hósdagur 23. februar 2017síða 12

FRÍGGJADAGUR 24. FEBRUAR 2017 SOSIALURIN 24 12 TEMA KOKS SUM TÁ VIT FINGU FR Gutti Winther: – Hetta er perfektión. Tey eru við í einum orkestri, ið skal fáa alt at virka hvønn tann einasta dag við hvørt einasta borð og hvørjum einasta rætti. At fáa orkestrið at spæla so væl hvønn dag er ótrúliga flott. Tað sigur Gutti Winther, nú Koks hevur fingið eina Michelinstjørnu HALLUR AV RANA T á Koks mikumorgunin fekk handað sína fyrstu Michelinstjørnu, mundu tankarnir hjá mongum fara til føroyska kokkin Leif Søren­sen, ið inntil fyri trimum árum síðan var andlitið úteftir hjá matstovuni, og verður mettur at vera undangongumaðurin í rákinum at brúka føroyskar rá­ vørur. Tí er tað heldur einki óvanligt, at Leif Sørensen var eitt sindur errin, tá tíðindini bórust, at Koks hevði fingið sína fyrstu stjørnu. – Tað er sjálvsagt. Eg var við til at stinga út í kortið ætlanirnar fyri matstovuna og hvussu man skuldi røkka málunum. At hugsa um byrjanina, tá tað gekk illa at fáa starvsfólk til Koks, til at matstovan í dag hevur fingið eina stjørnu, er heilt ótrúligt, sigur Leif Sørensen. Ein teirra sum hevur verið við frá byrjan, og lærdi hjá Leif Sørensen í Gourmet, er Poul Andrias Ziska, núverandi høvuðs­ kokkur í Koks. Fyrrverandi høv­ uðs­kokkurin hevur nógv gott at bera sínum gamla lærlingi. – Hann torir at vera trúgvur móti tí føroyska og brúkar nógv náttúruna í matinum. Fyri at hava eina góða matstovu í Føroyum ber ikki til at herma eftir frak­ lend­ingum ella japanum. Man má gera tað føroyska og gera tað meira ekstremt føroyskt. Tað hevur hann dugað øgiliga væl, sigur Leif Sørensen og leggur afturat. – Hann vil nógv, og hann er visionerur á tann hátt, at hann hevur genial hugskot, ið gera, at tað føroyska úttrykkið kemur til sín rætt. Hann torir væl, og tá vit gjørdu matarskráir, so var tað hann, ið átti tað svaka twistið. Tað er tó ein persónur, ið Leif Sørensen metir eigur eina serliga tøkk uppiborna, nú Koks hevur fingið sína fyrstu stjørnu. – Bent Christensen frá den danske Spiseguide eigur nógv av æruni fyri, at Føroyar eru komnar so langt. Tað var hann, ið bleiv varugur við Føroyar, og ynskti at gera bókina um Koks, og fingu vit fleiri kontaktir gjøgnum samstarvið við hann. Uttan hann hevði tað ikki gingið so skjótt at fingið viðurkenning, sigur Leif Sørensen. Tað var eisini eftir, at Bent Christ­insen hevði givið Koks 2,5 stjørnur í den danske Spise­ guide, at tað gjørdist greitt fyri starvsfólkunum, at ein Michelin­ stjørna var møgulig. – Vit høvdu ikki væntað at fáa nakra stjørnu frá honum, og brádliga fingu vit 2,5 stjørnur. Tá hugsaðu vit: ”ok, kanska duga vit nakað kortini.” Tá hugsaðu vit, at vit kundu saktans vera við, og byrjaður at menna okkum meira. So longu í 2011 høvdu vit sum mál, at í 2017 ella 2018 skuldu vit hava eina Michelinstjørnu, sigur Leif Sørensen. HALLUR@SOSIALURIN.FO – Man má gera tað føroyska og gera tað meira ekstremt føroyskt – Føroyar eru nú viðurkendar av teimum fremstu matummælarum í heiminum fyri sín mat. Tað var óhugsandi fyri nøkrum árum síðan EITT SEKS ÁRA GAMA Leif Sørensen: – Hann vil nógv, og hann er visionerur á tann hátt, at hann hevur genial hugskot, ið gera, at tað føroyska úttrykkið kemur til sín rætt. Hann torir væl, og tá vit gjørdu matarskráir, so var tað hann, ið átti tað svaka twistið. Tað sigur Leif Sørensen um Poul Andrias Ziska, sín gamla lærling og høvuðskokk í Koks HALLUR AV RANA T á toymið handan Koks í morgun fekk hand­ að fyrstu føroysku Michelinstjørnuna nakran­tíð, vóru tað eini gleðiboð, ið blivu stórliga fagnað í Føroyum, og kanska mest millum teirra, ið hava sítt yrki innan føroyska matgerð, og vita hvussu stórt arbeiði liggur í eini slíkari stjørnu. Ein teirra er føroyski stjón­ varps­kokkurin Gutti Winther, ið flest føroyingar kenna frá sjón­ varpssendingini Spískamarið. Hann er ikki bangin fyri at saman­bera týdningin av viðurkenningina við eina av týdningarmestu søgu­ligu hendingunum í menningini av modernaða føroyska sam­felag­num. – Hetta er sum tá vit fingu frí­handil. Føroyar eru nú viður­ kendar av teimum fremstu mat­ ummælarum í heiminum fyri sín mat. Tað var óhugsandi fyri nøkrum árum síðan, sigur Gutti Winther avgjørdur, og sipar til, at eins og fríhandilin lat upp fyri eini røð av møguleikum fyri føroyska samfelagið, so ger Michelin-stjørnan tað sama innan gastronomiska heimin. Føroyski sjónvarpskokkurin er skjótur at rósa fólkunum handan Koks. Frá teimum, ið stóðu á palli, og til tey, ið fá geva sær far um. – Eitt kempi stórt tillukku til røsku fólkini, ið stríðast hvønn dag at fáa alt at ganga upp í eina hægri eind. Hetta er perfektión. Tey eru við í einum orkestri, ið skal fáa alt at virka hvønn tann einasta dag við hvørt einasta borð og hvørjum einasta rætti. At fáa orkestrið at spæla so væl hvønn dag er ótrúliga flott, sigur Gutti Winther, og leggur afturat. – Hetta er eisini ein stór viður­ kenning til Jóhannes Jensen, ið hevur havt eina visjón og tora at sett pengar í hana. Í dag eydnaðist tað, og vísir tað, at um man setir sær slík mál fyri, so ber tað til, eisini her í Føroyum. Leif Sørensen byrjaði stóra arbeiðið at fáa føroyskan mat at vera meira enn bara føði, og er tað eitt málrættað arbeiði, ið hevur tikið tjúgu ár, men ávøksturin sæst í dag, sigur Gutti Winther. Hóast oddafólkini eiga sín stóra leiklut í avrikinum, so vísir Gutti Winther á, at heiðurin endur­ speglar eisini góðskuna á føroyska tilfeinginum. – Poul Andreas Ziska og Karin Visth hava staðið við grýtunum og propptrekkjaranum, og skulu hava stórt rós fyri tað, men Koks er so nógv meira enn tað, tí tørvur er á tilfeinginum. Tað vil siga hvønn einasta dag skal man levera, sigur Gutti Winther og heldur fram. – Tað nyttar ikki, at onkur hevur fingið ein góðan fisk á floti tann eina dagin, tí dagin eftir koma nýggir gestir. Vánaligar rávørur kunnu ikki brúkast, tí má man bjóða tað besta til hvørja máltíð, um man ynskir at koma upp í topp. So útvegafólkini, ið ikki hugsa um at selja stórar mongdir, men heldur hugsa um góðskuna, eiga sín part í hesum. Hetta hevur sett føroyska tilfeingið á heimskortið. Tá Koks fekk handað heiðurin í morgun segði dómsnevndin, at stjørnan fór at fáa stóran týdning fyri føroyska samfelagið. Tað er Gutti Winther eisini sannførdur um. – Koks brúkar føroyska siða­ arvin, list, tónleik, gamlar upp­skrift og annað, so at allur mentanar­ arvurin gongur upp í eini hægri eind í Kirkjubø við innovativum fólkum. Hetta er meira enn bara ellivu góðir rættir. Alt staðið bergtók dómararnar, og fer hetta at hava stóran týdning fyri Føroyar og føroyskan mat framyvir, sigur Gutti Winther. HALLUR@SOSIALURIN.FO