mikudagur 6. juli 2005síða 4

4 Nr. 126 - 6. juli 2005 Formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag, Jóhan Páll Joensen, metir, at tað skal eitt ættarliðsskifti til millum oddafiskarnir á føroyska arbeiðs- marknaðinum, áðrenn føroyski arbeiðsmarknaðurin kann laga seg til nútíðarkrøv, sum kunnu fyribyrgja slíkan ruðuleikin, sum eyðkennir føroyska samfelagið í hesum døgum. Arbeiðssteðgur Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo So hendi tað aftur. Tveir partar á arbeiðsmarkn- aðinum megna ikki at gera eina nýggja sáttmálasemju, og úrslitið er, at eitt heilt samfelag verður lagt lamið. Enn einaferð eru vit vitni til, at óskipaði føroyski arbeiðsmarknaðinum elvir miklan ruðuleika, tá arbeiðssteðgur herjar landið. Aftur hesaferð eru røddir frammi um, hvussu illa føroyski arbeiðsmarkn- aðinum riggar, og at tað er burturvið, at eitt fakfelag- hesaferð Maskinmeistara- felagið- frá degi til dags hevur møguleika at leggja eitt heilt samfelagið lamið. Tað má vera í fáum fram- komnum samfeløgum í heiminum, at ein arbeiðs- steðgur hjá 40 monnum kann ávirka eina grund- leggjandi tænastu sum elveitingina. Tað er neyvan at taka munnin ov fullan at siga, at afturvendandi stríðsmálini á føroyska arbeiðsmarkn- aðinum eru vorðin til ein álvarsaman samfelags- trupulleika. Verja kongaríkið Jóhan Páll Joensen er formaður hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag, og hann er fúsur at taka í egnan barm og ásannar, at tað hevur gingið alt ov strilti hjá pørtunum á føroyska arbeiðsmarkn- aðinum- eisini Føroya Arbeiðsgevarafelag- at nú- tímansgera føroyska arbeiðsmarknaðin, so tað ber til forða fyri, at eitt heilt samfelag verður ávirkað av eini sáttmálaósemju. Í flest øllum øðrum sam- feløgum eru fastar manna- gongdir, hvussu sáttmála- ósemjur verða loystar, með- an í Føroyum valdar nærum lógloysi. Meðan fakfeløg í Føroyum kunnu frá degi til dags lýsa við verkfalli, hava fakfeløgini í okkara grannalondum bæði frá- boðanarskyldu og tíðar- freist, áðrenn tey kunnu seta verkfall í verk. Spurdur, hvørji stig, hann metir, skulu takast fyri at sleppa undan slíkum ruðu- leika, sum valdar í føroyska samfelagið í hesum døgum, svarar Jóhan Páll Joensen: - Fyrsta stigi er, at partarnir nýta sunnan fornuft og hava virðing fyri hvørjum øðrum. Fyri mær at síggja hevur størsti trupulleikin seinastu árini mongu árini verið, at fakfeløgini hvør í sínum lagi hava vart sítt egna kongaríki. Heldur enn at hava heildina í huga, hava fakfeløgini í alt ov stóran mun dyrkað síni egnu áhugamál, og tað hevur avgjørt verið ein forðing fyri at nútímansgera føroyska arbeiðsmarkn- aðin, so hann er á hædd við arbeiðsmarknaðirnar í okkara grannalondum. Nýtt ættarlið Ingeborg Vinther. Óli Jacobsen. Ellintur Abra- hamsen. Jákup Sólstein. Vígdis Johannesen. Hetta eru nakrir av oddafiskunum í føroysku fakfelagsrørsl- una seinastu mongu árini. Formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag heldur, at ein orsøk til, at tað hevur gingið og framvegis gongur so striltið við at nútímans- gera føroyska arbeiðs- marknaðin er, at sitandi fak- felagsleiðarar royna at halda fast um verandi støðu fyri at varðveita sína valds-støðu. -Hetta er ein process, vit skulu ígjøgnum. Tað sær út til at taka langa tíð í Føroyum fyri at koma eitt stig víðari. Hetta hevur eisini nakað við tey ættar- lið, sum sita í fakfelags- rørsluni í dag skulu skiftast út, og nýggj fólk við øðrum hugsanum koma fram at, sigur formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Vilt tú harvið siga at "gomlu" topparnir á før- oyska arbeiðsmarknaðinum eru høvuðsorsøkin og tað er neyðugt at skifta teir út, áðrenn føroyski arbeiðis- marknaðurin kann nú- tímansgerast? -Tú fært meg ikki at siga at allir topparnir skulu skiftast út, men tað er klárt, at okkara hugsan ávirkar støðuna, tí vit eru eitt produkt av eini tíð, sum kanska ikki svarar til tíðina í dag. Men sum sagt so er hetta ein process, svarar formaðurin í Føroya Arbeiðarafelag. Arbeiðsrætt og høvuðsavtala Jóhan Páll Joensen letur ongan iva vera um, at Føroya Arbeiðsgevarafelag ynskir, at partarnar á føroyska arbeiðsmarkn- aðinum koma ásamt um ein arbeiðsrætt og eina so- nevnda høvuðsavtalu. Eitt aðalmál í høvuðsav- talum er, at fakfeløgini missa rættindini til at fara í verkfall, tá eitt sáttmála- skeið er lokið. Á føroyska arbeiðsmarknaðinum í dag eru fáar høvuðsavtalur. Føroya Lærarafelag er kortini eitt felag, ið hevur eina høvuðsavtalu. Arbeiðsrætturin er ætl- aður til at viðgera og loysa sáttmálatrætur, meðan sátt- málaskeiðið er. Arbeiðsrættur og høvuðs- avtala eru arbeiðsmarkn- aðarskipanir, ið verða nógv nýttar í øðrum londum, men í Føroyum hevur serliga arbeiðarafeløgini sett seg ímóti slíkum skipanum, tí tey vilja ikki at skerja sín verkfalsrætt. Hvørji eru útlitini fyri at tit megna sannføra arbeiðara- feløgini um ein arbeiðsrætt og høvuðsavtalur? -Nú veit eg ikki, hvør hevur til uppgávu at sannføra hvønn, men tað besta er, at partarnir á føroyska a r b e i ð s m a r k n a ð i n u m sjálvir finna út av at skipa viðurskiftini betri, tí tað hevði verið óheppið um myndugleikarnar velja at smoyggja okkurt yvir okkum, sigur formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Hvussu væntar tú føroyski arbeiðsmarknaðurin sær út um 10 ár? Tá eru vit við vissu komnir víðari. Eg dugi ikki at siga, hvussu langt vit eru komnir, men vónandi er ein arbeiðsrættur fingin í lag, og ávisir partar av arbeiðsmarknaðinum hava gjørt høvuðsavtalu., svarar Jóhan Páll Joensen -Hetta er ein process, vit skulu ígjøgnum. Tað sær út til at taka langa tíð í Føroyum fyri at koma eitt stig víðari. Hetta hevur eisini nakað við tey ættarlið, sum sita í fakfelagsrørsluni í dag skulu skiftast út, og nýggj fólk við øðrum hugsanum koma fram at, sigur formaðurin í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Mynd: Bárður Lydersen Ættarliðsskifti kann gerast lykilin