leygardagur 21. apríl 2001síða 9

gult17 cyan17 magenta17 svart17 gult16 cyan16 magenta16 svart16 …Og so tustu idolini frá 50’unum inn á nýggja vøllin. Soleiðis skrivaði Sosialurin fyri 25 árum síðani – tann 21. apríl 1976. Anann páskadag hetta árið, tann 19. apríl, var ovari fótbóltsvøllurin í Gundadali tikin í nýtslu 25 ÁR SÍÐANI Sosialurin 2. páskadag var nýggi fótbóltsvøllurin í Gunda- dali tikin í brúk. Í hesum sambandi vórðu tveir dyst- ur millum HB og B36 spældir. Annar var millum tvey oldboyslið og hin millum 1. deildarliðini hjá báðum feløgunum. Oldboysdysturin endaði við javnleiki 0-0. Á liði- num vóru fleiri av teimum gomlu spælarunum frá 1950’unum, og stundum sýndu teir heilt góðan fót- bólt. Onkur áskoðari helt fyri, at tað var sjáldsamt at síggja »idolini« frá 1950’unum framvegis sýna so vakran fótbólt. Dystin millum 1. deildar- liðini vann HB við fimm málum móti tveimum. Í hálvleikinum var støðan 1- 1. Grækaris gav bóltin upp Áðrenn dystirnir byrjaðu spældi Havnar Hornorkest- ur, meðan liðini runnu inn á vøllin og handaðu um- boðsmonnunum fyri býar- myndugleikarnar blómu- heilsanir. Røður vórðu hildnar av Peturi Christian- sen, býráðsfomanni og Leivi Johannesen, for- manni í stadionnevndini, har báðir fegnaðust um nýggja vøllin og takkaðu fyri dygdargott arbeiði. Síðani handaði býráðsfor- maðurin stadionnevndini vøllin. Aftan á gav ein av elstu fótbóltsspælarum í Havn- ini, Grækaris Gregorius- sen, bóltin upp, og old- boysdysturin byrjaði. 3 milj. kr Nýggja stadionøkið kostar 3 milliónir krónur, nú tað er liðugt. Umframt vøllin er bygt áskoðaraskýli til 1.400 áksoðarar og eitt stórt parkeringspláss oman fyri skýlið. Tað er byggifelagið Phil & Søn, sum hevur staðið fyri arbeiðinum. Tað hevur vart í hálvtannað ár. 2 Sosialurin Nr. 76 - 21. apríl 2001 Postboks 76, 110 Tórshavn, telefon 311820, telefax 314720, teldupostur: eirikur@sosialurin.fo Blaðstjórn: Eirikur Lindenskov EG MEINI TAÐ Komi til hús aftaná lokn- an arbeiðsdag. Snari lykil- in í úthurðini og mest sum detti um lýsingarabunkan í durinum. Havi bestan hug at hirða allan bunkan í ruskílatið beinan vegin, men fái so eyga á ein brævbjálva í øllum roka- num. Toll-og Skattstova Føroya, hygga síggj; skræði skjálghentur bræv- bjálvan upp, eyguni leita flakkandi niður eftir síð- uni, og har…, ja, har stendur tað — allar nið- ast: 496 kr. aftur. Jú, soleiðis var eisini hesa ferð. Pengar aftur, ikki so nógv, men tó… Ein ófør skattaskipan vit hava. Gevur tú rættar upp- lýsingar upp við ársbyrj- an, so passar skatturin næstan upp á oyrað, tá árið er úti. Men hví fái eg so lítið aftur? Er skatturin ikki nógv for høgur? Nær fáa vit ein skattalætta, sum munar? Munnu ikki nógv hugsa soleiðis? Men spurningurin er, um skatturin er ov høgur. Kanska skulu vit venda málinum á høvdið og gleðast um at búgva í ein- um samfelag við høgum skattatrýsti, tí tað eru løt- ur her í lívinum, tá tú beinleiðis kanst gleðast um at rinda skatt. Eina tí- líka gævustund hevði eg, so løgið tað ljóðar, í sjálv- um jólamánaðinum í fjør, tá trýstið annars er øgiligt á pengapungin. Tá hendi tað – kanska banala – at eg breyt handliðin í einum annars siðiliga spældum flogbóltsdysti. Eg fór so út á skaðastovuna, har ein fryntlig sjúkrasystir tók í- móti, og eg fekk kært mína neyð og elendigheit. Vit samdust um at bíða til dagin aftur; so aftur á skaðastovuna, har ein onnur líka fryntlig sjúkra- systir og ein fittur abba- ligur lækni tóku sær væl av mær. Í røntkuni sást einki brot, men eg var biðin at koma aftur tvær vikur seinni, og tá sást brotið. So var væl og virðiliga gipsað, og tey løgdu mær eina við at koma aftur, um eg føldi mær nakað. Átta vikur í gipsi. Tá átta vikur eru farnar, verður gipsið tikið av og so beina leið í ergoterapi- ina til venjingar, og har skal eg so ganga í aðrar átta vikur; og her eru tera- peutarnir líka so fryntligir og fyrikomandi sum starvsfókini á skaðastov- uni, hóast hølið ikki er stórt frægari enn ein gam- al egningarskúrur; kaffi og hugnaprát, so tú næst- an gloymir, at tú ert staddur á einum sjúkra- húsi, og leggið til merkis: Alt ókeypis! Og tað er galdandi fyri øll. Høgan sum lágan, ríkan sum fá- tækan.Tað er sum í Halg- ubók, tað er fullgjørt. Ó- ført!! So eg haldi ikki, vit skulu vera so kedd, um vit gjalda ein trivaligan skatt, tí vit fáa so sanniliga nak- að aftur fyri. Lat okkum heldur minnast orðini hjá einum kendum manni: »Don’t ask what your country can do for you, but what you can do for your country«. Tá byggja vit land; ja møguliga átti Karsten at smekka eitt hálvt procent upp á skattin aftrat, so vit — tá vit ringja til komm- unulæknan – sleppa und- an tí obligatoriska, irriter- andi spurninginum: »Nær ert tú føddur?« GG: Og nú vit eru í holtur við at hækka skatt- in, so kunnu vit gott leggja eitt hálvt prosent afturat til sjónvarpið, so vit kunnu fáa eitt føroyskt tjóðarsjónvarp, ið sømir seg eini komandi tjóð- veldi. Fyri 25 árum síðani: Nýggi vøllurin í Gundadali tikin í brúk Alt ókeypis… – og fyri øll! Aref Olsen, lærari Venna Mortensen úr HB og Hans Jacob Egholm úr B36 í oldboysdysti í Gundadali 19. apríl 1976 - tá vøllurin varð tikin í nýtslu Grækaris Gregoriussen, gam- al HB’ari, gav bóltin upp í fyrsta dystinum á ovara vølli í Gundadali, sum varð spældur annan páskadag 1976 Sosialurin Nr. 76 - 21. apríl 2001 3 – So anda vit út! Vivian er byrjað uppá dagsins láturskeið. 14 eldri kvinnur standa í ein ring. Ídnar eftir at byrja. Hetta er triðju ferð, at Vivian hevur láturskeið fyri pensjón- istunum LÁTURSKEIÐ Birita Andreasen – Nú halda vit fyri búkin og flenna í kíki, sigur láturin- struktørurin. Tær flenna í kíki. Vivian Guðmundsson hevur lært til láturinstruktør í Dan- mark. Hon fekk áhuga í evni- num eftir at hava lisið um lát- ur og Dr. Madan Kataria á in- ternetinum. Nú er hon so komin heim á klettarnar aftur – við látrinum. – Tú skalt slappa av, sigur ein av kvinnunum við eina aðra, ímillum tvey øvilsi. – Tað geri eg eisini, sigur kvinnan hinumegin ringin. – Nú skulu vit heilsa uppá hvørja aðra, sigur Vivian. Vit skulu ganga runt og taka í hondina á hvørjari aðrari og geva látur okkara víðari. Tær so gera. Ein og ein taka tær í hondina á hvørjari aðrari, til tær hava verið alla mylluna runt. Og tær flenna. Skjótt er rúmið fult av látri. Tað er ikki eiti á orku, tú merkir her. Vit eru í gamla Føroya Banka, har tey eldru halda til. Ikki eru tær heilt ungar, men frískar, tað eru tær. Hvørja ferð láturinstrukt- ørurin kemur við eini nýggjari venjing, eru tær skjótar at taka undir. Og tær síggja út til at hugna sær óført. Ein maður kemur inn gjøgnum dyrnar. Kvinnurnar eru skjótar at heilsa, nú tær fáa eitt mannfólk uppí látur- ringin. – Fekk tú nakað páskaregg, rópar ein av kvinnunum. Hin- ar flenna. - Ho-ho-ho. Hesaferð grína tær sum Jólamaðurin. – Nú skulu vit flenna, sum eru vit 6 ár, sigur Vivian. Tey seta fingurin á nøsina, og siga »na-na-na-na-na«. Maðurin roynir at fylgja við. Síðani koma fleiri øvilsir. Tey keypa toy, fiska við tráðu og spæla, at tey vilja »ræð- uliga illa pissa«. Eftir tað er tíð til ein stuttan steðg. Mað- urin nýtur høvið til at sleppa sær spakuliga undan. Kvinn- unar massera kjálkarnar. – Børn flenna 200 ferðir um dagin, ímeðan vit vaksnu bert flenna eini 15 ferðir, sigur Vivian. Hon greiðir víð- ari frá, at látur virkar sum ein »innara jogging«. Tað ávirkar okkum bæði likamliga, sál- arliga og sosialt. Tað nærkast móti endanum á skeiðinum. Men fyrst skulu tær taka ein hjartaligan látur. – Hugsa positivar tankar. Alt er deiligt, sigur Vivian. – Tað er vár, ljóðar frá onkrum í ringinum. Vivian heldur áfram. Sigur teimum, at tær skulu anda inn. 1-2-3. Síðani geva tær hvørjari aðrari eitt klemm – saman við einum látri. Eftir seinastu venjing takka tær instrukørinum – við einum látri, sjálvandi. Aftaná standa tær eina løtu og smápráta um dagin. Tær virka allar sera nøgdar. – Hetta er øgiliga stuttligt, sigur ein av kvinnunum. Men eg haldi ikki, at tað riggar so væl, tá ið man er einsamallur. Tað er stuttligari at vera sam- an við øðrum. Hon sigur frá, at sjálv eigur hon eina »flenn- isystur«, og tær flenna altíð, tá ið tær eru saman. Ein av kvinnunum fær eyga á tann burturblivna mannin, sum stendur og eygleiðir íbakgrundini. – Tú hevur forsømt teg, gamli mín! Tær flenna í kíki í Tilhaldinum Láturin er góður fyri heilsuna Ein góður látur leingir um lívið. Tað er ikki prógvað, men tann sum flennir hevur tað betri. Ein góður látur gevur motión, massagu, avslapping og styrkir um immunverjuna 1993: Dr. Madan Kataria var ein vanlig- ur indiskur lækni við eini góðari sponn av humor. Men hann helt, at fólkini í Bombay vóru so stressað, at hann byrj- aði at tilmæla látur sum medisin. Tað er prógvað, at látur er gott fyri likam og sál, og at tað hjálpir uppá stress. Og stress elvir til nógvar sjúkur. Hann var ovfarin av, hvussu nógv gransking var gjørd innan fyri látur og gjørdi av at stovna ein láturklubb. At byrja við fór hann út í býin og fortaldi skemtisøgur. Tað virkaði, og fólk fóru at flenna. Men eftirhondini gekk undan við skemtisøgum, til bert tær grovu vóru eftir. Og tað gekk ikki. So tí mátti hann byrja uppá okkurt nýtt. Tað var ikki at vera bundin av skemt- isøgum. Dr. Madan Kataria skrivaði síð- ani sínar egnu reglar, har hann frítt lánti frá yoga og heilsu gransking – blanda við sínum egna humori. Millum annað hjartaligur látur, stillur látur, óður látur, kaffi látur og enntá grátilátur er ein partur av hesum. Við at anda og gera røttu venjingar, flenna fólk um allan heim. Dr. Madan Kataria hevur innført altjóða láturklubb- in, umframt ein altjóða láturdag. Á hesum degnum, tann 6. mai, vóru ikki færri enn 8.500 fólk savnað á Ráðhús- plássinum í Keypmannahavn. – Fyri at flenna…! Børn flenna 200 ferðir um dagin. Tey vaksnu flenna bert 15 ferðir um dagin. Látur er góður fyri heilsuna, sigur Vivian Gudmundsson, sum hevur skipað fyri láturskeiði fyri pensjónistar Mynd jens Kristian Vang