hósdagur 10. mars 2016síða 17

FRÍGGJADAGUR 11. MARS 2016 SOSIALURIN 30 17 HILDA BOLSTAD MORTENSEN Ø ll kenna facebook, snap­chat, instagram og ask.fm. Allir hesir sosialir miðlar geva okk­um upp­lýsingar um fólk og við­líka­halda sambond millum vin­fólk. Men avleiðingarnar kunnu vera ótespiligar. Tann dul­ nevnda meiningin, á eitt nú ask.fm, er sjáldan jalig. Facebook hevur tann eginleikan, at mið­ ilin goymir alt, sum tú nakrantíð hevur skrivað ella lagt út. Gent­ ur taka í eini óskyldigari løtu nakin­myndir. Næstu løtuna liggja myndirnar alment á al­ nótini. Tá ið myndirnar einaferð eru har, kunnu tær ikki slettast. Hetta er sera eyðmýkjandi og hevur hetta avleiðingar fyri vaksnamannalívið. Eg havi sera ofta sett mær spurningin, hví hava vit hesir miðlar? Bara við at blaða oman eftir Ask. fm sær man minst 10 neiligar mein­ingar. Allar dulnevndar. Sjálv­andi dulnevndar, tí tá tú goymir teg aftanfyri heitið »Dul­nevndur« kanst tú siga alt, ið hóvar tær. Eg havi ikki Ask.fm, tí for­eld­ ur míni meta, at tað er oyði­leggj­ andi. Eg minnist tó væl fyrstu ferð, eg var á Ask. Har fært tú alt at vita um øll og eisini søgur, sum ikki altíð eru sannar. Tað var sera lokkandi at vera »On« allatíðina, so tú fekk alt við. Allar søgurnar um øll. Men eg tráði ikki eftir tí longur. Eg leiti ikki eftir slatri um hini, og eg havi tað fínt. Glaðari. Sjálvandi eri eg bundin at Facebook og Snapchat, tí har eri eg fleiri ferð­ ir um dagin. Nøkur ung senda 1000 snapchat hvønn dag, og vit kunnu viðganga, at tele­ fonin ella teldilin er nýggj­asti likams­luturin hjá bæði børn­ um og vaksnum. Vit fara um hesi teknisku tól, sum vóru tey ný­borin børn. Tað er so lætt í hesum tal­ gilda heimi at finna vinir og skapa eina fullkomna verð. Men líka so lætt ber tað eisini til at vera ein annar og lata tín inn­ara ljóta úlv ráða, slatra og skapa óneyðugar ósemjur. Kappingin á alnótuni snýr seg um at hava flest vinir, flest boð ella fráboðanir og at hava tann rætta profilin á facebook, snap­chat ella instagram Tað kann eisini órógva í skúlanum, men nú hava vit í mínum skúla fingið telefonforboð, ið mær dámar avbera væl, tí so hevur tú als ikki møguleikan at hoyra neiligar meiningar um teg, sum kunnu órógva tína skúlagongd. Men Facebook hevur eisini ja­ lig­an týdning, at eg kann havi sam­band við vinir, lesa flog­ bólts­tíðindi og síggja hvørji skúla­ting eg havi. Ein gerandisdagur uttan sosialar miðlar er mær ókendur, men gloym ikki at hyggja inn í eyguni á tínum næstu og hygg at himmalinum, sum hann veru­ liga er. Uttan filtur. KLUMMA Ein talgildur heimur, har einasta markið er tín moralur. Ein heimur har fleiri milliónir av tann­ár­ingum luttaka hvønn dag Amnesty hevur bjóðað heimskendu Emmu Holten til Føroya at greiða frá, hvussu man kann seta síni egnu mørk á alnótini Á Ask.fm ráða okkara innaru úlvar Teldusníkur stjól hennara myndir BIRGITH LASSEN D anska Emma Holten gjørd­ist heimskend, tá hon sjálv legði myndir út á netið, har hon var topp­leys. Myndirnar vístu ungu gent­una í ymsum gerandisligum støðum. Hetta var hennara aftur­ svar til eitt ógvusligt álop, hon var fyri á netinum. Fyri nøkrum árum síðani sendi Emma Holten privatar nakin­ myndir til sjeikin hjá sær uttan at hugsa um, at fólk um allan heim­ in fóru at fáa atgongd til hesar myndir. Men tað var júst tað sum hendi, tá ein teldusníkur fekk at­ gongd til myndirnar og deildi tær saman við teldupostadressu og full­um navni á gentuni. Eftir stutta tíð byrjaði Emma Holten at fáa hundraðvís av telduboðum frá fólki um allan heimin. Uttan hennara sam­tykki fekk hon knappliga høvuðs­leik­ lutin í einum sokallaðum hevndar­ pornoálop, hóast myndin upp­runa­ liga bert var ein óskyldig heilsan til sjeikin. Kemur til Føroya at ávara Í løtuni varpar Amnesty ljós á sam­ tykki, og hvussu ung skulu læra at siga nei og lurta, tá onnur siga nei. Amnesty hevur nú bjóðað Emmu Holten til Føroya at halda fyri­ lestur um sína uppliving. Emma Holten skal varpa ljós á samtykki, og hvussu tú setur tíni egnu mørk í talgilda heiminum. Fyrilesturin verður hildin á al­ mennum tiltaki 16. apríl. BIRGITH@SOSIALURIN.FO Praktikanturin Amnesty varpar ljós á samtykki Emma Holten. Myndirnar eru hennara aftursvar uppá eitt ógvusligt álop, hon varð fyri á alnótini. »Øll verðin hevur sæð mín kropp. Nú vil eg vísa, eg eri meir enn eitt sexobjekt« Emma Holten MYNDIR: CECILE BØDKER