hósdagur 19. mai 2016síða 22

FRÍGGJADAGUR 20. MAI 2016 SOSIALURIN 57 22 KANNING BIRGITH LASSEN T á tú hevur verið á ves­ inum og gjørt tína skyldu, vaskar tú tær sjálv­sagt um hendurnar aftan­á. Men tá tú keypur blandað bomm og hevur rindað við tínum gjaldskorti, hugsar tú nokk ikki um at vaska hendurnar, áðrenn tú sting­ur fingrarnar niður og posan og oysur tínar søtu sakir í gákið. Sannleikin er, at grøni knøtt­ ur­in, ið tú trýstur á, tá tú skalt rinda við korti, er gravskitin – nógv skitnari enn vesikumman hjá tær. Í øllum førum um tú skalt trúgva teimum stakroyndunum, ið VikuskiftisSosialurin hevur gjørt. Til at kanna reinførið í almenna rúminum hava vit nýtt eitt fram­ komið tól at máta eitt sokallað ATP virði. Hvat er ATP? ATP mátingar fortelja okkum, hvussu nógv organisk evni eru til staðar á tí økinum, vit kanna. ATP virðið kann sostatt geva eina góða ábending um, hvørt eitt ávíst øki er reint ella skitið. Men ATP mátarin kann ikki for­ telja, um tað slær út upp á vanda­ miklar bakteriur ella púra vanligar kyknur frá eitt nú menn­iskjum ella plantum. ATP mátarin for­telur okkum bert, hvussu nógv organisk evni eru til staðar – hevur tú akkurát gjørt reint, eigur tú ikki at finna eitt stórt ATP virði. Men tekur tú roynd á einum øki, sum ikki er vaskað leingi, fært tú sikk­urt eitt høgt ATP virði. Tað er við tí fyrilitinum, at VikuskiftisSosialurin hevur gjørt reinføriskanningar í tí almenna rúminum í Føroyum. Men sambært einum serfrøðingi, skulu vit ikki ræðast eitt høgt ATP virði. – Nú skulu vit ansa eftir, at vit ikki ræða fólk. Eitt høgt ATP virði sigur jú ikki nakað um, hvørt nakað er vandamikið ella ei. Eitt høgt ATP er væntað og púra van­ligt á ávisum økjum – til dømis á einum knøtti sum nógv fólk nerta við. Men í ein­ um rein­gjørd­um køki er eitt høgt ATP virði ikki gott, for­telur William Smith, smittu­verju­frøð­ing­ur á Landssjúkra­húsinum. Landssjúkrahúsið kannar ikki ATP Hóast ATP mátarin er nógv brúkt­ ur í grannalondum okkara og í øll­um heiminum í heila tikið, eru tað bert fáir almennir stovnar, ið nýta hetta viðurkenda mátitólið. Mill­um teir føroysku stovnarnar, sum hava valt ATP mátingar frá, er Lands­sjúkrahúsið. Vit á Lands­ sjúkra­húsinum hava ongar ætlanir um at inn­føra hesar kann­ingar. Men vit fara at halda á fram við at vaska, so tað ongan­tíð er sjónliga skitið« William Smith Reinføriskanning ALMENNU FØROYAR ERU GRAVSKITNAR VikuskiftisSosialurin hevur við framkomnum tóli gjørt stakroyndir í almenna rúminum sum vísa, at tað ikki verður nóg væl vaskað í handlum, á sjúkrahúsum, kaffistovum og øðrum almennum støðum. Bara fá støð klára reinføris­ royndina. Serfrøðingur setur tó spurnartekin við kann­ ingarnar og mælur til, at vit nýta eygu heldur enn tól Mongdin av skitti mátast í ATP. ATP finst í sveitta, blóði, mat­ restum, skitti, bakterium og í blámusoppi. ATP gevur eina góða ábending um, hvørt ein yvirflata er rein ella skitin. Eitt tal undir 300 er nøktandi.