hósdagur 8. november 2018síða 13

FRÍGGJADAGUR 9. NOVEMBER 2018 SOSIALURIN 130 13 Anker eigur størstu perlurnar - Vit eru tey gráu fólkini, sum mann ikki sær - Fólk í dag seta sangirnar í samband við nakað heilt annað, enn eg hugsaði, tá eg skrivaði teir, sigur Anker Eli Petersen, sum hevur skrivað nógvar klassikarar A nker Eli Petersen er fyrst og fremst væl­ kendur grafiskur lista­ maður, og hann kenna vit m.a. fyri at hava prýtt føroysk frímerki við mot­ iv­um frá Norr­ønu gudalæru. Men hetta er ikki tað einasta, hann hevur gjørt, sum al­menn­ ing­urin kenn­ir. Um tú ikki longu veitst av tí, so er Anker Eli Petersen maðurin aftan fyri nógvar av teimum allar størstu perlunum í føroyskum tónleiki. Hann hevur serliga sam­ starvað við Terja Rasmussen, har hann hevur skrivað hópin av tekstum fyri Terja & Føstu­ fressar og Moirae. “Ljóðmynd”, “Á ferð til dreymaland”, “Hand­ an Mjørkan” og “Kvøld á Tinga­ nesi” eru bara fýra av teimum mongu poetisku hittunum, sum Anker Eli Petersen so væl hev­ ur skrivað. Hann hevur seinastu nógvu árini búð í Danmark, og sum hann sjálvur tekur til, so kenna tey flestu nokk navnið, men kenna kanska ikki andlitið. Vit hitta sangmakaran til eitt prát um sangskriving og tað at vera ókendur kendur. Anker brúkar langar setningar Anker Eli Petersen byrjaði at yrkja, tá hann var fyrst í tjúg­ unum. Einki av hesum er komið út, og veruliga gjøgnumbrotið sum sangskrivari fekk hann, tá Terji Rasmussen saman við Føstufessunum innspældi fyrstu plátu teirra, sum Anker Eli skrivaði fleiri tekstir til. - Eg og Terji hava altíð havt eitt gott samstarv. Vit passa væl saman uppá onkran máta, sigur Anker Eli Petersen, sum hevur kent seks ár yngra Terja Rasmussen í nógv ár. Í samstarvinum millum teir báðar hava teir lagt merki til eitt serligt mynstur, sum sæst aftur í sangunum. - Tað er ein tummulfinga­reg­ ul, at um sangurin hevur langar linjur, so havi eg skrivað hann fyrst. Um hann hevur stuttar linjur, so er tónleikurin gjørdur fyrst. Terji bannar onkuntíð um hesar langu setningarnar, sum eg altíð brúki. So tað er ein sovorðin kampur millum sang­ skrivaran og komponistin, flenn­ ir Anker Eli Petersen. - Eg haldi, tað er nokkso stutt­ligt, at fólk onkuntíð ikki hugsa um, hvør eigur orðini til sangirnar. Vit eru tey gráu fólkini aftan fyri, sum mann ikki sær, sigur hann. Poetur sum fáur Anker Eli Petersen hevur heilt serligar gávur sum sang­skriv­ ari, men hann kundi tó ikki ímyndað sær seg sjálvan sum tón­leikara. - Eg havi ongantíð umhugsað at spælt tónleik, tað má eg við­ ganga. Tað haldi eg, mann skal yvirlata til tey professinellu. At skriva er tann parturin, sum eg dugi. Men mær dámar væl tón­ leik, og eg beundri tónleikarar, sigur hann. Hann heldur sang vera ein góðan máta at fáa ein ávísan boðskap út. Hann ansar eftir, at teksturin ikki verður ov skrift­málsaktigur, men heldur hev­ur eitt sindur av einum ger­ andis­ligum dámi við væl vald­ um orðum. - Eg leggi meg serliga eftir, at tað uppá onkran máta skal vera ein søga í tekstinum. Tað kann eisini vera ein heilt stutt løtu­mynd, sum bara verður lýst, sigur hann og vísir á lagið “Ljóðmynd”. - Tann sangurin er bara ein lýsing av einari heilt stuttari løtu við einari rúgvu av inn­ trykk­um. Ein sangur sum “Kvøld á Tinganesi” er ein søga, sum byggir á minnir hjá mær, tá eg havi sitið niðri á Tinganesi í mínum ungu døgum. - Sangirnir fingið sítt egna lív Tann fyrsta plátan hjá Terja & Føstufressum kom út í 1990, og Anker Eli Petersen flutti niður stutt aftan á og hevur búð niðri síðan. Hann hevur ikki fylgt við menningini av sangunum, m.a. tí hann ikki hevur hoyrt før­oyska útvarpið. - Nøkur ár aftaná fyrstu fløguna uppdagaði eg, at fleiri av sangunum hava fingið sítt egna lív. Fólk í dag seta sang­ir­ nar í samband við nakað heilt annað, enn eg hugsaði, tá eg skrivaði teir. Tað er nokkso stutt­ligt, og tað eri eg nokkso stolt­ur av, sigur Anker Eli Pet­ er­sen. Hann hevur onkuntíð hitt fólk, sum hava fortalt honum søgur um onkran sang, sum tey hava eitt serligt samband til. - Har var ein, sum fortaldi, at fyrstu ferð, hann var sloppin nær at framtíðar konu síni, var tá hann hevði dansað kjálka­ dans við henni, meðan Morg­ un­flog varð spældur til dans, minnist Anker Eli og flennir. Hann hevur skrivað so nógv­ ar sangir, at hann í dag hevur ringt við at minnast allar sang­ irnar. - Eg hoyrdi einaferð ein jóla­ sang í útvarpinum. Eg hugsaði, at hatta ljóðaði nokkso kent. So var tað ein góð løta, áðrenn eg hugsaði “halt kjaft, eg havi skrivað hatta einaferð langt síð­ani”. Eg hevði fullkomiliga gloymt tað. Tað var ein jóla­ sang­ur, sum Terji hevði gjørt lag til og spælt inn. Býr á einum gomlum bóndagarði Anker Eli Petersen býr á einum gomlum bóndagarði úti á land­ inum í Norðursælandi. Hann arbeiðir heima, har hann hevur góðar umstøður til at fordjúpa seg í kreativa heiminum. Tá hann ikki fæst við grafisku list­ ina, skrivar hann tekstir. - Eg skrivi viðhvørt poetiskar tekstir, sum viðhvørt bara liggja í telduni hjá mær og sodna. So hyggi eg eftir tí eini tvey ár seinni og meti um, um tað er gott nokk ella ikki. Seinastu sangirnir hjá hon­ um, sum eru innspældir, eru tveir Bjørn Afzelius sangir, hann hevur umsett, sum Signar í Homr­um spældi inn. Í seinast­ uni hevur Anker Eli annars ar­ beitt við at umsett yrkingar hjá svenska stórskaldinum, Dan And­ersson. Hann doyði í 1920 og er ein av teimum størstu yrkj­arunum í Svøríki yvir­høv­ ur. - Vónandi verður tað útgivið einaferð, men tað er ikki nakað, sum eg havi nakrar ætlanir um beint nú, sigur Anker Eli Pet­er­ sen.