hósdagur 17. mars 2005síða 11

11 FÓTBÓLTUR2005 dystir, sum allir »hava naka› uppá seg«, heldur enn 28 dystir, har í mesta lagi 22 veruliga eru dystir, har leikararnir veruliga skulu prógva naka›. Hetta, tí størsti parturin av bólkaspælinum í steypakappingini mest var átøk- ur venjingardystum. Og har ta› hartil í teimum bá›um seinastu av hesum ofta var› spekulera í gulum kortum og eftirfylgjandi leikbannum. Kann væl vera, at hetta gav venjarum kring landi› øktan møguleika at royna ymsar li›- samansetingar, og til at geva óroyndum leikarum spælití›, men teir møguleikarnir ver›a eisini til sta›ar í n‡ggju skipanini. Ikki minst tí økta tali› av krevj- andi dystum fer at seta størri krøv til hópin, og tí óroyndir leik- arar tá av sær sjálvum mugu savna sær nakrar royndir. Einasti hátturin at fáa hesar, er sum kunnugt vi› at spæla dystir! Hartil er skipanin vi› leikbann- um eisini ajourførd, solei›is at hon ikki rakar óney›uga hart, tá komi› ver›ur móti kappingar- enda. Tann broytingin var ney›- ug, og ta› ásanna›i kappingar- nevndin. Og eisini hjá smærru feløgun- um hevur broytta skipanin sínar avgjørdu fyrimunir. Fyri flestu fót- bótlsleikarar er galdandi, at teir venja fyri at spæla dystir og ikki øvut. Tey feløg, sum ikki koma langt í steypakappingini, fáa vi› n‡ggju skipanini størstu økingina í dystartali, og ta› átti alt anna› líka gjørt ta› meira hugaligt hjá spælarum at spælt vi› hesum feløgum. Vi› ø›rum or›um fáa fleiri leik- arar fleiri dystir, og ta› kann so ikki vera serliga oy›ileggjandi fyri føroyskan fótbólt. Broyttar venjingar Sjálvandi vi›føra fleiri dystir, at krøvini til hvíld ver›a økt, og at venjingarnar tí ikki ver›a eins nógvar. Naka› sum kann skerja møguleikan hjá venjarunum at »forma« li›i›. Og ta› hevur eisini veri› peika› á sum ein negtativ avlei›ing av broyttu skipanini. Men ta› n‡tist ta› ikki at gera. Sum er, ver›ur lutfalsliga stórur partur av venjingartí›ini hjá li›um n‡tt til fysiska partin, og ta› átti ikki at veri› ney›ugt. Tvørtur- ímóti kann ein umlegging av venj- ingum - og harvi› eisini tanka- gongd hjá venjarunum - flyta fokusi› í enn størri mun á tekn- isku og taktisku dygdirnar av spælinum. Heyst/Vár Me›an omanfyristandandi spurn- ingar solei›is í flestu førum tykj- ast venda bá›ar vegir, so er tó lítil ivi um, at spurningurin um at koppa kappingini, sum Petur Sim- onsen í sínum íkasti til kjaki› nam vi›, at kalla bara vendir ann- an vegin. Her sn‡r ta› seg nevnliga um at koppa kappingini á, solei›is at ta› framyvir kundi veri› leikt heyst- og summarhálvur, og ikki ta› øvuta, solei›is sum ta› nú er galdandi. Ta› vildi so vi›ført, at økta dystartali› ikki vildi sligi› ígjøgnum fyrr enn eftir kappingar- byrjan í august 2006, men ta› vildi sum so heldur ikki veri› nøk- ur vanlukka. Fyri ta› fyrsta, so er hetta skip- anin, sum nærum restin av fót- bólts-europa n‡tir. Ikki minst UEFA. Og tí vildi hetta í nógv størri mun sampakka› vi› luttøk- una hjá føroyskum li›um í euro- peiskum høpi. Eitt nú var B68-li›- i›, sum á sumri 2005 fekk av at vita í UEFA-Cup so langt ífrá sama li›i›, sum á heysti 2004 vann sær rættin til luttøkuna. Bara fyrimunir Men kanska t‡dningarmest, so vildi ein slík kapping sampakka› naka› nógv betri vi› føroyska ve›urlagi›, um ynski veruliga er at økja dystartali›. Fyrst og fremst, so kann talan væl gerast um stø›ur, sum nær- um ver›a ítróttarliga óforsvarlig- ar. Sjálvandi skulu øll li› hittast tríggjar fer›ir, og tí eru kanska all- ir dystir av eins stórum t‡dningi. Men ta› skerst ikki burtur, at ta› er í seinastu umførunum, har nervin og spenningurin aloftast er í hæddini, at strí› um hei›urs- merki og ni›urflyting ver›ur av- gjørt. At hugsa sær, at ein hvirla í kolandi landsynningi kann ver›a avgerandi fyri, hvar milliónin frá UEFA skal enda, er alt anna› enn hugaligt. Og ver›ur talan um slíkt ódnarve›ur, at heilt umfar ver›ur avl‡st. Nær skulu dystirnir so spælast. Í november?? Her vildi ein heyst/vár kapping veri› munandi lættari at umsiti. Er ney›ugt at útseta dyst(ir) sein- ast í oktober, kunnu hesir altí› avgrei›ast, tá ta› fer at vára. Hartil vildi ta› helst eisini veri› munandi meira hugaligt fyri bæ›i leikarar og ásko›arar, um veruligi endaspurturin kundi fari› fram í fagrasta vár- og summarve›ri›. Steypafinalan kundi hóskandi veri› leikt um hvítusunnu, og so høvdu li›ini eftir ein stuttan – men kortini reellan - summar- ste›g als ikki havt sama tørv á eini har›ari grundvenjing undan kappingarbyrjan. Hon vildi so sjálvandi komi› um vári›, men her vildi ta› so veri› fyrimunurin, um kappingarári› er longt naka›, solei›is at konditionella stø›i› hjá leikarunum ikki fer eins langt ni›ur, sum ta› hevur veri› vanligt. Motivatiónsfaktorurin vildi helst eisini fingi› eitt kvink rætta vegin. Sum er, er ta› ein stórur trupulleiki hjá fleiri feløgum, at leikarar at kalla ikki tíma at spæla fótbólt seinastu dystirnar. Hjá nógvum li›um er líti› og einki at spæla um, og tí kann vera ilt at motivera menn til venjingar í kavaslettingini, oysandi regni og kolandi stormi. Sjálvandi vil broytta kappingin ikki økja spenn- ingin, men ta› er hóast alt lættari at spæla t‡dningarleysar dystir í gó›um ve›ri! Og at enda, so kundi ta› vi› hesum bori› til at komprimera kappingina naka›. Talan kundi veri› um ein veruligan summar- ste›g, har leikarar kanska høvdu møguleika at fer›ast vi› familj- uni. Tann møguleikan fáa teir ikki nú, tí vi› bara tveimum dystarfrí- um vikuskiftum, er lítil meining í at senda menn í summarfrí. Landsliðið Og at enda, so vildi ein broytt skipan eisini veri› ein fyrimunur fyri landsli›i›. Gamla skipanin hev›i sum størsta veikleika, at seinasta landsli›sterminin var eftir seinasta landskappingarum- far. Og ta› hevur í nógvum førum víst seg at vera sera óheppi›. Fleiri av spælarunum hava tá ofta kobla› mentalt úr í fleiri vik- ur, og tí er trupult at geara menn- inar til krevjandi landsli›suppgáv- ur. At flestu feløgini so eisini halda rimmar veitslu eftir sein- asta umfari›, betrar ikki um stø›- una í so máta. Her eigur ein n‡ggjur kapping- arkalendari at ver›a lagdur so- lei›is, at landskappingin bæ›i um heysti› og á vári fer út um lands- li›sterminir. Gjarna nokk so langt út um á vári›, solei›is at mentala ferian ikki er farin ígongd, tá landsdystir standa fyri framman. Fakta um kappingina Í 1. deild hjá monnum verða í 2005 leikt 27 umfør. Fyrstu níggju dystirnir eru skip- aðir soleiðis, at tey fimm liðini, sum í fjør endaðu ovast, hava fimm heimadystir. Hini liðini hava tá fýra heimadystir. Seinastu 18 umførini spæla øll liðini móti hvørjum øðrum heima og úti. Skipanin við leikbannum er broytt soleiðis, at leikari fær leik- bann eftir fimm gul kort. Næsta leikbannaið kemur eftir trý gul kort og síðani verður leikari bannaður fyri hvørji tvey gul kort. Styttri til brotsspørkini Ta› er eitt grundleggjandi prin- sipp í dómaraspurningum, at ivin altí› skal koma áleypandi li›num til gó›a. Hetta prinsipp hevur nú vi›- ført, at danir – og harvi› eisini føroyingar – hava gjørt lei›ina hjá áleyparum til brotsspark styttri. Á›ur hevur ta› í øllum førum veri› so, at beinlei›is fríspark skal takast á »kontaktsta›num«. T.v.s. at um verjuleikari byrjar at toga í áleypara, á›renn hesin er komin inn í brotsteigin, skal bein- lei›is fríspark dømast, har verju- leikarin toga›i fyrstu fer›. Líka- miki› um mótspælarin hevur vunni› seg inn í brotsteigin, á›renn bríksla› ver›ur. Í n‡ggju ásetingunum hjá DBU ver›ur sum ískoyti til regluna um »kontaksta›i›« sagt: »Um verju- leikari heldur einum álopsspæl- ara, og kontaktsta›i› er uttan fyri brotsteigin, men har broti› heldur fram inn í brotsteigin, skal brotsspark dømast«. Í vi›merking ver›ur sagt, at ta› at halda mótleikara er ein- asta broti› á fótbóltsreglurnar, sum kann fevna um eitt langt strekki á vøllinum. Og at ta› ikki er rætt og rímiligt, at verjuleikar- in skal sleppa bíligari, bara tí hann byrja›i at halda uttan fyri brotsteigin.