týsdagur 16. november 1999síða 9

Nr. 218 - 16. november 1999 A ———T Á Æ—Æ—S———— John D Ancona,. oljuráðævi: Finnið rottu javnvågina — Tað er agjórt neyðugt, at føroyskir myndugleikar finna eina javnvág millum ein rímuligan vinning til fóroyska fólkið, sum jú eigur ressursirnar - og teir, sum vilja gera iløgur her. Tí ræður um ikki at gera krøvini so hórð, at oljufeløgini rætt og slætt meta økid a lítið áhugavert JAN MÚLLER Nú vit standa á gáttini til ikki bert eina nýggja øld, men eisini til 1. útbjóðing til oljuleiting á fóroyskum øki nakrantíð, eru tað eisini fleiri, sum hyggja aftur um bak og spyrja seg sjálvar, um ikki tann drúgva bíði- tíðini kortini hevur verið til gagn. Hon hevur ikki verið til fånytis, tí øll hesi seinastu árini hevur forarbeiðið ver- ið gjørt til ta semju, sum fekst um markið millum Føroyar og Bretland fyrr í summar. Ein teirra, sum hevur eygleitt gongdina á Atlantsmótinum øll hesi árini, ja heilt frá fyrstu í 90- árunum er ein av teimum tungu dreingjunum í bret- skari oljuvinnu, nevniliga John D Ancona. Hann var eisini millum mongu gestirnar, sum stukku inn á gólvið á før- oyska básinum á oljumess- uni í Aberdeen herfyri. John D Ancona var í mong ár stjóri í OSO, (Off- shore Supplies Office), sum er stendur á odda fyri tí al- menna partinum av øllum frálandavirkseminum í Bretlandi. Tá avtalan varð gjørd millum føroyingar og danir um markið var John D Ancona ein av teimum fyrstu bretsku oljuserfrød- ingunum, sum vitjaði i Før- oyum. Tann túrurin var eis- ini ein orsøkin til føroysku luttøkuna á oljumessuni i Aberdeen í 1992. Bíðitíð ikki til fánýtis I dag arbeiðir John D' Ancona sum privatur oljuráðgevi. Hann fegnast um at síggja føroyingar so fjølmentar á eini altjóða oljuráðstevnu og dylur hann ikki fyri, at føroyingar hava fingið eina góða avtalu við tíðindablaðið | bretar um markið og sigur, at hóast tað eru gingin mong ár at bíða eftir útbjóðingini, so hevur henda tíðin kortini ikki verið til fánýtis. -Eg haldi sjálvur, at oljuídnað- urin fer at vísa føryska øk- inum stóran ans, nú markið er komið uppá pláss. Sjálv- ur eri eg bjartskygdur av lyndi og eru tað uppgávur, sum eg kann átaka mær fyri føroyingar á oljuøkinum, so geri eg tað fegin. John D'Ancona metir Føroyaøkid serliga åhuga- vert, ti her er talan um eitt jomfruuligt øki, har eingin hevur borað áður. Hóast eitt av teimum størstu oljufel øgunum, Shell hevur lagt Føroyaøkid á síðulinjuna fyribils, heldur hann ikki, at Vit eiga at missa mótið: Eg skilji tykkum, um tit eru vónsviknir av at eitt so stórt og roynt felag sum Shell tekur seg aftur, men kortini eru har mong onnur stór feløg og tit skulu ikki vera kløkkir, um tad eisini fara at verða fleiri minni sjålv- stødug oljufeløg, sum fara at vera við í útbjóðingini. Kunnu velja og vraka Vit spurdu John D Ancona, hvørja meining hann hevur um komandi treytirnar fyri at fáa loyvi at bora vid Før- oyar? -Eg kenni tær ikki enn, men tit eiga at vera varnir. Verðin er nóg broytt. Tá eg byrjaði í hesi vinnuni vildu oljufeløgini hava boriloyvi í politiskum stabilum økjum so sum Bretlandi og Noregi. Tað merkti, at londini kundu seta strong krøv til oljufel- øgini, sum ju vildu hava loyvini. Nú altjóða oljuidn- aðurin kann fara nærum alla staðni í heiminum, tí man hevur vunnið bæði á teim- um politisku og teknisku Eimskip beinleiðis úr Havn til N-Amerika JAN MÚLLER Føroyskir laksaalarar, sum í longri tíð hava verið góðir kundar hjá flutningsfeløg- unum, nú eftirspurningurin eftir feskum laksi hevur verið vaksandi, fáa nú aftur ein nýggjan møguleika at sleppa av við alda laksin Tað er Eimskip, sum kom- andi sunnudag fer undir at sigla beinleiðis úr Føroyum til Norðuramerika. Svavar Ottosson, stjóri í Eimskip sigur, at talan er um eina roynd. Norðuramerikanski marknaðurin er vorðin stød- ugt meira áhugverdur fyri føroyskan laks serliga, og tí royna flutningsfeløgini at gera, hvat tey kunnu fyri at fáa fiskin skjótt og væl fram til brúkaran bæði á megin- landinum og longur burturi Í dag verður laksurin til Amerika fluttur við flogfari og skipi. Men av tí at farið verður um Rotterdam, áði enn lagt verður um Atlants- havið, ganga 15 til 17 dagar, frá tí at laksurin er farin úr Føroyum, til hann er frammi hinumegin Atlants- havið. Tað er hetta sum Eimskip vil hava broytt, og kemur Selfoss á Havnina sunnudagin eftir fyrstu lastini av aldum laski og eisini øðrum fiski so sum toski. Talan er fyri tað mesta um ísaðan aldan laks men eisini frystur fiskur fer við skipinum. Av tí at tað verður siglt beinleiðis tekur túrurin til Argentia í New Found- landi bara einar 5-6 dagar Lagt verður eisini at nær- hendis Halifax í Nova Scotia og í trimum ameri- konskum býum, Boston, New York og Norfolk. Sosialurin skilur, at alarar kunnu vænta sær væl hægri prís í USA, nú fiskurin kann flytast nógv skjótari til marknaðin. Teir, ið flyta fiskin til Norðuramerika, eru Faroe Seafood og alarar, sum sjålvir selja laksin. John D Ancona á altjóða oljumessuni í Aberdeen herfyri. Mynd Jan Miiller forðingunum, so kunnu oljufeløgini í dag næstan velja og vraka millum eki nógva staðni í verðini, eitt nú í gamla Sovjet Og nú oljuidnadurin hes ur møguleika til at velja kann hann eisini gera tað út frá ymiskum fortreytum. eitt nú hvussu áhugaverdar treytirnar í einum nýggjum oki eru Nettupp av teirri orsøk heldur John D'Ancona, at tað er avgjørt neyðugt, at fóroyskir = myndugleikar finna eina javnvág millum ein rímuligan vinning til føroyska fólkið, sum jú eigur ressursirnar - og teir, Opel Vectra 1,7 diesel Ford Fiesta 1,4 nýlakkeraður Volvo 440 1,8 Sær út sum hann ikki er brúktur ÁG: 08/93 ITS mmmeeestter7.000 Kr:„......39.000, Hoyvíksvegur 61 * BRÚKTBILA- MARKNAÐUR VOLVO-RENAULT í Foroyum - har kundin verður settur í hásæti - pf. Bróður Petersen Bilar Boks 3130 + FO-1 10 Tórshavn * Tel. 3 sum vilja gera iløgur her. Ti ræður um ikki at gera krøv- ini so hørð, at oljufeløgini rætt og slætt meta økid ov lítið áhugavert John D Ancona heldur ikki, at føroyingar eiga at seta eins harðar treytir sum t.d. norðmenn hava gjørt tað. Hann ynskir ikki at gera viðmerkingar til tað ávísar stjórnir hava fyritikið sær í hesum sambandi men sigur, at nakrar stjórnir, ikki neyð- turviliga í Europa, hava sett so hørð krøv, at hesi hava verið við til at ræða olju feløgini burtur. -Hetta er nakað, sum eitt nú bretska stjórnin er varug við, og eg haldi eisini, at Føroya landsstýri veit hetta og vil skapa eina skipan, sum byggir á tær fortreytir, ið eru galdandi í økinum Hóast hann fegin vil gera viðmerkingar til utviklingin á Atlantsmótinum vil John D Ancona bíða við at siga meira til foroyskir mynd- ugleikar hava gjørt upp við seg sjålvar, hverjar treyt- irnar verða til eina útbjóð- ing Mazda 626 Volvo 240 2,3 st. car = Sosialurin - Tel. 311 820 43 60 * Fax 31 56 96