hósdagur 21. januar 2016síða 36

FRÍGGJADAGUR 22. JANUAR 2016 SOSIALURIN 9 36 N orðurlendska Ráð- harraráðið hevur í tíðarskeiðinum 2012-2016 sett fimm Nordplus- skipanir í gongd. Tær eru ætlaðar at økja um samstarv og flytføri innan útbúgvingar-økið. Uddannelses- og Forsknings-ministeriet – www. ufm.dk – hevur ábyrgdina av kunning og vegleiðing í Danmark. Í Føroyum kunnar og vegleiðir Altjóða Skrivstovan – www.setur.fo/ASK - um Nordplus. Ætlanin við Nordplus-skipan- unum er, at tær skulu styrkja norður- lendska-baltiska felagsskapin og samleikan, við støði í søguligu, mentanarligu og demokratisku felagseyðkennunum hjá londunum. Skipanirnar eru ætlaðar til undir- vísing á øllum stigum. Endamálið við Nordplus- rammuskránni er at • menna dygd og nýskapan í útbúgvingarskipanunum við atliti at lívslangari læring • stuðla, menna, gagnnýta og kunna um nýskapandi lærumøguleikar og arbeiðshættir í sambandi við útbúgving við skipaðum umbýti av royndum og góðari praksis • styrkja og menna norðurlendskt samstarv innan útbúgving og virka fyri stovnsetan av einum norðurlendskum-baltiskum útbúgvingarøki • virka fyri norðurlendskum máli og mentan og sínámillum norðurlendskari-baltiskari mál- og mentanarfatan Meiri um stuðulskipanirnar: Nordplus Junior er ætlað til lærarar og næmingar í fólkaskúlum, mið- námsskúlum og innan yrkis- útbúgvingar. Nordplus Hægri Útbúgving er ætlað til at menna samstarv fyri lærarar og studentar innan hægri útbúgvingar í Norðurlondunum. Nordplus Vaksin er ætlað at menna samstarvið fyri fólksliga upplýsing og undirvísing av vaks- num. Nordplus Horisontal er ein tvørgangandi skipan. Verkætlanir sum fara tvørtur um vanligu bólk- arnar og sektorarnar og verk- ætlanirnar, og sum arbeiða við øðrum, nýggjum, breiðari og meiri kompleksum málum kunnu fáa stuðul. Nordplus Mál og Mentan er skipan, sum skal menna støðuna hjá teimum norðurlendsku málunum bæði millum norðanlondini og altjóða. 8 norðurlond + 3 baltalond Skipanin er galdandi fyri øll fimm Norðanlondini Danmark, Finnland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt tey trý sjálvstýrandi økini, sum tað eitur á norðurlendskum ráðharramáli, Grønland, Føroyar og Álandsoyggjarnar og tey trý baltalondini, Estland, Letland og Litava. Í Nordplus-skipanini er vert at geva gætur, at tey sjálvstýrandi økini vera roknað sum lond, og at tey tí luttaka á sama hátt sum hini londini í skipanini. Nær er umsóknarfreist? Næsta vanliga umsóknarfreist er týsdagin 1. mars 2016 á www.nordplusonline.org. SpurnarSíðan spurningar og svar NORDPLUS Umsóknarfreist mánadagin 1. mars 2016 Hvussu fær mann danskt Cpr.nr. og Nem-ID, tá ið mann skal lesa uttanfyri Føroyar? Lestur í Danmark Tá mann sum føroyingur flytir til Danmarkar, skal mann fara til Borgerservice-skrivstovuna á kommununi, sum mann flytir til, og boða frá flytingini. Um mann ikki hevur danskt Cpr.nr., fær mann tað so skjótt mann boðar frá flyting til eina danska addressu, og so kann mann fáa Nem-ID. Tað kann t.d. brúkast til almennar stuðulsskipanir sum t. d. SU, sum mann kann søkja talgilt um gjøgnum “minSU”. Lestur uttanlands Um mann skal lesa uttanfyri Danmark og hevur danskt Cpr.nr. í sínum passi og hevur havt addresssu, sum er skrásett í Folkeregisteret í Danmark, kann Nem-ID útflýggjast fyri 200 kr. á donsku sendistovuni í tí landinum mann er. Mann kann eisini fáa Nem-ID undan fráferð úr Føroyum gjøgnum Ríkisumboðið. Um mann ikki hevur danskt Cpr.nr. skal mann fyrst søkja SU-styrelsen um góðkenning av útbúgvingini og uppptøku á útbúgvingini, sum mann skal hava góðkenda. Síðani skal mann søkja um SU-stuðulin á einari pappírsumsókn og upptøkubrævið skal leggjast við. Eitt avrit av passinum og eitt “Tro og love”-oyðublað skulu sendast saman við umsóknini til SU. So syrgir SU fyri at seta seg í samband við SKAT í Danmark, sum gevur tær eitt danskt Cpr.nr. Fyri at fáa Nem-ID noyðist studenturin at møta persónliga hjá Borgerservice í einari danskari kommunu. Hav neyðugu skjølini við so sum CPR.nr. og pass. Við Nem-ID kann mann sam- skifta við SU ígjøgnum “minSU”. Mann kann gott fáa bæði SU-stipendium og SU-lán við pappírsumsóknum (uttan Nem-ID), men tað tekur longri tíð enn við Nem-ID. GG! Minst til at seta teg í samband við SKAT í Danmark og fyribilsskráset teg (fyri at sleppa undan at gjalda ov nógvan skatt) og send eina skattaváttan, ið tú fært frá TAKS í Føroyum, til SKAT í Danmark. Vinarliga, Holger Spurningur Hey tit Eg ætli mær at supplera nøkur fak á mið- námsskúlastigi. Kunnu tit siga mær, hvussu eg skal bera meg at? Takk fyri! Svar Øll tilmelding sum sjálvlesandi fer fram hjá Mentamálaráðnum. Tú skalt fara inn á www. innskriving.fo. Har stendur millum annað: Treytir fyri innskriving sum sjálvlesandi í miðnámsskúla: 1. Tá ið tú í einari ella fleiri lærugreinum hevur innskrivað teg til próvtøku sum sjálvlesandi, skalt tú beinanvegin seta teg í samband við tann skúla, sum tú hevur innskrivað teg á. Skúlin fer at vísa tær til faklærara, sum fer at verða tær til hjálpar í sambandi við val av próvtøkugrundarlagi, og sum fer at vegleiða teg um próvtøkuna o.a. 2. Tú skalt sjálv/ur í seinasta lagi 1. februar 2016 hava tosað við lestrarvegleiðara á skúlanum, tú hevur innskrivað teg til sum sjálvlesandi. 3. Hevur tú ikki í seinasta lagi 1. februar 2016 tosað við lestarvegleiðara og faklærara/r og avtalað fyribils próvtøkugrundarlag, kanst tú ikki rokna við, at skúlin góðtekur tína inn- skriving. 4. Tú skalt í seinasta lagi 15. mars 2016 hava avtalað endaligt próvtøkugrundarlag við faklærara/r í tí/teimum lærugrein/um, tú hevur innskrivað teg til próvtøku í. Skúlin vísir á faklærara. Bæði tann sjálvlesandi og faklærari skulu í seinasta lagi 15. mars 2016 hava undirskrivað próvtøkugrundarlagið. 5. Tá ið tú innskrivar teg til próvtøku í læru- grein á A- ella B-stigi, skalt tú í nógvum lærugreinum hava lokið stigið beint undir. Uttan at hava lokið stigið beint undir, kanst tú ikki fara til próvtøku. Tú skalt sjálv/ur skjalprógva, at tú hevur lokið tey kravdu lægri stigini. Hetta ger seg tó ikki altíð galdandi, og tí er tað sera neyðugt, at tú tosar við vegleiðara um krøvini í teimum einstøku lærugreinunum. 6. Innskrivingin kostar 300 kr. fyri hvørja læru- grein. Meira útgreinað vegleiðing er á: innskriving.fo Um tú ikki í seinasta lagi 15. mars 2016 (í miðnámsskúla) hevur avtalað próvtøku- grundarlagið við skúlan, har tú ætlar tær til próvtøku sum sjálvlesandi, er innskriving ikki gildug. Á studentaskúlanum í Hoydølum eru eisini hesar treytir: Tá tú hevur innskrivað teg á innskriving.fo, skalt tú umframt prógv (nevnd omanfyri) eisini senda navnabræv/dópsváttan til skúlan, og tá skúlin hevur móttikið hesi skjøl, fært tú navn á lærarum, sum skulu føra teg til próvtøku, og tú fært pensumlista. Vinarliga, Holger IELTS royndir í Føroyum Komandi royndin verður leygardagin 7. mai. Tú teknar teg á https://ielts.britishcouncil.org/edu SPYR OG FÁ SVAR UM ÚTBÚGVINGAR. ALLAR. ALLASTAÐNI Tað er tú, sum tekur endaliga avgerð um tína útbúgving, men nú kanst tú fáa svar upp á spurningar um lestur her í Sosialinum. Holger Arnbjerg, sum starvast á Altjóða Skrivstovan við Fróðskaparsetur Føroya, vegleiða teg um tínar møguleikar innan útbúgving og um tey fíggjarligu viðurskiftini. Holger arbeiða dagliga við at vegleiða fólki, sum ætla sær undir útbúgving í Føroyum ella uttanlands, antin tað er styttri ella longri útbúgving, verklig ella ástøðulig. Tú kanst senda spurningar um útbúgvingar til: post@sosialurin.fo og so svarar Holger tær her í Sosialurin.