hósdagur 26. september 2019síða 6

FRÍGGJADAGUR 27. SEPTEMBER 2019 SOSIALURIN 111 6 Samstundis sum nógvir føroyingar stríðast við sorg, eru nógvir aðrir, sum vita lítið um sorg, og hvussu tú skalt fyrihalda teg til fólk, ið liva í sorg. Tað skal vera lættari at fyrihalda seg til tað, halda systrarnar Ester Kristiansen og Døgg Nónsgjógv, ið báðar hava mist foreldur. Tær eru tí farnar undir at gera eitt podkast, sum skal arbeiða við sorg. STEINAR PATURSSON P ápi Ester Kristiansen og Døgg Nónsgjógv doyði, tá tær báðar vóru heilt ungar, og fyri tveim­um ár­um síðani misti Est­er Kristi­ an­sen eisini mammu sína. Ester Kristi­ansen var júst vorð­in mamma sjálv, tá boðini komu, at mamm­an hevði fingið krabba­ mein, og sorg hevur tí verið ein part­ur av gerandisdagnum hjá teim­um báðum. - Eftir at hava lisið námsfrøði í eitt ár, havi eg eisini lisið nógv um børn og sorg, og so fekk eg hug at hjálpa øðrum - at brúka mín­ar royndir at hjálpa øðrum. Eg kann hjálpa mær sjálvari eisini við at hjálpa øðrum, sigur Ester Kristi­ ansen. Tað eru nógv, sum ikki vita, hvussu tey skulu fyrihalda seg til sorgina hjá øðrum. Hetta kann elva til skeivar ella píniligar støður fyri báðar partar. - Tey, sum sita uttanfyri og ikki kenna til sorg, tey hyggja upp í loft, tá tú gongur framvið. Tey halda ivaleyst, at tú verður knúst­ur, um tey nevna navnið hjá tí deyða, ella um tey tosa um tað. Men tað er nokk tað øvugta. Tey, sum hava mist onkran, elska at tosa um hendan persónin, og tað kenn­ist gott hjá teimum, at onkur ann­ar vil vita um viðkomandi eis­ ini, sigur Døgg Nónsgjógv. Tann heimleysi kærleikin Ítøkiliga hugskotið til at arbeiða við einum podkasti kom frá tá Ester Kristiansen arbeiddi í summ­arfrítíðini í ár og lurtaði nógv eftir podkastum. Podkast var ein góður máti at røkka fólkum uppá, helt Ester Kristiansen, og tí fór hon saman við systrini undir at fyrireika eitt podkast, ið skuldi snúgva seg um tað, ið hevur við sorg at gera. Podkastið hevur fingið heitið Tann heimleysi kær­ leikin. - Hetta er kanska ein góður máti at fanga tey, ið hava tørv á tí. Vit tosa ikki so nógv um sorg til gerandis. Tað er ikki tabu upp á sama máta, sum tað hevur verið, men vit tosa ikki nógv um tað, hó­ ast sorgin er har. Har eru jú nógv fólk, ið føla sorg allatíð, sig­ur Ester Kristi­ansen. Døgg Nónsgjógv er eisini sjálv­ boðin bólkaleiðari hjá Beranum, ið er hjálparfelagsskapur til teirra, ið hava mist onkran. Samstundis sum at arbeiðið í Beranum hevur givið Døgg Nónsgjógv nøkur am­ boð, ið hon kann taka við í pod­ kastið, so merkir hon eisini, at stór­ur tørvur er hjá fólki - bæði børn­um og vaksnum - at tosa út um sína sorg. Tørvurin eftir hjálp frá Ber­an­ um er so mikið stórur, at bíðirøð er eftir at sleppa framat til sorg­ ar­bólk. Síðan Berin fór undir sítt virksemi í 2003, hava um 600 børn, ung og vaksin verið partur av bólkunum. Innihaldið í podkastinum skal vera rættiliga breitt, gera tær báð­ ar greitt. Tað skal vera frá sjúku­ tilgongd til deyða og alt annað, ið hendir har ímillum. - Tað er lætt at finna evni til pod­kastin. Sorg er eitt evni, sum er ótrú­liga breitt, og vit báðar kenna tað væl. So har eru óendaligir møgu­leikar. Og mátarnir, sum sorg kann viðgerðast uppá, eru so nógvir, sigur Døgg Nónsgjógv. - Har eru nógv, ið vita, hvat sorg er, og har eru eisini nógv, sum ikki vita hvat sorg er. Podkastið er ætlað til øll. Evnini skulu venda seg til teirra, ið hava mist, men eisini til teirra, sum ikki hava roynt tað. Sjálvt tú skalt tíma at lurta. Sjálvt ein 10 ára gomul genta skal kunna tíma at lurta, antin tí hon hevur mist onkran sjálv, ella kanska eitt vinfólk hevur mist onkran. Tað skal vera ein breiður málbólkur, sigur Døgg Nónsgjógv. Mannfólk syrgja annarleiðis Tað er ofta munur á, hvussu konu­ fólk og mannfólk viðgera sorg. Tað er ikki altíð so, men ofta eru konu­ fólk meira opin um sorgina, meðan mannfólk eru meira afturlatin, halda tær báðar Døgg Nónsgjógv og Ester Kristiansen. - Tað er nokk so typiskt, at mann­fólk heldur seg aftur og ikki tosar við nakran um sorgina, men bara heldur hana inni í sær sjálvum, sigur Døgg Nónsgjógv. - Mannfólk eru kanska eitt sind­ur stoltari enn konufólk upp á tann mátan - uttan at tey vilja tað. Tað er munur á. Og sjálvt um tú vísir teg at hava tað gott úteftir, so merkir tað ikki tað sama, sum at tú hevur tað gott innaní. Eingin dugir at síggja nakað, men tað er har, heldur Ester Kristiansen. Ester og Døgg vilja