hósdagur 10. desember 2015síða 16

FRÍGGJADAGUR 11. DESEMBER 2015 SOSIALURIN 143 16 TEMA »Elting« HALLUR AV RANA A ðrastaðni í blaðnum ber til at lesa eina stutta sam­ røðu við Elin Reinert Planck, leiðara í Kvinnu­ hús­inum, ið greiðir frá, at Kvinnu­ húsið fær fleiri og fleiri fráboðanir frá kvinnum, ið hava verið úti fyri elting. Men fyri at vita hvat tað eru fyri mannfólk, ið elta kvinnur, hevur Viku­ skiftis Sosialurin tosað við Rigmor N. Arge, sálarfrøðing, fyri at fáa innlit í tanka­gongdina hjá eltarum. Sjálv metir sálarfrøðingurin, at eltan er ein vaksandi trupulleiki í okk­ara samfelag, og hóast almenn hag­tøl ikki eru tøk í Føroyum, so sæst ein vaksandi tendensur í okkara granna­londum. Í Norra verður mett, at ein út av seks kvinnum og ein út av nítjan monnum uppliva at verða elt hvønn dag. Hjá nøkrum handlar tað um vikur, hjá øðrum mánaðir, og hjá øðrum fleiri ár. Serliga mannfólk sum elta Rigmor N. Arge greiðir frá, at tað kann vera torført at síggja, hvør er ein eltari, tí talan vanliga eru um fólk, ið at síggja til, hava ordan í sín­ um viður­skiftum. Hagtøl benda tó á, at tað mangan eru fólk, ið eru sosial einsom, og hava verið í einum par­ lagi, ið er enda. Men tað, ið gongur aftur hjá teimum flestu, er at tey eru mann­fólk. – Tað er vanliga mannfólk, ið eru eltarar. Hagtølini vísa, at út við 90 pro­sent av øllum eltarum eru menn. Gløggir, væltalandi menn, ið eru væl fyri á allar mátar. Teir duga vanliga væl at venda støðuna á høvdið, og gera seg sjálvar til ofrið. At tað teim­ um, ið tað er synd í. – Fyri summar av hesum, kann tað gerast ein lívsuppgáva at elta onnur. Børn, familja, arbeiði og alt verður lagt til viks, so teir náa teirra máli. Tað verður tað, ið teir ganga upp í. Tað eru eisini kvinnur, ið kunnu elta onnur, og sambært Rigmor N. Arge, so vísa tær somu atferð sum mannligir eltarar. Ein munur er tó, at tað hjá kvinnum mangan endar í fysiskum samanstoytum. Dyrka avvísingina Flestu fólk munnu kunna seta seg inn í støðuna, har ein er forelskaður í einum øðrum, men har viðkomandi ikki hevur somu kenslur aftur mót­ vegis einum sjálvum. Rigmor N. Arge greiðir frá, at tað er hvussu man tekur eitt nei, ið mangan er munurin millum at vera forelskaður og at elta ein annan. – Man kann definera forelskilsi sum ein tráðan eftir einum øðrum, ið van­liga verður lýstur sum ein narkot­ isk­ur rúsur. Men forelskilsi handlar um javnvág. Man elskar ein persón, og hin elskar teg aftur. Tá er talan um ein javnvág. Men um kenslurnar ikki ganga báðir vegir, kann man fáa hjartasorg, ið aftur kann føra til sálar­ ligar kvalir. Tað er eitt aftursvar upp á at verða avvístur. Sálarfrøðingur Tað er sjáldsamt, at eltarar gera seg fysiskt inn á ofrini, tí er tað eis­ini trupult at melda eltan. Í staðin senda teir bara brøv, pakkar, blómur og ringa til ofrini« Rigmor N. Arge ELTARAR TOLA IKKI EITT NEI – Tað er vanliga mannfólk, ið eru eltarar. Hagtølini vísa, at út við 90 prosent av øllum eltarum eru menn. Gløggir, væltalandi menn, ið eru væl fyri á allar mátar. Teir duga vanliga væl at venda støðuna á høvdið, og gera seg sjálvar til ofrið. At tað teimum, ið tað er synd í. Soleiðis lýsir Rigmor N. Arge, sálarfrøðingur, vanliga eltaran, tá Vikuskiftis Sosialurin spyr hvør tað er, ið vanliga eltir onnur Rigmor N. Arge, sálarfrøðingur SAVNSMYND