hósdagur 4. oktober 2018síða 13

FRÍGGJADAGUR 5. OKTOBER 2018 SOSIALURIN 115 13 TAKS heldur eyga við Airbnb - Í hesum førinum liggur tað so meira ella minni alment úti á einum útbjóðingarportali. So heimasíðan hjá Airbnb er okkara kelda fyri at finna út av hvør leigur út gjøgnum Airbnb, sigur Poula á Líðarenda, leiðari fyri Eftirlitsdeildina hjá TAKS, nú TAKS er farið undir at útvega eitt yvirlit yvir føroyska virksemið á Airbnb. HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO U m leitað verður í eini til­vildarligu viku í juni næsta ár ber til at leiga yvir 300 ymisk­ ar bústaðir í Føroyum gjøgnum heimasíðuna Airbnb. Júst hvussu nógvir føroyingar brúka tænastuna at útleiga íbúðir, summarhús, síni egnu heim ella eitt kamar út er tó óvist. Tey einastu, ið hava eitt full­fíggjað yvirlit yvir hagtølini av føroysku útleigarunum er altjóða fyritøkan við heimstaði í USA. Men hóast føroyskir myndug­ leikar sostatt einki slíkt yvirlit hava yvir føroyskar útleigarar, so hevur før­oyski skattamyndugleikin, TAKS, víst føroyska virkseminum á Air­bnb alsamt størri ans síðstu árini. 10. mai 2017 nýtti skatta­myndug­ leikin Facebook at vegleiða borg­ar­ ar, ið leiga út gjøgnum Airbnb, um hvussu tey skulu geva upp inn­tøk­ una í skatti. Stovnurin skrivaði tá, at hetta varð gjørt, tí Airbnb vann fram í Føroyum. Eitt ár seinni, 18. mai 2018, upp­ lýsti Eyðun Mørkøre, stjóri í TAKS, fyri Kringvarpinum, at føroyski skatta­myndugleikin ynskti somu avtalu, sum donsku skatta­myndug­ leik­arnar hava við Airbnb, ið gevur SKAT møguleikan at fáa upp­lýs­ ing­ar um danskar útleigarar og teirra inntøku frá Airbnb. Eyðun Mørkøre var aftur í Kring­varpinum í sept­ember, tá hann upplýsti, at skatta­myndug­ leik­in er farin í holt við at skráseta før­oyska brúkarar á Airbnb. Hetta fyri at kanna, um tey hava uppgivið leigu­inntøkurnar frá Airbnb í skattauppgerðini. Einasti mátin Poula á Líðarenda, leiðari fyri Eftir­ litsdeildini hjá TAKS, upplýsir, at man hevur tikið hetta stigið, tí tað er einasti møguleikin hjá føroyska skattamyndugleikanum at fáa eitt yvirlit yvir Airbnb-útleigan í Før­ oyum. - Vit hava ikki atgongd til teir somu upplýsingarnar, ið danir hava. Har er tað danska Fíggjar­ mála­ráðið, ið hevur fingið eina avtalu í lag við Airbnb um at út­ vega upplýsingar um danir, ið leiga út gjøgnum Airbnb. Tí er tað okk­ ara Fíggjarmálaráð, ið má fáa eina slíka avtalu í lag fyri Føroyar, sigur Poula á Líðarenda. Heldur ikki í skipanunum hjá TAKS ber til at síggja hvør leigar út gjøgn­um Airbnb, tí eingin munur verð­ur gjørdur á langtíðarútleigan, útleig­an gjøgnum Airbnb ella aðra útleig­an. Í staðin er alt bólkað und­ ir einum. - Í skattaskipanini hava vit ikki eyð­merkt ymisk sløg av húsaleigan. Húsa­leiga er húsaleiga. Tá vit hyggja í okkara skráir og skipanir er einki, ið eyðmerkir Airbnb, tí tað er bara ein máti av fleiri at leiga út uppá, sigur Poula á Líðarenda. Airbnb er keldan Manglandi upplýsingarnar um út­ leigan gjøgnum Airbnb hevur so­ statt fingið skattamyndugleikan at leita aðrar vegir fyri at fáa upp­lýs­ ingar til høldar. - Í hesum førinum liggur tað so meira ella minni alment úti á einum útbjóðingarportali. So heima­síðan hjá Airbnb er okkara kelda fyri at finna út av hvør leigur út gjøgn­um Airbnb, sigur Poula á Líðar­enda. Men hóast ein borgari er skrá­ sett­ur til at leiga eitt summ­ar­hús ella annað út gjøgnum Airbnb, so er tað ikki prógv fyri hvussu stóra inn­tøku, ella um nakra, viðkomandi hev­ur havt av útleigan. - Vit kunna ikki uttan víðari stað­festa hvørja inntøkur tey hava við at hyggja á heimasíðuna, men tað vit kunna staðfesta er, at tey hava bjóðað seg fram. Tað eru tó nøkur parametur, ið man kann brúka, harímillum ummælir frá brúk­arum. Um tað eru eini 80 um­ mæl­ir frá leigarum, so kunna vit ganga út frá, at viðkomandi hevur leigað út í hvørt fall 80 ferðir, sigur Poula á Líðarenda. Ein áminning Poula á Líðarenda vísir á, at TAKS hev­ur fleiri ferðir gjørt vart við, at inntøkur frá Airbnb skulu upp­ gev­ast í skattauppgerðini. Tí eigur tað ikki at koma óvart á nakran, at TAKS nú kannar hesi viðurskifti nærri. - Nógv av hesum eru vanligir borgarar, ið kanska ikki hugsað so nógv um tann skattliga partin. Men vit hava verið úti og sagt frá hesum. So fólk hava havt allar møguleikar at uppgeva inntøkurnar, tí evnið hevur verið alment frammi og sjón­eyka er sett á tað, sigur leiðarin fyri Eft­irlitsdeildina. Poula á Líðarenda ger tó greitt, at bara tí onkur er skrá­sett­ur á Airbnb og ikki hevur upp­gjørt nakra inntøku, so kann skatta­ myndug­leikin ikki ákæra við­kom­ andi fyri snýt. - Vit kunna ikki ákæra nakran fyri at snýta bara tí vit finna tey á eini heimasíðu. Men vit kunnu minna tey á, at tey ikki hava upp­ givið nakra inntøku frá leigu og síð­an spyrja, um tað er við vilja ella eitt mistak, sigur Poula á Líð­ ar­enda. HETTA ER AIRBNB Inntøkurnar hjá Airbnb koma frá, at hvørja ferð ein útleigari leigar sína ogn út, so tekur Airbnb 3 prosent av inntøkuni fyri kostnaðin av flytingini. Harumframt tekur Airbnb eisini eitt umsitingargjald á 6 til 12 prosent fyri hvørja bílegging. HALLUR AV RANA HALLUR@SOSIALURIN.FO U ttan at eiga nakran bygning, hús, íbúð, summarhús ella aðra ogn hevur tað innan nøkur fá ár eydnast Airbnb at gerast størsti veitari av gistingum í heiminum. Í 34.000 býum í 190 londum kring allan heim er í dag møguligt at leiga sær eitt stað at búgva til næstu ferðina. Og við so nógvum møguleikum eru tað fá støð í verðini, har tað ikki ber til at finna eitt stað at búgva á Airbnb. Airbnb byggir á tankan um felagsbúskap, ið letur fólk vinna pening upp á at deila sítt egna heim við onnur. Í stuttum er Air­ bnb ein marknaður á al­netin­um, ið kann lýsast sum ein sam­bind­ ing­arliður millum út­leig­ara og leigara. Síðan loyvir ein­stakl­ing­ um at útleiga ognir ella eyka­rúm til gestir. Brúkarar kunnu eisini leiga tær ognirnar, ið eru at finna á heimasíðuni. Til ber hjá brúk­ arum at leita eftir gist­ing í ym­ isk­um støðum og prís­klass­um. Á heima­síðuni ber eisini til at síggja ummælir frá øðrum brúk­arum. Inntøkurnar hjá Airbnb koma frá, at hvørja ferð ein útleigari leig­ar sína ogn út, so tekur Air­ bnb 3 prosent av inntøkuni fyri kostn­aðin av flytingini. Harum­ framt tekur Airbnb eisini eitt um­ sit­ingargjald á 6 til 12 prosent fyri hvørja bílegging. Sambært amerikanska fíggj­ar­ blaðn­um Forbes, so hevur Airbnb í dag eitt virði á 247 milliardir krón­ur.