hósdagur 31. mars 2016síða 12

FRÍGGJADAGUR 1. APRÍL 2016 SOSIALURIN 37 12 BIRGITH LASSEN B árður Persson fer ong­ antíð at gloyma 12. de­ sembur 2014. Hetta var dagurin, har kendi og virkni sjónleikarin umsíðir mátti lúta fyri tí alsamt vaksandi órógvinum, sum sinn hansara hevði barst við seinastu 4-5 mán­ að­irnir. Bárður Persson varð inn- lagdur á psykatriska deplinum á Landssjúkrahúsinum. Fyrstu vikurnar á deildini válaði Bárður Persson aftur og fram eftir 30 metrar langu gangini á deildini. Eini 100-200 ferðir aftur og fram um dagin við høvdinum fullum av malandi depressivum tonkum. Tá tær fyrstu vikurnar úti á psykiatriska deplinum vóru av, fór Bárður Persson at geva sær far um, hvussu deildin virkaði sum viðgerðarstovnur. »Tey flestu starvsfólkini á opnu deild royna at gera sítt allar­besta, men tey arbeiða undir korum, sum eru so ótolandi, at tey í veruleikanum ikki kunnu gera sítt besta. Og so sera langt frá eisini«, sigur Bárður Persson. »Har so nógv sum kann gerast betur. Eg fái illa byrjað at tosa um tað, tí so fái eg illa nok endað aftur«, leggur hann afturat. Harmast um fysisku karmarnar Bárður Persson er í andarisi, tá hann skal greiða frá støðuni á psykatriska depilinum. Hann tosar skjótt. Og nógv. Tá hann skal greiða frá tí ringasta, tosar hann mest ótýðiligt. Tað merkist á honum, at atfinningarnar eru veruligar. »Taka vit fyrst teir fysisku karmarnar, so er hetta einki ann­ að enn ein vanvirðilig skomm. Kømrini í hesum fullkomiliga niðurslitna bygningi eru rætt og slætt ræðulig. Tá tú ert innlagdur, kennist tað sum, at tað verður gjørt alt fyri, at tú skalt verða bundin í tíni sjúku«, sigur Bárður Persson. Hann ilskast inn á tað mangl­ andi innbúgvið. Har mangla nátt­ lampur, hillar, borð, knakar og annað sum hoyrur einum kamari til. Hann ilskast ikki minni á tær slitnu sengurnar, gardinurnar, klædnaskápini og tað slitna gólvið. »Og taka vit so sjálva viðgerðina, er sjáldan frægari. Her líða starvs­ fólkini undir teimum ótolandi umstøðunum sum ger, at tey ikki fáa gjørt sítt arbeiði so gott, sum tey høvdu viljað«, sigur Bárður Pers­son. Hann sigur, at tað manglar áhald­andi og munagóð viðgerð á næstan øllum økjum. Skrivaði 110 síður um sína støðu Tíðin á psykiatriska deplinum vakti stóra undran í Bárð Persson. Hann undraðist á, at dagligu gongutúrarnir, sum hann annars gleddi seg til, ofta vórðu avlýstir, tí leiðslan ikki altíð kundi seta starvs­ fólk av til gongutúrar. Tá Bárður Persson eftir 134 døg­um varð útskrivaður, fór hann eisini at undrast inn á, at hann hesar mánaðarnir hevði havt minst 28 ymiskar kontaktpersónar. »Tað er í minsta lagi 20 ov nógv­ ir«, sigur Bárður Persson. Hann heldur, at ein sálarligur sjúklingur í mesta lagi skal hava 8 ymiskar kontaktpersónar. »Tað er sera slítandi fyri sjúk­ ling­in at hava so nógvar ymiskar kon­taktpersónar, tí tað forðar fyri eini áhaldandi viðgerð. Vinstra hond veit snøkt sagt ikki, hvat høgta hond ger og viðgerðin er tískil í vanda fyri at standa í stað”, sigur hann. Hann undraðist so mikið nógv á viðurskiftini á psykiatriska deplinum, at hann skrivaði eitt 110 síðir langt skriv, sum hann sendi vítt og breitt í eini vón um at fáa aftursvar. »Men eg fekk langt frá so seri­ øst aftursvar, sum eg hevði vónað«, sigur hann. »Og eg skilji ikki, hví tað skal verða soleiðis« leggur hann afturat. Ein goymd ræðumynd »Tú skalt vera ómetaliga djarvur fyri at tora at innsíggja allar trupul­leikarnar, sum eru í psykia­ triini. Hyggur tú eftir, hvørjir av- leiðingarnar eru av at forsøma sálarliga sjúk, kanst tú ikki rúma tí. Torir tú at fara so langt sum at leggja øll kostnaðartølini saman, verður tú áskoðari til eina sanna ræðumynd«, sigur hann. Núverandi játtanin gevur psyki­atriini eina ávísa upphædd um árið, men tað eru tey fægstu ið hugsa um, hvat ein sálar­sjúka kostar á øðrum økjum. Sálarsjúka áleggur samfelagnum stórar útreiðslur í fyritíðareftirløn, arbeiðsloysisstuðul, fyribyrging av harðskapi og ovurnýtslu av rúsevni og rúsdrekka. Harafturat leggjast afturat tær óbeinleiðis útreiðslurnar. Hesar fevna millum TEMA Psykiatriin Her líða starvsfólkini undir teimum ótolandi umstøðunum sum ger, at tey ikki fáa gjørt sítt arbeiði so gott, sum tey høvdu viljað« Bárður Persson »Tá tú ert innlagdur, kennist tað sum, at tað verður gjørt alt fyri, at tú skalt verða bundin í tíni sjúku«, sigur Bárður Persson, sum í 134 dagar varð innlagdur á psykiatrisku deild. Nú rópar hann varskó. Innlagdur á psykiatrisku deild í 134 dagar ÓTOLANDI OG V