mikudagur 9. mai 2018síða 11

FRÍGGJADAGUR 11. MAI 2018 SOSIALURIN 53 11 var týðiligt, at eftir nøkur ár, har áhug­in fyri Føroyum ikki hevur verið so stórur, so er tað í fer við at broytast aftur. - Vit skulu bara eitt ár aftur, tá ein bretsk fregatt var í Føroyum. Tað er fyrstu ferð síðani kalda kríggið, at eitt bretskt hernaðarskip vitja Føroyar. Tað er eitt signal um, at viðurskiftini eru í fer við broyt­ ast. Stórveldini byrja at fáa áhuga fyri Arktisk og Føroyum aftur, segði Jens Christian Svabo Just­ inus­sen við in.fo í 2016. Seinasta dømið í røðini er stóra ráðstevnan Arctic Hubs, ið Utt­anríkis- og Vinnumálaráðið skip­aði fyri saman við Arctic Circle, og sum varð hildin í vikuni í Norðurlandahúsinum. Fleiri enn hundrað útlendskir gestir, harí­millum ráðharrar, tinglimir, borg­arstjórar, vinnulívsfólk, pro­ fess­arar, granskarar, miðlafólk og leiðandi embætisfólk úr 20 lond­ um, luttóku í ráðstevnuni, ið við­ gjørdi evnir, ið eru viðkomandi fyri tey arktisku londini. Vinnuligir møguleikar Fyri føroyingar eru tað serliga nýggju siglingarleiðirnar, ið hava stóran áhuga, tí tær kunna lata dyrnar upp fyri nýggjum møgu­ leik­um hjá føroyskum vinnulívi. Tað, at ísurin smeltar, hevur gjørt tað lættari hjá skipum at sigla í arkt­iska økinum, og eru tað tríggjar sigl­ing­arleiðir, ið hava serligan áhuga. Tær eru Landnyrðingsleiðin, Út­nyrð­ings­ leið­in og Miðleiðin. Av hesum er Landnyrðingsleiðin, ið er farleiðin í arktiska økinum norð­anfyri Russland, í løtuni tann mest áhugaverda siglingarleiðin. Kina og Russland hava nevniliga stór­ar ætlanir um, at hendan sigl­ ing­arleiðin skal gerast tann nýggi silki­vegurin fyri vørur úr Asia til Evropa. - Okkara mál er at gera sigl­ ing­arleiðina til eina globala og kapp­ingarføra flutningsleið, segði Vladimir Putin, russiski for­set­in, við russiska parlamentið í mars, sambært tíðarritinum Foreign Policy, ið eisini upplýsir, at russ­ isk­ir myndugleikar meta, at flutn­ ingurin eftir nýggju sigling­ar­leið­ ini fer at tíggjufaldast næstu sjey árini. Siglingarleiðin ger tað nevniliga munandi skjótari at sigla millum Asia og Evropa. Mett verður at Land­nyrðingsleiðin er 40 prosent styttri samanborið við núverandi sigl­ingarleið úr Fjareystri til Norð­ ur­evropa gjøgnum Suesveitina. Vanliga hevur ikki borið til at siglt hesa leiðina uttan við hjálp frá ísbrótarum, men í 2017 megnaði eitt serligt bygt russiskt oljutangaskip at sigla úr Hammerfest í Norra til Suðurkorea. Tað er serliga hendan økta skipa­ferðslan, ið fer at sigla fram­við og møguliga gjøgnum før­oyskt sjóøki, sum føroyingar hava vónir um, kann geva nakr­ar nýggjar møguleikar. Bæði Marita Rasmussen, stjóri í Vinnu­hús­inum, og Poul Michelsen, lands­stýris­mað­ ur í uttanríkis- og vinnumálum, vísa aðrastaðni í blaðnum á, at Før­oyar kunnu gerast ein Service Hub ella tænastudepil, ið kann veita ymiskar tænastur til skipini, ið fram­eftir fara at sigla framvið Før­oyum. INGARLEIÐIR STÓRVELDUM Hvat er Arktis - Arktis er eitt ómetaliga stórt øki, ið fevnir um 30 milliónir ferkilometrar. Fýra milliónir fólk búgva í økinum. Økið fevnir um partar av Kanada, USA, Russlandi, Finnlandi, Noregi og Svøríki, og harumframt Grønland, Ísland og Føroyar. - Arktis verður lýst á ymsan hátt. Landafrøðiliga verður lýsingin ofta avmarkað til økið norðan fyri pólkringin ella har, ið markið gongur suður til økið við permafrosti, ella har miðalhitin í juli er í mesta lagi 10 hitastig. Men tá ið tað ræður um politiska samstarvið, fevnir Arktis í roynd og veru um øll londini og fólkini á norðurleiðum, millum annað Føroyar. Úr útgreiningini: Føroyar – eitt land í Arktis. - At Føroyar hava fingið ein størri týdning sæst eisini aftur í teimum útlendsku gestunum, ið seinnu árini hava lagt leiðina til Føroyar. Ikki bara er ferðavinnan voksin við eini rúkandi ferð, aftaná at fleiri fólk hava fingið eyguni upp fyri londunum í Arktis sum ferðamannastøð, men hava umboð fyri útlendskar stórveldir fleiri ferðir lagt leiðina til Føroyar seinnu árini.