hósdagur 18. januar 2018síða 24

FRÍGGJADAGUR 19. JANUAR 2018 SOSIALURIN 8 24 Óli Jacobsen Siðsøga SIÐSØGA Óli Jacobsen F yri nøkrum árum síðan var ein konsert, sum skuldi lýsa tónleikasøguna í Havn. Minnist bara ein lut­takara, og tað var Kanny, sum spældi í bakaraklæðum. Hetta var ein ímynd av bakar Hansen. Tað var kanska nakað symbolskt í tí, at danin Kanny skuldi spæla danska bakaran, sum legði grundarlagið fyri tónleikarlívinum í Havn fyri meira enn 100 árum síðan. Eitt minni um Georg Hansen er ein prýðiligur steinur í kirkju­ garðinum undir Svínaryggi, men inn­skriftin er illa lesandi. Minnið um bakar Hansen hevur betri uppi­borið. Tætt við eru gravsteinarnir hjá døn­unum M.C. Restorff og A.C. Lützen, hvørs ættir eisini hava havt ómetaligan týdning fyri tón­leikin í Føroyum. Hesir báðir hava eisini ættarbond til Oddvør Johansen, konu Kanny. Søgan hjá Kanny Kanny doyði triðja jóladag, og um hann greiðir Oddvør frá: Kanny bleiv føddur í 1930 á Vesterbrúgv í Keypmannahavn, og hann vaks upp í eini 2-rúmsíbúð í einum arbeiðaraheimi. Tað var ikki sum at siga tað, at ein í familjuni fór at studera tónleik, so hann flutti  í tannárunum yvir til ommu sína, farmor, sum búði skamt harífrá. Hon kom at hava sera stóran alsk og týdning fyri hann. Hann virkaði øll síni ungdómsár og ein part av mandómsárunum í ymsum symfoniorkestrum, so sum Kgl. kapellinum, Halsing­ borg og seinni í tí, sum tá æt  Sjællands symfoniorkester. Hann spældi annars alment sam­ an við fyrru konuni og  teirra tveim­um børnum, Michalu og Daniel.   Eftir at vit bæði  høvdu búð nógv ár í Hvidovre við trimum børn­um, Stinu, Ísak og Jákupi, og Kanny hevði sitið á einum palli nógv kvøld um vikuna og spælt í eini 25 ár, vildi hann royna okkurt annað. Vit fóru fyrst eitt ár til Føroya á tann nýliga stovnsetta Føroya Musikkskúla, men vit fluttu í 1987 endaliga til Føroya. Kanny elskaði at undirvísa, hann skilti føroyskt, men fór nú eisini at tosa føroyskt við teir smáu næm­ingarnar. Ein dagin segði ein smágenta: “Tú skalt bara tosa danskt við meg, tí tú dugir álíka­ væl ikki at tosa føroyskt. :)” Saman við fleiri øðrum  setti hann  eitt lítið symfoniorkestur á stovn. Teir góvu tí beinanvegin tað virðiliga navnið "Føroya Sym­ foni­orkestur", sum má sigast at hava verið ein succes frá fyrsta degi og er vorðið eitt slag av fólka­ ogn. Kanny byrjaði strúkikvartettir og kamarorkestur og luttók í øllum slagi av tónleiki, til hann bleiv pensjoneraður sum 67 ára gam­ al. Hann øvaði tó hvønn dag og spældi við alskyns høvi, til hann var umleið 80 ára gamal, hóast sjúka longu tíðliga rakti hann. Hann hevði eitt sera "sunt" sinn, sá ljóst upp á lívið og  hvør fríløta fór við at mála málningar, tekna og for­djúpa seg í stóra bókasavninum hjá sær um list. Hann var tann stóra inspiratiónin hjá konuni  og gav øllum í húskinum púra fríar ræs­ur at útfolda seg og liva lívið, sum tey vildu. Seinnu árini bleiv hann gloymsk­ur, men varveitti sítt góða sinna­lag til tað síðsta. Kanny bleiv bor­in út á kirkjugarðin av øllum fimm børnunum. Um ættina Danska avísin Fyens Stiftidende hevði í 2005 eina grein við heit­in­ um “Musikken i Blodet” um Kanny og dóttir hansara Michala Petri, sum er kend víða um sum blokk­ floytu­spælari. Her eru áhuga­verd­ ir upplýsingar um lívið hjá teim­ um báðum. Her skulu takast brot úr greinini. Ættin er týsk. Abbi Kanny var trapetskunstnari og atletur í Cirkus Dannebrog, men gifti seg við eini “privatari gentu”, sum var av “kulsvierfólki”, kolaarbeiðarar í skóginum. Hetta hevur eis­ ini merkt eftirkomararnar, har summ­ir kanska hava verið nakað sveim­andi. Omman seldi atgongumerki í Cirkus Í greinini verður sagt um ta um­ røddu “farmor”: Kanny Samblebens onkel, Emil, havde allerede som barn en karriere som pauseklovn i et cirk­ us, mens hans far aldrig kom til at op­træde i manegen. I det hele taget blev der ikke gjort så meget ud af at snakke om hverken cirkus eller stor­familie i Kanny Samblebens barn­doms­ hjem på den københavnke sten­ bro. Han vidste, at familien havde været en del af de rejsende, og at hans far­mor havde passet kassen i Cirkus Danne­brogs billetluge og haft ry for at være pertentlig. Foreldrini hjá Kanny sleptu sirkus­lívinum, men sum tað verð­ ur sagt: At cirkuslivet boblede lige und­ er overfladen, viste sig dog oppe i lejligheden, når hans far und­er­ holdt på guitar, banjo eller mand­ ol­in sammen med et lille orkester, som han spillede med for sjov. “Min far havde musikken i sig, men ingen muligheder for at udvikle den”, siger Kanny, der ville det modsat. Han havde netop trang til at uddanne sig inden musikk­en, selv om han aldrig fandt forståelse for det hos sine for­ældre”. Kanny greiddi frá, at sum 9 ára gamal ynskti hann sær og fekk eina violin. Hann mátti ganga við mjólk út til fólk fyri at kunna vera við til at gjalda einum spælilærara. Í greinini verður sagt, tón­leika­ evnini eru eyðkenni fyri eftir­kom­ ar­arnar hjá Rudolf Sambleben. Dóttirin Michala, sum eisini er kend í Føroyum, eigur ein yngri beiggja, David, sum eins og systirin og foreldrini er tónleikari. Hann vann í 1990 eina altjóða kapping sum sellistur í væl umtókta hallé­ orkestrið í Manchester í Onglandi. Men slíkt kemur ikki av sær sjálv­um. Michala leggur dent á, at tað krevur sítt at vera á toppinum. Tað eru bert 5%, sum er talent, með­an restin er hart arbeiði. Henn­ara tvær døtur eru eisini virkn­ar í tónleiki. Hetta er eisini galdandi fyri syn­irnar hjá Kanny og Oddvør, Ísak og Jákup. Hesir hava eisini gott til at brega í móðurættini. Pápi Oddvør, Verland Johansen, var orgulbyggjari. Mamman var Ebba, dóttir Poul A. Restorff, kend­ ur tónleikari sum mong onnur i ætt­ini. Ein beiggi Poul var Johan, kall­aður Jan, sum 19 ára gamal stjórn­aði kórinum, tá ið okkara tjóð­sangur, Tú alfagra land mítt, fyrstu ferð varð sungin alment 2. jóla­dag í 1907. Virksemi hjá Kanny er eisini komið Føroyum og føroyskum tón­leikarlívi til góðar tey seinastu mongu árini. Eitt virðiligt minni um hann er symfoniorkestrið, sum stórt sæð allir føroyingar lurta eftir, í hvussu er á nýggjárs­ kon­sertini. Kanny Sambleben er tann seinasti av eini røð av dønum, sum hava havt avgerandi týdning fyri føroyskt tónleikalív Kanny Sambleben: Partur av okkara tónleikasøgu farin um sýn Kanny spælir violin Kannny, Oddvør, Jákup og Stina Føroya Symfoniorkestur, eitt minni um Kanny Sambleben