hósdagur 19. september 2019síða 3

FRÍGGJADAGUR 19. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 108 3 - Hetta er ikki ein møguleiki tú fært ofta - Eg ivist onga løtu í, at konsertin verður eitt ógvuliga stórt upplivilsi, bæði fyri vanligu áhoyrararnar hjá Føroya Symfoniorkestri og fjeppararnar hjá Týr, og hetta verður ein fantastisk samanrenning millum tað klassiska og metaltónleikin, sigur Poul Jákup Thomsen, leiðari í Føroya Symfoniorkestri VILMUND JACOBSEN T að verður eitt rættiligt brak av einum konsert­ tiltaki, tá Føroya Sym­ foniorkestur við kóri og tónleikabólkurin Týr fara á pall í Norðurlandahúsinum, 7. og 8. februar næsta ár. Mikudagin var tíðindafundur í Norðurlandahúsinum, har greitt varð frá hesum ser­merkta kon­serttiltaki, sum Norð­ur­landa­ húsið, Føroya Sym­foni­orkestur og bólkurin Týr eru saman um. Hetta verður samstundis fyrstu ferð í søguni, at Føroya Sym­foniorkestur fer at royna seg sam­an við heavy metal-tónleiki, og tað er íslendski tónasmiðurin, Har­aldur Sveinbjørnsson, sum hevur fingið til uppgávu at útseta 15 løg hjá Týr fyri orkestur og kór. Bólkurin Týr er kendur fyri at hava eitt serstakt tónleikaligt bland - við norðurlendskum fólka­ tónleiki til tungmálm, sum tón­ leikurin eisini verður róptur. Týr hevur ein hóp av kon­sert­ um ymsastaðni kring heim­in gjøgnum eitt ár, og á tíð­inda­fund­ inum greiddi Heri Joensen, for­ sangari og guitar­leik­ari í Týr, frá umfatandi skránni hjá bólkinum í heyst og í vetur. So mikið kendur er bólkurin utt­an fyri landoddarnar, at teir longu nú vita um onkrar fjepparar, sum koma heim til serstaka kon­ sert­tiltakið um slakar fýra mán­ aðir. Nakrir av fjepparunum eru sinnaðir at ferðast langt fyri at hoyra konsertir hjá Týr, og hetta er eisini galdandi, tá tón­leika­ bólkurin spælir í øðrum londum. Stóra konserttiltakið í Norð­ urlandahúsinum verður í stóru høll­ini, og her verður pláss fyri umleið 800 standandi áhoyr­ar­ um til hvørja konsert. Á tíð­inda­ fundinum varð spurt, um møgu­ leikar eru fyri fleiri enn hes­um báðum ætlaðu kon­sert­un­um, men í løtuni er einki aktuelt um fleiri. Heri Joensen, forsangari og guit­ar­leikari í Týr, sigur, at tað hevur verið ein dreymur, síðan hann var ungur og hoyrdi Deep Purple, Uriah Heep og seinni eisini Metallica spæla saman við sym­foniorkestrum, at royna hetta sjálv­ur. - Nú hetta verður veruleiki, síggja vit í Týr fram til at geva áhoyr­arum eina avbera góða tón­ leika­uppliving, sigur hann. Á tíðindafundinum løgdu um­ boðini fyri Týr, Heri Joensen og Gunnar H. Thomsen, dent á, at bólk­urin í samlaða kon­sert­til­tak­ inum fer at spæla sín tónleik, so­ leið­is sum fólk kenna tónleikin, men sjálvandi vóna teir eisini at kunna læra okkurt við at royna hetta slag av samstarvi. Kendi listarmaðurin, Edward Fuglø, hevur gjørt eina frálíka og litríka plakat í samband við konserttiltakið, og henda kann longu nú keypast í Norð­ur­landa­ hús­inum. Heri úr Djúpadali Leiðarin í Føroya Symfoniorkestri, Poul Jákup Thomsen, sigur, at við konsertini fara eisini fjepparar hjá Týr at uppliva sterku megina frá symfoniorkestrinum og kórinum. - Eg ivist onga løtu í, at kon­ sert­in verður eitt ógvuliga stórt upp­livilsi, bæði fyri vanligu áhoyr­ ararnar hjá Føroya Sym­foni­ork­ estri og fjeppararnar hjá Týr, og hetta verður ein fant­ast­isk sam­ an­renning millum tað klass­iska og metaltónleikin, sigur Poul Jákup Thomsen. Hann vísir á, at í Føroya Sym­ foni­orkestri hevur verið hugt eftir, hvørjir møguleikar eru, og hvat er viðkomandi. - Vit spæla jú klassiskar kon­ sertir, men vit vilja eisini ógvu­ liga gjarna koma út til aðrar bólk­ar í samfelagnum. Tað mest inn­lýsandi er tískil at gera eitt sam­starv við Týr. Poul Jákup Thomsen vísir á, at forsangarin og guitarleikarin, Heri Joensen, er vaksin upp í Djúpadali í Sandoynni, sum liggur beint við Skarvanes, har Poul Jákup Thomsen sjálvur býr. - So, hvat er meira innlýsandi enn, at Týr og Føroya Symfoni­ork­ estur gera eitt samstarv? Tað eru eini fimm ár síðan, at hugskotið so smátt byrjaði at búnast. Vit hava prátað saman, og síðan hava vit fingið bæði Norðurlandahúsið og Kringvarpið við í verkætlanina. Nú er tað komið so langt, at vit hava sett dagfesting á. Eisini hava vit sent eini 14-16 løg hjá Týr til Íslands til tónasmiðin, Harald Sveinbjørnsson, sum setir løgini saman fyri symfoniorkestur, kór og Týr, og nú verður hetta stór­ fingnað konserttiltak veruleiki. Yes, endiliga! Men, hvat hugsaði Heri Joen­sen, tá teir fingu ítøkiliga fyri­spurn­ ing­in um at spæla tvær stórar kon­sertir saman við Føroya Sym­ foni­orkestri? - Eg hugsaði ”yes, endiliga”. Hetta er nakað, eg havi droymt um alt lívið - heilt síðan eg byrj­ aði at spæla á guitar, og hetta er nakað, tú hevur sæð aðrar stór­ar bólk­ar gera. Nú fáa vit so møgu­ leik­an sjálvir, og hetta er ikki ein møguleiki, tú fært serliga ofta. So, vit tóku av beinanvegin. Men, hvussu sær so Gunnar H. Thomsen, sum spælir bass í Týr, upp á uppgávuna, sum liggur fyri framman? - Eg haldi, vit taka tað, sum tað kemur. Tað er ógvuliga trupult at ímynda sær at skula standa sam­ an við bæði symfoniorkestri og kóri, umframt at vit skulu gera alt tað vanliga, sum vit gera. Eg haldi ikki, eg hugsi so nógv um hetta, fyrr enn vit eru har. Tá konsertirnar verða, fer Týr í størstan mun at spæla síni løg, soleiðis sum teir plaga at spæla tey. - Men, tað verður so eitt lítið sindur av tillaging, og vit mugu bara finna út av, hvussu tað skal gerast og fer at rigga, tá vit venja sam­an. Tað er eitt sindur trupult at ímynda sær, hvussu alt verður, tí vit hava ongantíð verið í hesi støðu áður. Tað er longu greitt, hvørjir sang­ir skulu spælast og íslendski tónasmiðurin, Haraldur Svein­ bjørnsson, sum setir út klassiska tónleikin, hann skal hava stundir at arbeiða við hesum, og hann hevur fingið fyrstu sangirnar og nótarnar fyri nøkrum mánaðum síðan. Heri Joensen sigur, at tað eru 16 løg á listanum, og tað verða 90 minuttir av tónleiki. Hvør hevur so valt sangirnar? - Eg og Gunnar hava saman valt sangirnar, og síðan hava vit prátað eitt sindur við Poul Jákup Thomen og eitt sindur við hinar í Týr. Stórt tiltak Poul Jákup Thomsen heldur, at hetta er størsta verkætlan hjá Før­ oya Symfoniorkestri yvir­høvur. - Hetta er rættiliga umfatandi, tá tú setir allar partarnar sam­an. Tí, umframt at Týr, kór og sym­foni­ orkestur verður við her, skal ein øgiligur hópur av elektroniskari útgerð til at styrka ljóðini upp við, og her skulu brúkast ljóskastarar og annað. Men, tann útgerðin er øll í Føroyum nú, og tí letur hetta seg gera. Hann vísir á, at umframt alt hetta skal nógvur grafikkur ger­ ast, sum skal vísast á stór­um sjón­varpsskíggjum, meðan kon­ sert­irnar verða. Tískil er eitt av endamálunum við konsert­tiltøk­ unum eisini at fáa eina fantastiska sjón­varpsframleiðslu saman við KvF. - Tí, verður tiltakið eisini eyka krevjandi fyri at fáa alt at ganga upp í eina hægri eind. Poul Jákup Thomsen væntar, at ein hópur av fólk fara at vitja konsertirnar, og her verða eisini fólk, sum vanliga ikki ganga í Norð­urlandahúsið - Føroya Symfoniorkestur skal vera fyri øll, og hjá okkum eigur ikki at vera nøkur avmarking. Tískil dámar okkum væl, at vit eis­ini sleppa at spæla saman við tungmálmi, sum leiðarin í Føroya Sym­foniorkestri tekur til. Tað verður Bernharður Wilk­ inson, sum enn einaferð fer at at stjórna orkestri og kóri, tá stóra til­takið verður í Norður­landa­ húsinum. Poul Jákup Thomsen, leiðari fyri Føroya Symfoniorkestur, Gunn Hernes, stjóri í Norðurlandahúsinum, Heri Joensen og Gunnar H. Thomsen úr bólkinum Týr