týsdagur 8. oktober 2019síða 9

9 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 9. oktober 2019 · Nr. 116 HEILSA Tað hjálpir at deila tankarnar við onnur Hon deildi myndir av sær sjálvari, tá hon fekk kemo og misti hárið, og hon setti orð á óttan, hon hevði í kjalarvørrinum av, at hon fekk staðfest krabbamein Vilmund Jacobsen Fyri bara tveimum árum síðan var 25 ára gamla, Mie Gromada, ikki serliga ofta í sosialu miðl­ unum, men hetta broyttist, tá hon fekk staðfest krabbamein í eggrótunum. Ein granskingarverkætlan, sum er stuðlað av Kræftens Be­kæmpelse, hevur hugt nærri at, hvussu ung, sum eru rakt av krabbameini, brúka sosialu miðlarnar – meðan tey eru sjúk og eftir, at tey eru vorðin frísk aftur. Kemo og hármissur Meðan Mie Gromada var sjúk og eisini nú, hon er vorðin lekt fyri krabbamein, hava sosialir miðlar verið eitt týdning­ar­ mikið málgagn hjá henni. Tá hugt verður á vanga­ myndina á Instagram, sært tú bæði myndir frá ferium og stuttligum løtum saman við vinkonum, men her sæst eisini ein genta, sum hevur verið fongd við krabbameini. Mie Gromada hevur deilt myndir av sær sjálvari, tá hon fekk kemo og misti hárið. Hon hevur eisini sett orð á óttan, hon hevði í kjalarvørrinum av, at hon fekk staðfest krabba­ mein. At vera opin Tað var í mars í 2018, at hon fekk staðfest krabbamein í egg­rótunum. Tveir dagar seinni fortaldi hon um sína sjúku á Instagram. Heilt síðan tá hev­ ur Mie Gromada verið opin um sína sjúku í sosialu miðl­unum. Men, tað er ikki bara hon, sum er tað. Nýggja kanningin vísir nevni­liga, at út við helm­ing­ur­ in av øllum teimum ungu, sum hava fingið staðfest krabba­ mein, brúka meira og meira sosi­alu miðlarnar eftir sjúku­ stað­festingina. Hin minni helm­ ingurin brúkar miðlarnar á sama hátt sum áður. - Stóri vøksturin í brúki av sosialum miðlum, tá fólk ger­ ast sjúk, ger meg ovfarnan, sig­ ur fjølmiðlagranskarin, Carst­ en Stage, ið starvast hjá Aar­hus Universiteti og sum stóð aftan fyri nevndu kann­ ing. Kanningin vísir eisini, at umleið sjey av hvørjum 10 hava deilt myndir, tankar og kenslur um sína krabbasjúku á sosialu miðlunum – og átta av hvørjum 10 hava deilt í meira afturlatnum forum. At hjálpa øðrum Tá tey ungu skulu greiða frá, hví tey deila sínar tankar um krabba­mein í sosialu miðlun­ um, vísa tey serliga á tríggjar høv­uðsorsøkir. Ein slakur helmingur følir, at tað hevur eina terapeutiska vekt, tá tey seta orð á sínar tank­ar og kenslur. Ynskið um at hjálpa øðrum í somu støðu vigar eisini tungt. Haraftrat er tað ein praktiskur tørvur at upp­lýsa vinir og kenningar um gongd­ina. Og her nikkar Mie Gromada játtandi. - Eg orkaði simpulthen ikki, at fólk skuldu snakka í krók­ un­um: ”Hví gongur hon við turri­klæði” – ella ”Er hon deyð­ an­um nær?” Eg hevði brúk fyri at gera tað eg kundi fyri at slíkt sleyg og tutl ikki skuldi taka seg upp. Fyri Mie Gromada hevur tað verið týdningarmikið, at fam­ilja, vinir og kenningar ikki skuldu stúra fyri snakka við hana um alt tað, hon noyddist ígjøgn­um undir sjúkraleguni. - Tað er eingin ivi um, at míni uppsløg hava gjørt tað lætt­ari fyri mínar vinir at snakka við meg, tí tey longu framm­anundan hava fingið ávísa kunning, sum á ein ella ann­an hátt virkaði sum ein ”ice­breaker”, tá vit møttust, sig­ur hin 25 ára gamla. Kensla av einsemi Fjølmiðlagranskarin, Carsten Stage, vísir á, at tá fólk, sum eru rakt av krabbameini, lesa søgurnar hjá øðrum, vita tey sam­stundis, at tey eru ikki einsa­møll sum ung við sjúkuni. - Hetta er ógvuliga týdn­ing­ ar­mikið, tá sjúkulegan skjótt kann gera, at tú følir teg rætti­ liga einsamallan, sigur fjøl­miðla­ granskarin. - Eg orkaði ikki, at fólk skuldu snakka í krókunum, og eg hevði brúk fyri at gera tað, eg kundi, so tutl og sleyg ikki skuldi taka seg upp, sigur Mie Gromad - Stóri vøksturin í brúki av sosialum miðlum, tá fólk gerast sjúk, ger meg ovfarnan, sigur fjølmiðlagranskarin, Carsten Stage