hósdagur 12. oktober 2017síða 12

FRÍGGJADAGUR 13. OKTOBER 2017 SOSIALURIN 119 12 TEMA: Tá skipanin svíkur 12 BARBARA HOLM BARBARA@SOSIALURIN.FO -S einastu tvey árini hev­ur hann ligið á sofuni. Nú er hann sjálv­ur vorðin so troytt­ur av tí heila, at hann hevur biðið sær pláss á Skúlanum við Áir. Tað slapp hann til alla lukku, sigur Annika Silvurdal, tá ið hon og 54 ára gamli maðurin Rasmus Petur Tróndheim skulu greiða frá familjuumstøðu teirra. Tí vist er, at tey bæði hava verið ígjøgnum nógv seinastu árini. 19 ára gamli Stefan hevur havt trupulleikar at stríðast við, síðani hann varð ættleiddur til Føroya sum 21 mánaðir gamal. - Dagin eftir, at hann kom heim sá eg, at alt ikki var, sum tað átti, sigur Annika Silvurdal. Tað var tó ikki fyrr enn drongurin gjørdist 15 ára gamal, at ein diagnosa varð sett. Tá vísti tað seg, at all­ir trupul­leikarnir í veru­leik­an­um skyldaðust, at hann hevur at­ferð­ ar­trupulleikar, ADHD og lætt­ari menn­ingartarn. - Hann byrjaði sum lítil at smekka høvdið í gólvið, at fáa ótrú­ liga løgið eygnabrá og eg visti, at har var okkurt við honum, sigur Annika Silvurdal. Sum 4 ára gamal fór lítli Stefan í barnagarð. Og tveir mánaðir eftir vórðu boð eftir foreldrunum – tey orkaðu ikki at hava hann uttan ein stuðul til hansara. - Vit hava havt stuðul til Stefan síðani hann var lítil. Bæði í barnagarði, úti­barna­garð­inum og í frítíðarskúla hevur hann havt stuðul. Og tá hann gjørdist 8 ár skuldi Sernám finna útav, um hann var klárur at fara í skúla, greiðir Annika Silvurdal frá. Eingin hjálp eftir fólkaskúlan Boðini frá Sernámi vóru, at tað var óhóskandi at koyra hann í skúla, tí hann var bara 2 ár í atferðini, hóast hann var 8 ára gamal í kroppinum. Men Annika Silvurdal og familja hennara valdu kortini at royna, tí eftir hennara tykki skal man byrja onkustaðni. - Tað gekk nøkunlunda hjá hon­ um í skúlanum. Har var eitt hús á Tvøroyri tá, til børn við serligum tørvi, og har treivst hann væl, greiðir Annika Silvurdal frá. Í 2013 gjørdi Annika tó av at flyta norður til Leirvíkar og Stefan byrjaði sum 15 ára gamal á Skúl­ anum á Trøðni. Og tað var tá, at Annika valdi at fáa sær hjálp til at nágreina, júst hvørjar trupulleikar Stefan hevði at dragast við. - Støðan versnaði hjá honum, og eldri hann bleiv, meira stúrdi eg fyri, hvat kundi henda, minnist Annika aftur á. Og tí fór hon leiðina til læknan. Í desember 2014 komu boðini frá Psykiatriska deplinum – Stefan hevði ADHD, atferðartrupulleikar og menningartarn. Í 2015 fór hann tí undir viðgerð fyri hetta. Síðani vóru lyfti givin um, at familjan skuldi fáa so nógvan stuðul og ráð­geving sum skuldi til, men enn hava tey einki fyri. Fyri tveimum árum síðani varð Stefan liðugur við fólkaskúlan. Og síðani hevur tað verið ein harður dystur fyri at fáa hjálp. Somuleiðis er veruleikin við kriminalitetin vorðin meira og meira álvarsamur. - Tað vísir seg, at børn við ADHD hava lætt við at verða lokkað út í óføri. Hann er fleiri ferðir endaður á skeivari kós og satt at siga stúri eg fyri, hvat hann kann finna uppá, sigur Annika Silvurdal. Søkt um stuðul og bústað uttan eydnu Spyrt tú Anniku Silvurdal, so er støðan greið. Stefan hevur havt tað hart seinastu tvey árini, nú hann hevur gingið fyri einki. Og stútt og støðugt hevur familjan stríðst við at fáa dronginum eitthvørt tilboð, sum kann hjálpa honum og tryggja hann framyvir. Stefan hevur havt trý størv í heilt stutt tíðarskeið seinastu tvey árini – tað longsta í tveir mánaðir, men hann megnar ikki at halda upp á hesi størv. - Hann er ikki førur fyri tí. Og tá ið trýsti verður stórt, so lukkar hann av, sigur Annika Silvurdal. Hon hevur søkt um vardan bú­ stað til Stefan, tí hann droymir um at klára seg sjálvan og hava sítt egna lív. Tað er tó ikki bara bara at fáa í Føroyum, tí, sum lesast kann aðra­staðni í temanum, so eru ikki so nógv at taka av. Nú er støðan blivin so álvarslig, at Annika Silvurdal hevur valt at søkja um fyritíðarpensjón til sonin. Fyri at fáa onkran at vakna - Eg ringi til Almannaverkið áleið einaferð um vikuna. Eg eri altíð væl móttikin av ráðgevanum, men hon má tíverri siga mær hvørja viku, at enn er einki tilboð til Stefan um bústovn, sigur Annika Silvurdal. Tí umframt, at Stefan hevur roynt at arbeiða, so hevur hann eisini ein stóran dreym um, at sleppa at búgva fyri seg sjálvan. - Eg haldi ikki tey vita, hvussu sjúkur hann er, og hvussu strævið tað er hjá honum, at bara liggja á sofuni og versna, sigur Annika Silvurdal, sum tó er fegin nú Stefan - Hvørjaferð eitt dult nummar ringir spyrji eg meg sjálva, um tað nú er Almannaverkið, sum fer at koma við gleðiboðum, ella um tað er løgreglan, sum fer at koma við tí øvugta. Eg stúri fyri framtíðini hjá dreingi mínum og hjá familjuni, tí eg síggi onga veruligan glotta fyri framman, sigur 52 ára gamla Annika Silvurdal, mamma at 19 ára gamla Stefan. Lívið er ótrúliga hart - EG LIVI Í ÓTTA FYRI FRAMTÍÐINI