hósdagur 10. oktober 2019síða 13

FRÍGGJADAGUR 11. OKTOBER 2019 SOSIALURIN 117 13 hvussu teirra líðing skal skiljast, greinast og tulkast. Tað er djúp mein­ing fjald í ørskapinum, og tá vit skilja meiningina, so er ørskapurin ikki so óhugnaligur og lemjandi longur, sigur Anna Malan Jógvansdóttir. Hon greiðir nærri frá orsøkini til, hví hon hevur fingið nøkur psykosueyðkenni, har hon heldur, at júst politiið eltir seg. - Tað er súmbolskt hjá mær. Eg havi havt nakrar traumatiskar hend­ingar í mínum lívi, har míni mørk eru blivin brotin niður. Eg havi onkursvegna eina ímyndan av, at politiið átti at verið har fyri meg, tá eg var fyri hesum keðiligu hendingunum. Tí kemur súmbolska politiið altíð aftur beinanvegin, tá eg komi í eina støðu, sum minnir meg á míni trauma, sigur Anna Malan. Tørvur á virðing og práti Í sambandi við sínar ringu roynd­ir frá psykiatrisku skipan­ ini, tá hon var innløgd, hevur hon skapt sær greiðar meiningar um, hvørjum skipanin eigur at leggja seg eftir. - Mann eigur at hugsa meira um at tosa við fólkini um tað, sum tey hava brúk fyri at tosa um, og tað, sum tey ynskja at tosa um. Tað hevur eisini týdn­ ing at leggja dent á tað, sum fólk dáma. Um onkur dámar at gera ítrótt, kundi mann farið út og runn­ið við persóninum, meðan onn­ur kundu brúkt list sum terapi. Man kundi eisini givið fólki fleiri møguleikar at fara til eitt nú fyrilestur og skeið í staðin fyri bara at lata tey liggja í einari song og hvíla allatíðina. Summi hava tørv á hesum, og tað er í lagi, men tað eru sera nógv, sum keða seg ógvuliga illa, meðan tey eru innløgd, sigur Anna Malan Jógvansdóttir, sum legg­ur stóran dent á virðiliga við­ferð. - Mann skal virða, at summi ikki vilja hava heilivág. Og alt hetta við tvingsli er ræðuligt, haldi eg. At tvangsmedisinera og leggja fólk í belti síggi eg sum grov mannarættindabrot. Har eru so nógvir aðrir virðiligari mát­ar at viðgera fólk uppá. Men tað krevur eina friðaliga koll­velt­ing í mun til, hvussu vit skilja líðing, menniskju og hvønn leiklut tey, sum skulu hjálpa, hava. Ungi skaldsøgudebutanturin hevur eina vón, sum hon ætlar, at bókin skal vera við til at frem­ ja. - Mín vón er, at fólk, sum stríð­ast, ikki skulu kenna seg einsa­mallan. Har eru so nógv fólk, ið hava stríðst, og tað eru tí­verri eisini nógv, ið fara at stríðast í framtíðini. Men tey skulu vita, at har er vón, og at tað væl ber til at fáa tað betri. Tú skalt gera tað, sum er gott fyri teg. Eg eri sannførd um, at har er djúp meining í líðingini hjá øll­um, sum stríðast, sigur Anna Malan Jógvansdóttir.. PATURE@SOSIALURIN.FO BROT ÚR BÓKINI: YRKING um morgunin tosi eg við yvirlæknan eg siti bara og gráti og sigi at løgreglan er eftir mær eg verði so kedd at tey muga taka meg og koyra meg í mína song halda meg niðri so kemur ein sjúkrasystir við eini tablett hon sigur tað er oxapax tað hjálpir um umleið 20 minuttir --- eg blivi rólig í kroppinum møðin kemur sníkjandi eg eri um at sovna meðan reytt gult grønt dansar ljósið er livandi tað ansar eftir mær --- yvirlæknin kemur inn á mítt kamar seinni hann sigur at eg eri paranoid og psykotisk eg skal taka seroquel hvørt kvøld kl. 22 BROT ÚR BÓKINI: LÓGARTEKSTUR §2 Um psykiatriskar deildir Stk. 2 Øll við psykosu hava rætt til at blíva innløgd, tá teimum tørvar tað. Stk. 3 Tey psykotisku skulu kunna koma og fara, sum teimum lystir. Stk. 4 Har skulu altíð vera ergoterapeutur, listaterapeutur og tónleikaterapeutur á deildini. Tey skulu bjóða teimum psykotisku ymisk verkstøð og tilboð, so eingin nakrantíð skal keða seg. Ítróttartilboð skulu eisini vera á deildini. Stk. 5 Tað skal vera valfrítt hjá teimum psykotisku, um tey vilja taka heilivág. Stk. 6 Eingin skal noyðast til nakað. Á teimum psykiatrisku deildunum í landinum hjá psykosudrotningini eru tey psykotisku frælsir og javnir borgarar, sum eins og onnur hava rættin at skapa sær tað lívið, ið tey ynskja sær. Stk. 7 Á deildini skal vera møguleiki hjá øllum at tosa við sálarfrøðing, tá teimum tørvar tað, dag eins og nátt. Stk. 8 Tað er loyvt at tosa um síni trauma, hóast man er psykotiskur, í grundini er loyvt at tosa um alt, einki er for løgið ella tabu. Stk. 9 Á deildini skal vera møguligt hjá teimum innløgdu at tosa við prest, heimspeking ella annan andaligan leiðara, um tey hava tørv á tí. Stk. 10 Tá val er í landinum, so skulu valstøð setast upp á øllum psykiatriskum deildum. Tey psykotisku hava valrætt eins og øll onnur í samfelagnum.