hósdagur 31. august 2017síða 11
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 1. SEPTEMBER 2017
SOSIALURIN 101
11
in mælti eisini til, at eg legði meg,
tá Vón svav, tí hon svav ikki væl
um náttina, og hon var eisini sera
ofta sjúk, sigur Vígdis Skorheim.
– Tá skuldi eg ikki leggja nakað
til rættis ella hugsa um sjúku ella
ann að, leggur hon afturat.
Varð ikki screena
Vanliga fáa allar mammur eitt
spurn ar blað frá heilsusysturini,
sum skal meta um sálarheilsu
teirra. Hetta verður gjørt fyri at
fáa inn lit í og lofta teimum, sum
stríð ast við burðartunglyndi.
– Eg hevði hoyrt um hesa roynd-
ina, sum heilsusystrarnar koma
við, men tíverri fekk eg ongantíð
hetta spurnarblaðið. Eg veit ikki,
hví eg ikki fekk tað, og hóast eg
onk ursvegna hevði glett meg til
at fáa spurnarblaðið, tí eg helt, at
tað møguliga fór at svara onkrum
iva, sum eg hevði inni í mær, so var
eg ov stolt at spyrja nærri eftir tí
tá, sigur hon álvarsliga.
– Eg hevði vónað, at hendan
roynd in fór at lofta onkrum, tí eg
dugdi ikki at seta orð á tankarnar
og kenslurnar, sum eg hevði. Eg
visti sjálvsagt, at alt var ikki, sum
tað skuldi vera, men eg visti ikki,
hvat tað var, sigur Vígdis Skor-
heim.
Sat heima og græt
Umframt at vera ógvuliga móð
og máttleys, so var Vígdis eisini
ómeta liga kedd ta mesta av tíðini í
minst eitt ár, eftir at hon varð vorð-
in mamma, men tað var tor ført at
skilja, hvør grundin var til ógv us-
ligu kenslurnar.
– Tað fyrsta árið sat eg nógv
heima og græt, sigur hon.
Hon sigur frá um støður í ger-
and is degnum, har hon kendi seg
mátt leysa í støðuni og í leiklut in-
um, sum hon hevði. Av og á varð
hon noydd til at fara frá dóttur síni
inn í eitt annað rúm, tí hon orkaði
ikki samveruna. Hetta leiddi síðani
til skuldarkenslu.
– Eg varð eisini kedd av at við ur-
kenna, at eg heilt einfalt mátti flyta
meg frá mínum egna barni, tí eg
ikki kláraði meir. Tað er ónatúrligt
at hava eina slíka djúpa kenslu av,
at flytur man seg ikki, so fær man
ikki luft, sigur hon álvarsom, og
legg ur afturat, at hon eisini varð
kedd av sínum egnu kenslum, tí
hon elskaði barnið, sum hon mátti
flyta seg frá, men maktaði í roynd
og veru ikki løtuna.
– Eg var mótleys, kendi ikki, at
eg var góð nokk og eg hevði ringa
samvitsku. Tá eg hevði tað ring-
ast, hevði eg hvørki styrki ella yv-
ir skot, sigur hon.
Legði dagin til rættis
Vígdis er vanliga væl fyrireikað í
tí, sum hon ger, og henni dámar at
leggja sær tingini til rættis, soleiðis
at hon hevur tamarhald og tak á
støð uni og gerandisdegnum. So-
leið is var eisini ta tíðina, tá ringa
burð ar tunglyndið stóð uppá. Hon
skriv aði eitt strangt skema, sum
hon tek ur fram og vísir untirritaða,
með an vit tosa.
Á skemanum, sum eitur “Dag-
ur in hjá Vón” stendur nágreiniliga,
hvat lítla barnið skal gera og nær
tað skal gerast. Til dømis stend-
ur, at hon vaknar á leið klokkan
seks, og síðani fær hon mjólk
og morgunmat. Síðani skal hon
stimbr ast og spæla, áðrenn hon
skal í vognin at sova, og so fram-
veg is. Vígdis sigur, at hon hevur
lagt skemaið afturat myndabókini,
sum hon eigur av fyrstu árunum
hjá Vón, tí hóast hon næstan verð-
ur flov av at vísa øðrum tað, so er
tað soleiðis, sum veruleikin var tá.
– Í fyrstani hjálpti tað mær at
fylgja stranga skemanum, so eg
kendi, at eg hevði tamarhald á
støð uni. Eg fekk ofta viðmerkingar
um hvussu planløgd eg var, men eg
kundi ikki siga teimum, at tað var
so leiðis eg yvirlivdi dagin, sig ur
hon.
Hon noyddi seg sjálva at gera
so vorið, sum hon føldi, at hon átti
at gera. Tá hon ikki legði seg at
sova, so fór hon onkran tvungnan
trilli túr og látst, sum var alt, sum
tað átti.
– Eg royndi at yvirliva, og
spurdi ofta meg sjálva, hví ongin
hevði sagt mær, hvussu strævið
hetta veruliga fór at verða.
Eg havi barns-
burðar tunglyndi
Vígdis tosaði ikki við nakran um
tær kenslurnar, sum hon stríddist
við. Tey nærmastu sóu, at hon
strídd ist, sóu at hon græt og løgdu
til merkis, at hon manglaði orku.
Hon greiðir frá, at maður hennara
spurdi inn til og royndi at ugga,
men tað var ov torført hjá henni at
seta orð á, hvat tað var, sum nívdi
hana so djúpt.
Vígdis stríddist einsamøll við
tungu kenslurnar í fleiri ár. Fyrsta
ár ið var serliga hart, og tá sat hon
ofta einsamøll, græt og manglaði
ser liga orku. Tá dóttir hennara
eld ist og varð meir sjálvbjargin,
fekk Vígdis eisini betur tíð til at
hugsa um seg sjálva og um, hvat
hon upplivdi og hvussu hon fekk
bast tí.
Eg var
mótleys,
kendi ikki,
at eg var
góð nokk og
eg hevði ringa samvitsku.
Tá eg hevði tað ringast,
hevði eg hvørki styrki
ella yvirskot
framhald