hósdagur 9. mars 2017síða 12

FRÍGGJADAGUR 10. MARS 2017 SOSIALURIN 30 12 TEMA Kára á Dunga: Higar flyta fólk Sambært Hagstovuni eru flest fólk flutt til høvuðsstaðin. Heili 44 prosent av teimum sum flyta til Føroya ella innanlands í Føroyum flyta til Havnar. Síðani smærru býirnir og størru bygdirnar Tórshavn 1825 44,4% Klaksvík 269 6,5% Tvøroyri 113 2,7% Fuglafjørður 112 2,7% Vágur 92 2,2% Strendur 90 2,2% Miðvágur 83 2,0% Saltangará 82 2,0% Vestmanna 68 1,7% Sørvágur 64 1,6% Leirvík 60 1,5% Skála 54 1,3% Toftir 53 1,3% Norðragøta 46 1,1% Hósvík 46 1,1% Kollafjørður 44 1,1% Runavík 41 1,0% Sandavágur 41 1,0% Syðrugøta 39 0,9% Nes, Eysturoy 39 0,9% Glyvrar 39 0,9% Søldarfjørður 39 0,9% Skopun 39 0,9% Sandur 38 0,9% Eiði 37 0,9% Kvívík 37 0,9% Rituvík 36 0,9% Trongisvágur 36 0,9% Norðskáli 33 0,8% Sumba 26 0,6% ALT LANDIÐ 4111 Talið á tilfluttum úr útlandinum og øðrum bygdum/býum í Føroyum í 2016. Kelda: Hagstova Føroya TEMA Sethúsaprísir DANJAL AV RANA S ethúsaprísirnir hava ong­ an­tíð verið so høgir sum nú. Miðalprísurin hækk­ar, samstundis sum sølutíðin styttist. Í meklara­fyritøkuni INNI hava tey nógv at gera. – Í februar seldu vit 23 ognir, tað vil siga nærum eina um dagin. Keyparar standa og bíða eftir húsum, serliga í høvuðsstaðnum, men eisini aðrastaðni í landinum, sigur Kára á Dunga, stjóri í INNI. – Seinastu tíðina hava vit havt størri eftirspurning runt Skála­ fjørðin og norðanfyri. Nýggi tunn­ ilin er helst ein orsøk, og prísurin hækkar eisini í teimum økjunum sambært hagtølunum, tó ikki í sama mun sum í høvuðsstaðnum. Pílarnir venda framvegis móti høvuðsstaðnum, sigur hon. – Tá Vágatunnilin varð gjørdur, sást sama gongd. Beint áðrenn tunnilin varð boraður og fyrstu tíðina aftaná hækkaði prísurin, tí fólk valdu at flyta. Ja, ein heilt nýggjur býlingur kom tá í Sanda­ vági. – Prísurin hevur so lagað seg aftur til nýggja veruleikan, at nú er koyrandi. Vit vita ikki, hvør gongdin verður á Skálafjørðinum og norðanfyri, men enn er tað í størri mun høvuðsstaðurin, sum dregur fólk til sín, sigur Kára á Dunga. Hetta er enn ein orsøk til stóra prísvøksturin í høvuðsstaðnum. Tøl frá Hagstovuni vísa, at ein av fýra, sum fluttu til Føroya í 2016, fluttu til høvuðsstaðin. Er tað ikki 3 av 4? – Tilflytingin er stór. Fólk hava fingið sær útbúgving og flyta heim aftur, helst tí tey hava fingið starv, og flestu størvini eru í høvuðsstaðnum. Bankarnir hava seinastu tíðina bjóðað lagaligar møguleikar at lána, og rentan er lág, so mong hava fingið fígging til bústað. Men útboðið er sera avmarkað, og eftirspurningurin er sera stórur, tí lítið verður bygt til privata bústaðarmarknaðin. Allar hesar orsøkirnar hava prísvøkstur við sær, sigur stjórin í INNI. Eftirspurningin eftir sethúsum er eisini stórur, tí tað er dýrt at byggja. Grundstykkjaprísurin er lutfalsliga høgur og ikki er lætt at fáa góð tilboð frá handverkarum at byggja hús. – Vit selja nógv grundstykki, men vit síggja eisini, at fólk heldur vilja keypa. Taka vit Havnina, so kostar eitt privat grundstykki í løtuni við útgrevstri, byggibúning og planering upp ímóti hálvaaðru millión krónur, áðrenn formarnir kunnu setast á. So í løtuni er í nógvum førum bíligari at keypa enn at byggja, sigur hon. Hagtølini frá Eik skulu takast við tí fyrivarni, at íbúðir og raðhús ikki eru við í yvirlitinum, og heldur ikki sethús, sum standa á smáum ella stórum ognum. Kára á Dunga sigur tó, at gongdin er tann sama í hesum bústaðarbólkum. Rað­ hús og íbúðir selja sera væl, og miðalprísurin er hækkaður sein­asta árið, samstundis sum sølutíðin er stytt. Í løtuni er fermetraprísurin á raðhúsum og íbúðum væl hægri enn á sethúsum. – Fyrr søgdu vit, at sølutíðin fyri eini sethús var uml. 120 dagar, men í 2016 var sølutíðin einans 55 dagar. Fyri íbúðir og raðhús er sølutíðin enn styttri. Eftirspurningurin er so stórur, at keyparar standa og bíða eftir húsum og íbúðum. Vit síggja eisini, at um eini góð hús ella íbúð verða sett til sølu, bjóða fólk listaprísin beinanvegin, hetta tí tey vóna at sleppa undan kappbjóðing, sigur hon. Hóast sethúsaprísurin er so høgur sum ongantíð fyrr, so er prísurin á grundstykkjum ikki heilt komin upp á sama støðið, sum áðrenn fíggjarkreppuna á heysti í 2008. – Tá seldu vit grundstykki t.d. á Velbastað fyri 700.000 krónur. Eftir fíggjarkreppuna svann marknaðurin t.d. á Velbastað og lutvíst á Norðasta Horni eisini, men nú er røringur komin í aftur. Nýggja brúgvin út á Argir og nýggju skúlarnir í Vesturbýnum hava við sær, at fólk aftur eru áhugað í at flyta hagar, sigur Kára á Dunga at enda. Hóast ein ávísur øktur eftir­spurningur er eftir sethús­um aðra­staðni í landinum, so vilja flestu fólk fram­vegis helst búgva í høvuðs­stað­num Kára á Dunga, stjóri í INNI HAVNIN DREGUR FÓLK TIL SÍN