hósdagur 19. juli 2018síða 13

FRÍGGJADAGUR 20. JULI 2018 SOSIALURIN 82 13 synir­nir vóru farnir, og Hans og Kate ikki áttu børn. Carl var somu­leiðis ógiftur. Tí var seinast í 80'unum ella fyrst í 90'unum stovnaður grunnurin, sum í dag stendur fyri HNJB. Hesin grunn­ ur arvaði partabrøvini hjá Hans og Kate. – Tá so Carl doyði, og hann hevði skrivað grunninum øll partabrøvini til, tá var hesin sjálv­eigandi grunnur eina arvingi. Og tað er hesin grunnur við einari nevnd, sum stýrir handlinum í dag. Tey, sum manna hesa nevnd í dag, eru: Halgir W. Poulsen, formaður, Tummas Hanus Dam, Malan Marnersdóttir, Ólavur Arge og Heini Joensen. Tað sum kanska m.a. hevur merkt »Gamla Bókahandil« eru tey trúgvu arbeiðsfólkini – og eisini í dag hava nøkur teirra verið har í ein mansaldur. Ein nakað skemtilig søga tekur støði í júst hesum. Oluffa Mørkøre, nevnd »Luffa« (13.08.1897 – 14.02.1978) arbeiddi í meiri enn 60 í handlinum. Tá hon hevði verið hjá HNJB í 50 ár fekk hon »Fortjenestemedalje« frá drotn­ing­ini. Tó tá hon rundaði tey 60 árini í starvinum varnaðist hon, at eingin gav hesum gætur. Tá var tað onkur í familjuni, sum segði við hana: »Góða Luffa – eingin er har longur, sum veit av tí«. HNJB Prentsmiða Tann minniliga prentsmiðan hjá HNJB hevur eisini uppiborið nøkur orð: Í 1927 er onnur áhugaverd lýsing at finna í Tingakrossi 15.06.1927: »Til vore kære Kunder! Da vi har etableret eget Accidenstrykkeri med righoldigt Udvalg af moderne Skrifter anbefalder vi os herved til Levering af Tryksager til billige Priser. H. N. Jacobsens Boghandel.« Jú systkini høvdu stórar ætlanir fyri framman – og miðjað varð ímóti at geva føroyskar bøkur út á egnum forlagið - »Forlag H. N. Jacobens«, prentaðar á egnari prent­smiðju. Og so var. Tað munnu verða fá, sum ikki kenna til Álmanakkan og Songbók Føroya fólks. Teir, sum serliga hava myndað hesa prentsmiðju og høvdu leiðsluna um hendi, vóru nevndir »faktor­ar«. Teir sum hava verið faktorar á HNJB prentsmiðjuni hava verið hesir: 1) Jógvan Rasmussen (09.09.1891 – 24.03.1969) nevndur »Stinarin« – faktorur frá 1927 til 1955. 2) Erling Isholm (23.09.1938 – 30.04.1963) Faktor frá 1955 til 1963 3) Martin Thomsen (1930 – 2005) Martin var í 60 ár á HNJB Prentsmiðju. Faktor frá 1963 til 1994. Eftir hetta leigaði Martin prentsmiðjuna frá HNJB og stóð sjálvur fyri henni til einaferð ársskiftið 2004/ 20005, tá prentsmiðjan gavst. Pressan og aðrar maskinur vóru fluttar úr bygninginum seinast í mai 2005 og vóru flestu teirra tíverri fyribeindar. Tá var farið undir nýggja innrættingina av HNJB handilin - soleiðis sum vit kenna hann í dag. Kunningarstovan kom at húsast í einum parti av húsinum í fleiri ár, so kom kaffistova, nevnd »Paname Café« inn í tann partin av húsinum. Inni á hesari prentsmiðju vóru al­skyns pressur av ymiskum slag, men tær flestu vóru tíverri fyribeindar – og harvið fór tann søgan fyri bakka. Har stóð m.a. ein »MAN« pressa – sum einaferð var fyri­beind - fór helst sum gamalt jarn. Tað sigst, at tá Hamburg var bumbaður undir seinna heims­ bardaga fór eitt søguligt prent­savn í býnum fyri skeyti – m. a. stóð har einasta týska MAN maskinan av hesum slag. Í dag er eingin tílík maskina til. Millum flugusmekkarar og »hurtig pressur« var ein nevnd »Nonnan«. Hana var katólski presturin Boekennogen komin við til Føroyar. Katolikkarnir prentaðu m. a. blað teirra »Sinnopskornið« við hesari maskinu. Tá nonnunar í 1937 fluttu úr Bringsnagøtu niðan í Varðagøtu kom henda maskinan á prentsmiðju HNJB. Frá vinstru: Erling Isholm, Meinhard Túvulið, Martin Thomsen, Hans Jákup Poulsen Irwin Mittún og Marius Ziska, sum eisini átti prentsmiðju, MZ Prentsmiðja ella Marius Ziska Prentsmiðja. Erling og Marius vóru systkinabørn - og um hetta mundi hjálpti Marius til á HNJB prentsmiðju, men hann hevði eisini starvast har áður hann fekk sær sína egnu prentsmiðju upp í Bøkjarabrekku, sum tað eitur í dag Fremst: Martin Thomsen, Meinard Hansen (seinni Túvulið), Irwin Mittún, Brynhild (Bibi) Haraldsen og Hans Jacob Poulsen aftast, sum leggur hondina um hálsin á Bibi