hósdagur 27. september 2018síða 21

FRÍGGJADAGUR 28. SEPTEMBER 2018 SOSIALURIN 112 21 í so ringum standi, at vandi er fyri bæði at tað ríður undan vegnum, og at grót ríður á vegin og at tað tískil ikki verður koyrandi eftir honum í longri tíð. Hesin vandin er væl minni á Fámjinsvegnum, men har er tað hinvegin veðrið, sum er tann størsti vandin, soleiðis at tað er ikki koyrandi, tá ið veðrið er ringt. Tí er niðurstøðan hjá Lands­ verki, at tað er munandi meiri átrok­andi at gera tunnil til Dals enn tað er at gera tunnil til Fámjins. – Á Dalsvegnum er bæði vandi fyri at tað ríður undan vegnum, og oman á vegin, og tað eru vandar, bilførarar ikki kunnu verja seg fyri, sigur Landsverk. At gera ábøtur á Dalsvegin og at breiðka hann, er bæði dýrt og umfatandi, tí hann liggur í bratt­ lendi meginpartin av strekkinum. Hinvegin verður ein tunnil til Dals 2,2 kilometrar langur og hann er teknaður. Menn enn er endalig støða ikki tikin til, hvar tunn­ilin skal koma út í Dali, um tað skal vera niðri í bygdini, ella við landsvegin beint oman fyri bygd­ ina. Tað eru fáir hundrað metrar av vegi báðumegin tunnilin. Ein stór avbjóðing Landsverk sigur, at størsta av­ bjóðingin er at fáa greiði á, hvat skal gerast við grótið úr Dalstunlinum. Tað ávirkar eisini prísin, tí kanska skal grótið koyrast langt. Landsverk sigur, at grótið kann brúkast til at gera ábøtur á vegirnar eystan fyri á Sandoy, men so skal peningur eisini játtast til tað. – Sandoyartunnilin hevur sama trupulleika, og tunnilsfelagið hevur longu gjørt avtalu um at fylla grót í tey grótbrot á Sandoynni. Landsverk sigur, at tað hevði kostað 45-55 milliónir at gjørt ábøtur á Dalsvegin, men ein Dals­ tunnil kostar 70-90 milliónir. Veg­ ur­in kostar 200.000 krónur at halda um árið og tunnilin kostar 1,4 milliónir um árið. Tað fer at taka fýra ár at gera Dalstunnilin. Sjálvur tunnilin tekur try ár at bora og so tekur tað eitt ár at gera hann lidnan. Og Landsverk mælir til at arbeiðið byrj­ar næsta ár, so at tað verður liðugt í 2022. Talar fyri at gera Fámjin fyrst Hinvegin staðfestur Landsverk sam­stundis, at tað er sumt sum talar fyri, at ein tunnil til Fámjins skal vera tann fyrsti tunnilin, tað nýggja tunlasjakkið hjá Landsverki skal fara undir. – Tað er lættari at gera tunnil til Fámjins enn til Dals. Tunlasjakkið er nýtt og Landsverk skal menna førleikan at gera tunlar aftur. Samstundis liggur Fámjinstunnilin í óbygdum, men Dalstunnilin er í bygum øki, tí bæði tunnilsmunnin í Húsavík og í Dali, eru tætt við hús, og hetta kann gera spreingiarbeiðið, og annað arbeiðið, tvørligt. Samstundis hevur Landsverk verk­stað í Ørðavík, har tunnils­ mask­inurnar kunnu verða hildnar og umvældar, umframt at tað allar­ helst verður lættari at sleppa av við grótið, enn tað er at sleppa av við gróti frá Dalstunlinum. Tað hevur fyrr verið tosað um, at Fámjinstunnilin verður 800 metr­ar langur, men har er fjallið so ringt at bora í, at hann má flytast longur niður. Sostatt verður nú arbeitt við einum tunli, sum er 1.200 metrar, og so skulu 500 metrar av vegi gerastt fámjinsmegin og 600 metrar skulu gerast ørðavíkarmegin. Samstundis er ætlanin er at byrja at gera arbeiðsvegin til tunnils­munnan í heyst. Landsverk sigur, at verða ábøt­ ur gjørdar á verandi veg, fer tað at kosta 40-45 milliónir, og tunnilin kostar 40 – 60 milliónir. Sostatt er tað ikki tann stóri mun­urin á kostnaðinum at gera ábøtur á vegin, og at gera ein tunn­ il, men ein tunnil er væl dýrari at halda. Vegurin kostar nevniliga 200.000 krónur um árið at halda og tunnilin kostar 900.000 krónur. Verður tunnilin gjørdur, kann grótið úr honum brúkast til ábøtur á vegirnar har um vegir. Ein fyrimunur við at gera ábøt­ ur á vegin, heldur enn at gera tunn­ il, er, at ábøturnar á vegin kunnu ger­ast í smáum. Hinvegin tekur tað trý ár at gera tunnilin, men tað er treytað av, at játtan er til arbeiðið alla tíðina. Boringin tekur tvey ár, og so skal tað seinasta árið brúkast til at gera hann heilt lidnan. Hinvegin er niðurstøðan hjá Lands­verki, at verður arbeiðið at gera Dalstunnilin, boðið út, fer hann at kosta 50 – 100 prosent meir. Annars sigur Landsverk, at verða tunlarnir bodnir út, verða teir nógv dýrari, kanska eini 50 – 100 prosent dýrari. Armgarð Steinhólm, leiðari á deildini fyri infrakervi á Lands­ verki, sigur, at orsøkin til tað, er, at Landsverk kann gera tunlarnar fyri kostprís, tí hann skal ikki hava vinning av arbeiðnum. Harafturat verður bara arbeitt í vanligari tíð, við einum avmarkaðum tali á fólki. Lítil munur á Annars er lítil munur munur á, nær tað ber til at fara undir tunlarnar. Yvirfriðingarnevndin hevur fund um Fámjinstunnilin í dag, og Armgarð Steinhólm sigur, verður ætlanin góðtikin, kann farast und­ ir arbeiðsvegin í næstum. Ar­beiðs­ vegurin er 600 metrar og tað tekur einar tveir mánaðir at gera hann. –  Síðani kann farast undir at inn­rætta byggiplássið, fáa streym, vatn, og annað til vegar, og gongst alt væl, ber til at skjóta fyrsta skotið í sjálvum Fámjinstunlinum fyrst í komandi ári. Hinvegin var arbeiðið at fyri­ reika Dalstunnilin komið nakað áleið­is í vár, og onkur loyvir eru fing­in til vegar. Eitt nú hava forn­ frøði­myndugleikarnir góð­kent verk­ætlanina í vár, sigur deild­ar­ leið­arin fyri infrakervið. Verða fyrireikingarnar tiknar upp aftur nú, kunnu tær vera lidn­ ar um ársskiftið, ella tíðliga næsta ár. Armgarð Steinhólm sigur, at tað, sum serliga manglar, er at náttúru­friðingarmyndugleikan at góð­kenna ætlanina. Tá ið alt tað er avgreitt, skal ar­ beiðsvegur gerast og í sambandi við Dalstunnilin er hann heldur styttri enn arbeiðsvegurin í sambandi við Fámjinstunnilin. Talan er um einar 150 metrar av vegi, og teir kunnu gerast, samstundis sum ar­ beiðsplássið verður innrættað. – Tilsamans tekur tað umleið ein mánað tilsamans og sostatt kann fyrsta skotið í Dalstunlinum lat­ast av tíðliga næsta ár, kanska í februar ella í mars, sigur hon. 20 milliónir um árið Tá ið Landsverk sigur, at tað tekur trý ár at gera Fámjinstunnilin upp á 1200 metrar, og fýra ár at gera Dals­tunnilin upp á 2200 metrar, ljóðar tað sum rættiliga long tíð. – Tunnilsliðið hjá Landsverki skal bara arbeiða í einum sjakki, og sostatt verður bara arbeitt í van­ligari arbeiðstíð, sigur Armgarð Stein­hólm. – Tá ið frítíð og feria er talt við, verður mett, at liðið klárar at bora 750 metrar av tunli um árið. Hetta svarar til 60 – 65 metrar um mán­ aðin, men fortreytin fyri tí er, at játtanin til arbeiðið er 20 milliónir um árið. Sostatt tekur tað tvey ár at spreingja Famjinstunnilin og eitt ár afturat at asfaltera og gera tunn­ il­in heilt lidnan. Somuleiðis tekur tað eini trý ár at spreingja Dalstunnilin, tí hann er ein kilometur longri. Harafturat tek­ur tað eisini eitt ár at asfaltera hann og at gera hann heilt lidnan. Annars kann viðmerkjast, at Hen­rik Old, landsstýrismaður í sam­ferðslumálum, hevur upplýst fyri Løgtinginum, at tað eru bara sjey milliónir settar av til tunla­ sjakkið á Fíggjarlógini fyri næsta ár. Og verður játtanin ikki hægri enn tað, fer tað at taka tríggjar ferðir so langa tíð at gera tunlarnar. Verður játtanin ikki hægri enn tað, fer tað at taka tríggjar ferðir so langa tíð at gera tunlarnar Tað eru nakrir fáir dagar um árið, at tað ikki er koyrandi Á Dalsvegnum er bæði vandi fyri at tað ríður undan vegnum, og oman á vegin Her sæst, hvussu tunnilin til Dals fer at liggja. Hann verður 2200 metrar og Landsverk heldur, at tað er átrokandi at gera hann