leygardagur 13. august 2005síða 25

Nr. 152 - 13. august 2005 25 - Tað var tá eg fór til skúla- læknan, og hann segði bart út, at eg var ov feit og skuldi klænka meg 10 kg. - Eg vigaði tá 62 kilo og var eini 157 cm til hæddar, so eg havi helst verið í so væl í hold- um, men tað visti eg væl, sigur Jana E. Thomsen. Seinasta hálva árið eftir at hon var komin í framhaldsdeildina, fóru tey í skúlaflokkinum at eta nógv góðgæti. Tey keyptu bomm, kips og sodavatn við í skúla, og ótu allan dagin. Tað sama endurtók seg, tá næming- arnir fóru heimaftur. Hartil kom, at dreingirnir í flokkinum vóru ógvuliga ófriðarligir og órógvaðu undirvísingini so nógv, at tað nærum var ómøguligt hjá lær- ararunum at halda skil á flokk- inum. Av tí sama mistu vit misti áhugan fyri at lurta og læra. - Tað, sum eg haldi gjørdi munin, var, at læknin segði við meg: "Ímynda tær eitt hjarta, sum ikki fær arbeitt, av tí at so nógv feitt er rundan um tað?". Tað skelkaði meg so nógv, at eg alla tíðina sá hetta feita hjarta fyri mær. Tá eg kom heim úr skúla, segði eg við mammu, at eg skuldi einki hava at eta. Í fyrstuni vildi mamman góð- taka tað, tí hon helt eisini at Jana hevði tørv á at klænka seg, men sum fráleið gjørdist hetta ein marra hjá familjuni, sum ikki visti, hvussu Jana skuldi sleppast undan aftur. Næsta hálva árið át Jana at kalla einki serligt. Hon drakk nógv vatn, át eitt flatbreyð av og á og onkra gularót. - Tað vóru vikur, har eg als einki át, sigur Jana og vísir fram eina kalorie- tabell, sum hon altíð hevði við sær í lummanum árini hon var sjúk, har hon hevur skrivað upp, hvussu nógvar kaloriir hon fekk hvønn dag, og hvussu nógv hon vigaði. Í bókini stendur, at hon hevur etið 400 - 500 - 350 kaloriir hvønn dag., til at enda eitt stórt 0 stendur. Ein sigur einki at eta - Eg kendi eg tað sum ein sigur, tá eg einki hevði etið, sigur Jana og peikar staðið har 0 kaloriir stendur og hon tá bert vigaði 32 kilo. Tað verður oftani sagt, at sosialar umstøður og familju- viðurskifti kunnu vera orsøk til etingarólag, men Jana sigur, at hon kemur úr vanligum, tryggum heimi og at hon hevði góðar barnadagar. Pápin var maskin- meistari og sigldi úti og mamm- an var heima. Hon eigur tvey systkin, eina systur sum er 14 mánaðar eldri enn hon og beiggin fimm ára yngri. - Mamma var altíð heima tá vit komu úr skúlanum, og tá hon var einsamøll við okkum stóran part av tíðini, hevði hon altíð eyguni við okkum. Vit høvdu tað frítt, sluppu í dans og biograf og tílíkt, men skuldu koma heimafur til ásetta tíð. Mamma segði altíð, at soleiðis skuldi tað vera, tá man var ungur. - Hvat segði mamma, tá tú klænkaði so ógvusliga nógv og ikki át nakað? - Í fyrstuni legði hon tað ikki til merkis. Eg segði henni kanska at eg hevði etið hjá eini vinkonu, ella eisini koyrdi eg matin í lumman, tá mamma ikki sá og tílíkt. Vit høvdu hund, og hann lá altíð undir borðinum og varnað- ist skjótt, at hjá mær kundi hann fáa ein bita o.s.fr.. Hálvt ár eftir at Jana hevði verið hjá skúlalæknanum, hevði at mist 12 kilo. Tá fór mamman við henni til kommunulæknan. Hann vigaði Janu og gav henni eina kostætlan, sum segði, at hon skuldi eta 1200 kaloriir um dag- in. Síðani skuldi hon koma at viga seg eina ferð um vikuna, men hon var treisk. Blakaði kost- ætlanina í ruskílatið og helt fram við at eta lítið og einki. Hvørja ferðina hon fór til kommunulæknan at viga seg, fylti hon lummarnar við ymsum tungum lutum, so tað ikki sást á vektini, at hon als ikki hevði tikið upp á. Kommunulæknin segði einki, men gav henni bara nýggja kostætlan, sum hon aftur blakaði burtur. Jana, sum higartil hevði havt góðar vinir, avbyrgdi seg full- komiliga frá teimum. Tá vinkon- urnar bóðu hana koma út við sær, segði hon seg ikki hava stundir. Hon sat bara heima og læs tilfar um mat, kaloriir, miniralir og vitaminir. At enda góvust vinkonurnar og lótu hana fáa frið. Í frítíðini fór hon at renna fleiri km um dagin, fyri at brenna kaloriir, umframt at hon gekk til fimleik fýra ferðir um vikuna, í fýra ymsum bólkum. - At enda var eg so ússalig, at eg ikki orkaði at renna og gera fimleik. Orkaði ikki at ganga trappurnar - Seinni hevur mamman sagt mær, at eg svímaði í heilum og at eg ikki orkaði at ganga trapp- urnar upp á loft. Tað minnist eg ikki. Bert tað, at eg altíð var svong og at tað skramblaði í búkinum. Í hesum tíðarskeiðnum, sum hevur verið í 1978 - 79, gekk eg framvegis til kommunulæknan at viga meg. Hann spurdi bert, hví eg ikki vildi eta, men eg minnist ikki, at vit høvdu nakra samrøðu um truppuleikan. Bert at eg fekk nýggja kostplan hvørja ferðina. Tá eg vigaði 32 kilo fekk mamma samband við ein yvir- lækna á sjúkrahúsinum, og eg fór til hansara. Hesin læknin kann- aði meg leingi og nágreiniliga og úrslitið varð, at eg ikki slapp heimaftur. Læknin visti ikki reiðiliga, hvat hann skuldi gera, av tí at sjúkan var nýtt fyribrigdi. Eg fekk proteindrykk, gjørdur úr róma at drekka, sum eg als ikki fekk niður. Eg slapp ikki upp úr songini. Tey søgdu at eg skuldi spara kaloriir. Hóast eg visti, at hetta var álvarsligt, so lá eg og súkklaði í seingini, fyri at brenna tað sindrið av kaloriium, sum eg fekk niður um. Ein morgunin eg vaknaði, stóðu fýra læknar við song mína og tosaðu um, hvat teir skuldu gera. Ein segði, at eg skuldi hava proteindrykk, annar at eg skuldi hava sunnan, føðslugóðan mat, sum mær dámdi. Læknin tók hana við upp á ráð - Tá vildi eg sleppa upp í part og segði, at eg ikki fekk matarlyst av at liggja í seingnini í einari køvandi heitari sjúkrastovu. - Úrslitið varð, at eg fekk loyvi Jana E. Thomsen hevur altíð havt stóran áhuga fyri at gera mat. Hon er útbúgvin økonoma, men fæst nú mest við at matgera heima Framhald á næstu síðu ekk óhugnaligar avleiðingar