hósdagur 2. juni 2016síða 30

FRÍGGJADAGUR 3. JUNI 2016 SOSIALURIN 63 30 TÓNLEIKASØGA »Bakar Hansen« við næmingum frammanfyri heim hansara á Húsabrúgv MYND ÚR GERÐABÓKINI herved at andrage den 1. bestyrelse om at erholde salen i Afholdshuset til leje hver Torsdag fra kl. 8 til 10 1/2 Aften mod erlæggelse af en pass­ende leje. Det bemærkes at Horn­orkesteret G.H.M hidtil har holdt Salen til leje paa nævnte Tids­punkt, men da det nu er gaaet lang Tid hvor Salen ikke er blevet benyttet omtalte Aften, vil man antage at dette kan lade sig ordne. I til­fælde af at ovenstaaende ikke kan føres igennem vil man være tilfreds med Fredag istedet for Torsdag« Ávirkanin úr Danmark Tað er áhugavert at vita, hvaðani musikalska ávirkanin á Føroyar i 20'unum stavar. Tað finst ikki nógv niðurskrivað um tað. Vit skulu minnast til, at útvarpið kom ikki fyrr enn í 1957, og áðrenn tað vóru tað helst bara grammofonplátur og niðurskrivaður og spældur musikkur. Hornmusikkur í Føroy­um sigst vera ávirkaður av enskum »brass bands«, og tann ávirkanin hevur serliga gjørt seg galdandi undir krígnum, tá bretskir her­menn hertóku landið við øllum tí, teirra mentan til hoyrdi til, eisini horn­ tónleiki, og tá fingu horn­orkestr­ini eitt meiri enskt snið. Men í gerða­ bókini hjá Ólivant frá tjúg­unum finst dokument um, at ávirk­anin úr Danmark eisini hev­ur gjørt seg galdandi. Dagfest 9. august 1924 stendur skrivað soleiðis: »Samtikt var: Att senda førisk løg niður til Danmarkar till út­ sedingar.  Gunnar Mohr, J. Michelsen, A. Michelsen« Altso hevur tað verið tónleika­ køn fólk í Danmark, sum hava út­ sett tónleik fyri føroysk orkestur í 20'unum. Ólivant fer í søguna Hornorkestrið Ólivant varð á eykaaðalfundi 2. oktobur 1927 av­ tikið, Teir, ið mannaðu bólkin, tá hann fór   í søguna, vóru: Erling Isholm, Abraham Michelsen, Johannes Samuelsen, Alexander Samuelsen, Thomas Kjelnes, Joen Michelsen, Gunnar Mohr, Johan Michelsen, Gregorius Gregoriussen, Arnold Egholm og Oluf Nielsen. Sostatt var orkestr­ inum og felagnum lív lagað í eini seks ár. Hini bæði hornorkestrini, sum vóru tá, G.H.M og Havnar Horn­orkestur, eru til enn. Havnar Jazz band Tvey skjøl, sum ikki hoyra gerða­ bókini til, eru eisini komin und­ an kavi. Hetta er sami pappírs­ kvalitetur, og eftirsum H.N. Jacobsens Bókhandil verður nevnd­ur og innkeyp av heftum, er nær­liggjandi at halda, at hetta er skrivað í sama musikalska for­ umi sum orkestrið Ólivant. Og tað er ikki so løgið, tí hetta er ein jazz­bólkur, sum varð stovnaður av nøkr­um av teimum somu, sum mann­aðu Ólivant. Hesin bólkurin spældi eisini samstundis sum Ólivant. Skrivið er soleiðis orðað: »Ár 1926, hin 3. Oktober kl. 6 s.p. var felagið »Havnar Jazz-band« stóna og skýrtt. Samtykt var fylgjandi stevnuskrá: Stevnuskrá fyri felagið »Havnar Jazz-band« 1. Felagsins navn er »Havnar Jazz-band«, og var tað stóna hin 3. oktobir 1926 av Erling Isholm, Arnold Egholm, Tummas Kjelnes, Bethuel Jensen, Abraham Michelsen, Guttormur Christian­ sen, Sofus Viðstein og Gunnar Mohr, allir úr Tórshavn. 2. Felagsins endamál er at spæla til dans. Tann peningur ið inn kem­ ur hvørt dansikvøld, verður býttur millum felagsins limir og felagsins kassa, tó ikki fyrr enn felagið hevur goldið sína skuld, og felagið eigur ein peningagrunn, stóran 200kr. 3. Felagið velur á hvørjum ári í januar mánað eina trý­manna­ nevnd, formann, musikkstjóra, og skatt­meistara, sum skal stýra felagsins virki. 4. Ongin kann gerast limur av felagnum, uttan allir felagsins limir játta. 5. Allar fundargjerir skrivast í gjerðabók felagsins. 6. Um felagið fer sundur, skal felags­ins stjórn virka fyri hesum máli. 7. Henda lóg kann einans broyt­ ast, tá ið allir felagsins limir eru sam­eintir." Svíkir felagið Hvusu leingi hesum jazzbandi hevur verið lív lagað, stendur ikki í skjølunum, men longu 13. apríl 1927 kom stígur í vegna peningaliga ósemju. »Aar 1927, hin 13. apríl var hildin stjórnarfundur. Allir limir felags­ ins vóri hjástaddir. Einmalt sam­ tikt var at senda harra Bethuel Jensen soljóðandi bræv: Vegna tygara samrøðu við harra skatt­ meist­ara Egholm hava vit bert at fram­føra fylgjandi: Tygum setti í sínari tíð 44 krónur inn í felagið, vegna felagsins bøkur, og sanna vit, at felagið er tygum hendan pen­ing skyldugt. Tó halda vit ikki at tygum eri fyrsti maður til at fáa tygara pening goldnan, eftir­sum tygum vóri ein hin fyrsti til at svíkja felagið tá ið umráddi. Tess­ vegna koma tygum til at bíða intil felagið er búgvið til at rinda tygum henda pening. Fundurin lokin. Gunnar Mohr, formaður« Hvussu harra Jensen hevði »svikið« felagið, sigur skrivið onki um. Men í øllum førum kunnu vit gita, at tjúguni í Havnini vóru hendinga­rík, og jazzurin var komin á klettarnar longu tá. Talan er um blaðung fólk, seinan tann­áringa­aldur og fyrst í tjúg­ unum – føroyskan ungdóm í 1920 ár­unum, sum livdi og andaði í havnar­gøtum við tónleiki sum snúnings­punkt. Tíverri hava vit ikki nakrar upptøkur, sum kunnu dokumen­tera hetta nærri, men slík skriv sum gerðabøkur úr føroyska felags­lívinum kunnu tó fortelja okk­um soleiðis umleið, hvussu hend­an tíðin var at liva í, og tað ber eisini til brúka hugflogið til at ímynda sær, hvussu tað hevur ljóðað. Og lívið í tjúgunum í Havn­ ini við bæði nógvum musikki og musikk­frálæru gevur ábending um, at tað allarhelst ikki verið so galið. Ha? POST@SOSIALURIN.FO