri
konuna. Eg eri
keddur henn
ara vegna, men
vit hava prátað
nógv um tað
fyri at góðtaka
støðuna«
Viðgerðin
kostaði mær
sexlívið