hósdagur 29. november 2018síða 37

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 9 november 2018 30 Árni Gregersen Føroyar eiga tilsamans 25.000 tons av botn­ fiski í Barentshavinum og á Flemish Cap. Vektin er, tá fiskurin er avhøvdaður og kruvdur. Í meðal fáa skipini 25 krónur fyri hvørt av hesum kilo, sum tilsamans gevur eina inntøku uppá 625 milljónir krónur. Fiskurin verður vanliga seldur enda­ brúkaranum fyri 75 krónur kilo, so í veru­leika­ num fáa Føroyar og føroyingar ein triðing av tí, sum fiskur verður latin endabrúkaranum fyri. Í øllum tosi um fiskivinnu hevur altíð verið sagt, at Føroyar sum land eigur at fáa meira burtur­úr tí fiski vit fiska, millum annað við at virðis­økja fiskin í Føroyum. Tá ið talan er um føroysku kvoturnar, so ,kann hetta gerast við at seta krøv til, at allur fisk­urin verður virkaður í Føroyum. Lógin sigur, at fiskurin skal um føroyskan bryggjukant, men ikki at hann skal latast føroyskum virkjum. Meir liggur eftir Eyðsýnt er, at verður fiskurin virkaður á før­ oysku virkjunum, so liggur nógv meira eftir í Før­oyum. Á Vaðhorn siga stjórin og virkisleiðarin, at tað hevði givið 12,50 krónur pr kilo afturat til før­oyska samfelagið og hevði havt við sær, at vit nú fáa ein triðing av prísinum, men hetta hevði gjørt at so liggur helvtin eftir í Føroyum í mun til tað sum endabrúkarin letur fyri vøruna. -So siga vit, at vit fáa 625 milljónir nú fyri hesi 25.000 tonsini, so fáa vit – altso føroyska sam­felagið 312 milljónir afturat við at virðisøkja vøruna í Føroyum, sigur Jógvan Gregersen. Hann sigur, at av hesum fara meira enn 100 milljónir beinleiðis til lønir. Við í roknstykkinum er heldur ikki tað, sum hetta fer at hava við sær til undirveitarar av ymiskum slag. Virðislinjan vísir rættukliga greitt, hvussu hetta hongur saman. Eitt kjak sum er eftir at taka er, hvussu tað kann bera til at fáa allan fiskin til virking í Føroyum. Hetta er roynt fyrr, tá ið avgjald var lagt á makrel, sum var landaður uttanlands. -Tað hevði eisini borið til at gjørt her. Fisk­ urin, sum fer óviðgjørdur av landinum kann fáa álagt eitt gjald uppá eina tvær-tríggj­ar krón­ ur, so hann ikki fer, bert tí onkur á lág­lønar­ marknaðunum bjóðar nøkur oyru meira fyri kilo, sigur Jógvan Gregersen. Í politisku skipanin verður sagt, at hetta er torført at seta inn í lógina, men vísast kann til, at tá ið føroysk skip fiska lodnu, so er ein treyt at lodnan skal landast til íslendsk virkir. Onkur í politisku skipanini sugr, at hetta við at leggja gjald á við lóg, kanska ikki er tað smartasta og ikki er í tráð við tíðina. Granna­ londini duga heldur betur enn vit at leggja forð­ ingar inn av ymiskum øðrum slag. -Men tað kundui vit sjálvandi eisini gjørt, til dømis við at seta sum treyt, at verður fiskurin ikki virkaður í Føroyum, so kunnu kvoturnar minka komandi árið – ella okkurt líknandi, sigur Jógvan Gregersen. (NB! høvundurin ger vart við, at stjórin á Vað­horn og høvundurin eru beiggjar) 50 prosent meira til føroyska samfelagið EITT EINFALT ROKNISTYKKI VÍSIR, AT VERÐA BOTNFISKAKVOTURNAR ÚR BARENTSHAVINUM OG FLEMISH CAP VIRKAÐAR Í FØROYUM, VERÐA TÆR VIRÐISØKTAR 50 PROSENT Tosað hevur verið um at fíggjað hendan part­in á annan hátt, enn virkini gera hvør sær nú. Tankar hava verið frammi um ein import/ export kreditt, so virkini fáa í minsta lagi 90 prosent av søluvirðinum beinanvegin – sjálv­andi móti panti í vørugoymsluni. -Ofta er tosað um hendan møguleikan, men enn er hetta ikki farið at virka. Vit hava tosað við politisku skipanina um trupulleikan, men onki er hent, sigur Jógvan Gregersen.