hósdagur 4. februar 2016síða 22

FRÍGGJADAGUR 5. FEBRUAR 2016 SOSIALURIN 15 22 Matgerð SVENSKAR SEMLOAR – Eg havi ongantíð etið so nógvan føroyskan mat, sum tá ið eg búði uttanlands! Og ongantíð etið so nógvan svenskan mat, sum tá ið eg flutti aftur til Føroya… TJÓÐHILD PATURSSON E g havi ongantíð etið so nógvan føroyskan mat, sum tá ið eg búði utt­anlands! Ja, hetta kunnu nógvir føroyskir (fyrr­ verandi) útisetar kenna seg aftur í. Hvat er tað, sum ger, at vit so innarliga ynskja, at gongirnar á Oyrasundi lukta av røstum kjøti, og at køksskápini anda út ein gjøgnumborðandi lukt/anga av turrum fiski? Er tað ein máti at markera okkara øki – sum frensar, ið spreiða ein ótolandi lukt á alt tað, teir meta vera sítt – ella vilja gera sítt. Ella er tað identitetsskapan? Gera vit føroyingar tað sama sum summir aðrir tilflytarar, og hanga okkum so fast í mat, siðir og hugsanir í móðurlandinum, at vit gerast meira »føroysk« enn tey, ið eru eftir har heima? Ella møguliga er tað eitt slag av nostalgiskum longsli? – Kanska ein blanding av øllum trimum. Í øllum førum haldi eg, at tað er stuttligt; bæði tí at okkara matur luktar serliga løgið, og tí at vit ofta tosa so illa um aðrar tilflytarar, sum taka sínar siðir við til nýggju heimlondini. Hvussu er og ikki, so fór eg at hugsa um hetta, nú tað aftur stundar ímóti føstulávint. Eg minnist, tá ið eg í fjør fekk alt felagið Lundensus Emeritus á vitjan í Nólsoy – tað eru nøkur okk­ ara, sum fyrr búðu í Lund í Svøríki, men sum nú eru heimafturflutt til Føroya. Aftaná at vit høvdu etið okkum ígjøgnum eitt heilt fjall av »semlum«, minnist eg at eg segði: »Eg havi ongantíð etið so nógvar semlur, sum eftir at eg flutti heimaftur til Føroya«. Og tey hildu øll við mær. Síðani tosaðu vit um »fyrstu ferð«, ja fyrstu ferð vit royndu eina semlu – og um tað stóra skuff­ ilsi tað hevði verið. Tí at dáma semlor er nokk nakað, ið man lærir. Vit í Føroyum eru von við smágroteskar føstulávintsbollar, við sjokolátaglasuri, kremi, møgu­ liga róma, og helst eitt sindur av súltutoyi í eisini, ella hinar við rosinum, sum eita jólabollar á jólum og føstulávintsbollar til førstulávint. Nei, tað er einki undur í, at vit fyrst høvdu torført við at skilja svensku semlurnar – sum føstu­lávintsbollin har eitur. Ein lættur, luftigur kardamummubolli, við marsipan og róma – ógvuliga tamt, ógvuliga róligt og ógvuliga »lagom« – sum svenskarar. Men ÁH, so gott tá ið man fyrst fær smakkin fyri tí! Lagom er eitt svenskt orð, sum vit sum hava búð í Svøríki, sakna líka illa sum semlur. Tað merkir ‘tilpass’, men eisini so nógv meira. Tað er sum um at øll fólkasálin »Svøríki« livir í orðinum »lagom«. Fyri at mótviga øllum tí ræsta luktinum á oyrasundi, haldi eg, at eg fari at seta mær fyri at umboða semluna í Føroyum, tað má vera javnvág millum tað vit flyta inn, og og tað vit flyta út. Eg veit at eg seinast skrivaði, at nú skuldi alt hetta føðingardags- skrivaríið vera liðugt, men sam­ stundis setti eg mær eisini sum mál at finna fram til mína føstu føðingardagskøku áðrenn eg varð 30 ár. Hetta kann hervið strikast av mínum ‘at gera áðrenn eg verði 30 ár’-lista. Semla, tú ert komin fyri at vera. Ver vælkomin. Lundensus Emeritus, eg fari at sakna tykkum í ár, men eg sendi tykkum øllum nakrar semlur við postinum úr Lund – um rómin er vorðin súrur tá ið tær koma fram, ja so mugu tit bara baka nakrar sjálvi, uppskriftin er viðheft. Semlur 18 stk Tað er svenska Leila Lindholm sum eigur upprunan til hesa upp­ skriftina, og hon er eisini á finna á henna heimasíðu. Hendan útgávan er tó broytt eitt lítið sindur – flestu semlu-uppskriftir líkjast nógv – tað er jú bara ein bleytur karda­mummu­bolli. Hevur tú eina góða supp­skrift uppá bollar, sum tú plagar at brúka? Onkrar luftigar og lættar? Ja, so kanst tú saktans brúka tað uppskriftina heldur enn hesa – minnst bara til at koyra nógva kardamummu í! Tað smakkar heilt víst best um tú brúkar kardamummukjarnir og knúsir tær, heldur enn at brúka pulvur. Um tú brúkar pulvur, so eru 2 tsk nokk. Tilfar til bollarnar: • 50 gram av ger • 3 dl av mjólk (lunkað) • 1 tsk av salti • 150 gram av smøri • 1 spsk av kardamummukjarnir • 1 dl av sukuri • 2 egg • uml. 700 gram av hveitimjøli Upploys gerið í lunkaðu mjólkini. Knús kardamummurnar í einum MYNDIR: TJÓÐHILD PA