hósdagur 3. november 2016síða 13

FRÍGGJADAGUR 4. NOVEMBER 2016 SOSIALURIN 127 13 TJÓÐHILD PATURSSON - Listafólk eru niðurslitin bæði lik­amliga og sálarliga. Hevði Ingeborg Winther vita um livikorðini hjá lista­fólki, so hevði hon ikki funnið seg í tí. Guðrið Poulsen forkvinna í LISA (Listafólkasambandi Før­oya) er greið. Felagið hevur gjørt livikorskanning millum føroysk listafólk. Kanningin vísir á lágar inntøkur og stóra óvissu um arbeiðstøðuna í framtíðini. - So leingi man er einsamallur, so gong­ur tað kanska. Men tað eru tey fægstu sum bert hava seg sjálvi at hugsa um, sigur Guðrið Poulsen. Lágar inntøkur Tvey av trimum fulltíðar­lista­fólkum í Føroyum meta seg hava eina ársinntøku á minni enn 200.000 kr. Nærum 23 % meta seg vinna minni enn 100.000 kr um árið. Fulltíðarlistafólk er í kann­ingini sæð sum øll tey, ið ikki hava annað fast tilknýti til arb­eiðs­marknaðin. Summi hava leys arbeiði viðsíðunar av, men onga fasta setan. - Afturat lágu inntøkunum er ein annars trupuleiki at lønirnar eru so skiftandi. Miðalinntøkan hjá full­tíð­ar­lista­ fólki fyri ár 2014 og 2015 er næstan hin sama, men lønin hjá tí einstaka listafólkinum er ógvuliga skiftandi. Fyri eina ársinntøku ið liggur á minni enn 200.000 kr, so er eitt útsving á 50.000 kr eitt stórt útsving, sigur Marita Dalsgaard, nevndarlimur í LISA og hon ið hevur gjørt kann­ingina. Óvissa og stúran 2 av 5 fulltíðarlistafólkum siga, at dagligdagurin er merkt­ur av óvissu um framtíðar arbeiðsstøðuna. Nær­ um ein triðingur stúrir fyri fíggjarviðurskiftunum kom­ andi árið. Bert ein triðjapartur av teimum spurdu siga seg ikki stúra fyri framtíðini. Minni enn fimta hvørt av fulltíðarlistafólki í kanningini vænta seg hava eina liviliga eftirlønaruppsparing, tá ið tey fara um pensjónsaldur. Meira enn helvtin av teimum spurdu eru listafólk yvir 40 ár. Umframt lágu lønina, stúranina og óvissuna vísir kanningin eisini, at listafólk meta seg hava sálarlig og kropslig árin av listarliga arbeiðslívinum. Meira enn triðja hvørt fulltíðarlistafólk í kanningini hevur kroppsligt slit orsaka av listarliga arbeiðslívinum og meira enn helvtin hevur ella hevur havt sálarlig árin. ‘Tað er logiskt, tá ið tú ikki veist hvussu fíggjarliga støðan sær út bara eina løtu fram, so skapar tað sálarligt slit’ sigur Marita Dalsgaard. ‘Sjálvsagt er eisini annað ið spælir inn, t.d. tað tvíeggjaða svørið í arbeiðinum, at títt arbeiði verður alla tíð dømt og vurderað av øðrum. Tað er møguligt. Tað er møguligt tað trýstir listafólk meira enn í øðrum yrkjum. Tað veit eg ikki. Men óvissan og stúranin eigur heilt vist sín part.’ Men hví skal eg leggja nakað í tað? Kunnu hesi lista­ fólkini ikki bara fáa sær eitt annað arbeiði? Er møgu­liga onkur ið spyr. Í sam­røðu við in.fo sigur Marita Dals­gaard millum annað, at tað at hava eina fría list er ein partur av demokratisku avtaluni vit hava gjørt okkara millum, og heldur vit sum samfelag tí hava ábyrgd fyri at skapa karmar ið tað ber til at skapa fría list undir. Samrøðuna við Maritu Dalsgaard ber til at síggja á in.fo seinni í kvøld. NIÐURSLITIN BÆÐI LIKAMLIGA OG SÁLARLIGA: - 2 AV 3 FULLTÍÐAR LISTA­FÓLK­UM Í FØROYUM HAVA EINA ÁRS­INNTØKU Á UNDIR 200.000