týsdagur 18. juni 2019síða 29

29 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 18. juni 2019 · Nr. 69 TÍÐINDI autismu. Elmar visti, at Autismu­fel­ agið hevur nógv hugskot til frama fyri børn við autismu, men felagið hevur ikki so nógva orku og fígging. Hann vildi gera okkurt fyri at savna pen­ing saman til Autismu­fel­ ag­ið, so hugskotini hjá felagn­ um kundu førast út í lívið. Hetta passaði sum fótur í hosu til hansara mál at gera okk­urt vilt persónligt avrik. Tví­faldi jarnmaðurin bleiv við hes­um til veruleika sum ein kombi­natión av persónliga mál­in­um og peninga­inn­savn­ ing­ini til Autismufelagið. - Fólk hildu hetta vera ov ørt Elmar Ósá varð møttur við ein­ ari ávísari skepsis, tá hann byrj­aði at tosa um sína stóru ætl­an. - Tað vóru fá, sum veruliga trúðu uppá, at eg fór at gera tað. Tey flestu hildu, at hetta bara var eitt ørt hugskot, og at eg ongantíð fór at koma á mál. Tá Elmar setti á stovn face­ booksíðuna “452 kilometrar fyri Autismufelagið”, vóru tað fá, sum enn ivaðust í orðunum hjá Elmari. - Tá komu fólk aftur til mín og søgdu eitt nú: “Heilt ærligt, altso meinar tú tað veruliga? Fert tú at gera hetta?” Tey hildu tað ljóðaði spennandi, sam­stundis sum tey enn hildu vera ørt, sigur Elmar. Kundi ikki vera meira klárur So kom mikumorgunin 12. juni, tá jarnmaðurin skuldi floytast í gongd í 25 metrar langa hyl­in­ um Svimjihøllini í Gundadali. Elm­ar vaknaði alvakin og fokus­ eraður, og hann kundi ikki vera meira klárur, nú hann skuldi svimja 7,6 kilo­metr­ar. - Eg hevði sovið sum ein dreym­ur, og fyri fyrstu ferð í langa tíð føldi eg ongan eym­ leika ella pínu nakrastaðni í kropp­inum, sigur Elmar Ósá, sum er fyrrverandi elitu­svimj­ ari. Hann leyp í hylin við einari góð­ari kenslu. - Eg føldi á mær, at hetta nokk fór at ganga. Eg hevði góða ferð og brúkti lítið av orku, og tá svimjingin var lið­ ug, var eg nærmast úthvíldur fram­vegis. Undanvindurin fekk hann at broyta kós Nú var tann fyrsti parturin yvir­staðin, og nú manglaði hann at súkkla og renna 444 kilo­metrar. Komin úr hylinum og undan brúsuni í Gundadali leyp hann á súkkluna, og fór undir teir næstu 360 kilo­metr­ ar­nar, sum hann ætlaði at súkkla á Streymoynni og Eyst­ ur­oynni. - Tað gekk væl í byrjanini, men tá eg kom til Streymin, var sera nógvur mótvindur. Tá bleiv eg nokkso nervøsur fyri, hvussu eg skuldi klára hesar 360 kilometrararnar uttan at brúka so nógva orku, fortelur Elmar Ósá, sum fekk selskap av nøkrum Rynkeby-súkkl­ar­ um. Tað gjørdi so tað, at hann mátti broyta upprunaligu ætl­ an­ina. - Tá eg kom til Oyrarbakka, hevði eg súkklað 140 kilo­metr­ ar og manglaði 220 kilometrar. Tað var so mikið nógvur vind­ ur, at eg sá, at tað fór slett ikki at ganga. Tí tók eg avgerðina at venda við og fara inn aftur á Kald­bak. Har var nakað av vindi, men har var slætt, og tí fekk eg undanvind annan veg­ in. Hann súkklaði aftur og fram har, og fór so eisini ein túr til Havn­ar. - Tá fekk eg aftur hasa góðu kensluna og hugsaði, at hetta nokk skuldi ganga, tí eg føldi ikki, eg brúkti ov nógva orku. Tað var allatíð týdningarmikið, tí eg hevði jú tvey maraton eftir at renna, og til tað mátti eg hava so frísk bein sum møgu­ligt, greiðir Elmar frá. Tað fyrsta strekkið var mentalt hart Tíðliga fríggjamorgunin var teinurin liðugt súkklaður, og tá søgdu Rynkeby-súkkl­ar­ar­n­ ir farvæl og ynsku Elmari góð­ an túr víðari - nú var Elmar einsamallur, og renningin stóð fyri framman. - Tað mentalt harðasta tíð­ ar­skeiðið var heilt avgjørt, tá eg skuldi byrja at renna einsa­ mall­ur. Teir fyrstu kilo­metr­ar­ n­ir vóru sera harðir, tí eg visti, at eg hevði langt eftir á mál, og tá hevði eg verið í gongd í næstan 24 tímar. Tað fyrsta maratonið gekk væl at renna í Kaldbak. Eftir hetta setti hann kósina móti Havnini. - Eg skuldi eftir Kaldbaks­ vegn­um, sum er umleið 11 kilo­ metr­ar, og har var mótvindur. Eg visti, tað fór at blíva øgiliga tungt, og tað var eisini ekstr­ emt hart, sigur Elmar. Fyrsta kreppan Elmar Ósá stóð mann­sroynd­ ina á Kaldbaksvegnum og kom til Havnar saman við systir­ soni sínum, sum rann síðsta langa teinin við honum. Tá hevði Elmar runnið 51 kilo­ metr­ar, men hann manglaði enn 33. Hann var útlúgvaður og eymur undir fótunum. - Tá hevði eg ta fyrstu ordi­ ligu kreppuna. Beinini vóru púra útseld, har var einki eftir. Ment­alt hevði eg tað eisini trup­ult, tí eg visti ikki, hvar eg skuldi renna hesar síðstu kilo­ metr­arnar. Eg umhugsaði Tórs­breyt og Ringvegin, men har var ov nógvur vindur. - Eg tímdi ikki at renna mitt í Havnini, har øll kundu síggja meg, tí almenni áhugin bleiv størri og størri, tá miðlarnir varpaðu so nógv ljós á meg og tvífalda jarnmannin. Hann gjørdi av at renna næstu 19 kilometrarnar á Tórs­ vølli, sum hevur gott undirlag at renna á. Nú var ikki nógv eftir. Hann vendi nøsina móti Tórsbreyt, har hann rann tað síðsta strekkið. - Teir síðstu kilometrarnir skuldu bara gjøgnumførast. Tað var hart, tí hvørja ferð eg setti beinini í, so føldi eg krampa upp gjøgnum beinini. Men eg mátti bara kobla høvdið frá, sigur Elmar Ósá. Nógv fólk á Tórsbreyt Komin á Tórsbreyt sá hann stóru mannamúgvuna, sum var savnað saman at heppa uppá hann, inntil hann kom á mál. Øll familjan var møtt upp, og har stóðu starvsfelagar, vinir og fleiri onnur. Autismu­ fløggini veittraðu á gras­vøll­in­ um, og børn við autismu, sum hann kennir, vóru eisini komin framvið. Til tær síðstu rund­ur­ nar vóru fleiri, ið komu at fylgj­ast við honum. - Eg bleiv eitt sindur høgur av at síggja hetta, og tá gloymdi eg ta ekstremu pín­ una í beininum. Og áðrenn eg visti av, so var eg liðugur. - Eg var nakað so rørdur Tá var ikki eitt eyga turt, og tað var tað heldur ikki hjá Elm­ ari, sum ikki kláraði at halda tár­unum aftur. - Kenslan var øgilig, og eg var nakað so rørdur. Eg var so ovur-, ovur-, ovurfegin fyri at tað eydnaðist. Samstundis var eg ómetaliga móður og hevði pínu í øllum kroppinum, sigur hann og greiðir víðari frá: - Fyri tað fyrsta var eg ótrú­ liga glaður fyri persónligt at hava rokkið málinum at gjøgn­ um­føra ein tvífaldan jarnmann í Føroyum. Men tað størsta var, at eg sá, hvussu væl tað hevði gingið at fingið fólk við uppá at stuðla Autismu­felagn­ um. Tað var ein enn størri gleði enn tað persónliga, so tað var eitt sindur tvídeilt, sigur ein glað­ur Elmar Ósá. Túrurin tók tilsamans 35 tímar. Á túrinum drakk hann vætu allatíð og át í høvuðs­ heit­um banan og rugbreyð, men fekk eisini eitt nú pasta­ sal­at, tvíflís og twix. - Týdning at varpa ljós á autismu Tvífaldi jarnmaðurin hevur fingið sera nógv uppmerksemi til Autismufelagið, og Elmar Ósá fegnast um góðu undir­ tøkuna. Hann heldur tað hava stóran týdning at varpa ljós á autismu. - Tað kann vera ringt hjá vanligum fólki at skilja, hvat autisma er, og hvat tað snýr seg um. Tað eru autistisk børn og vaksin, sum arbeiða og hava tað gott, men tað eru eisini tey, sum ikki hava tað gott og ikki eru líka væl fyri. Tí haldi eg, tað hevur stóran týdning at varpa ljós, at tað eru fólk, sum hava autismu, sigur Elmar Ósá. - Tað almenna ger nógv fyri børn við autismu, men eg føli bara tað, at har frá eigur at verða gjørt enn meira. Tað kunnu hesir pengarnir millum annað brúkast til, sigur hann. Elmar Ósá er yvirlækni á barnadeildini, og hann fór til arbeiðis aftur mánadagin. Gjøgnum árini hevur hann arbeitt nógvar náttarvaktir, og hetta hjálpti honum at fokusera, tá hann rann um náttina Hetta er løtan beint aftaná, Elmar Ósá kom á mál á Tórsbreyt. Hann kyssir og klemmar bróðursonin, Gabriel, sum hevur autismu (Mynd: Steingrím Ósá)