fríggjadagur 1. oktober 2010síða 14

Fríggjadagur 1. oktober 2010 · Nr. 140 14 Sosialurin Vilmund Jacobsen Á PM-messuni, sum hon verður rópt, luttaka tilsamans 27 føroyskar og útlendskar fyritøkur, og høvuðsevnið er ”Heilsa & Matgerð”. Hósdagin klokkan 14 setti landsstýrismaðurin í heilsu- málum, Aksel V. Johannesen, PM-messuna, sum annars er opin í dag frá klokkan 14-19. Beyð vælkomin Men áðrenn landsstýris mað- urin slapp á pallin, beyð Poul Michelsen, vælkomin. Hann segði, at hetta er tíggjundu ferð, at fyritøkan skipar fyri eini slíkari messu. – Í byrjanini var hetta í fyrsta lagi eitt søluátak, har hugsað varð um at økja um søluna. Nú er messan broytt, og í ár verður dentur lagdur á heilsu og matgerð og at kunna um heilsugóðan kost. Hann vísti á, at komandi ár er kosið at vera heilsuár og segði seg vóna, at messan hesaferð fer at leggja botn í til hetta átak, eins og hon verður eitt íkast og íblástur til tey, sum fáast við matgerð. Matgerðsmenning Í tilfari, sum heilsølan hev- ur sent út í sambandi við PM-messuna, vísir Poul Michelsen á, at heilsugóður matur fyllir nógv í kjakinum allastaðni, og nógv fokus er á til tess at geva heilsuni størri ans í matgerðini. – Áhugin fyri heilsugóðum mati á marknaðinum ger, at flest allar matframleiðandi fyritøkur kappast um at koma við sínum ískoyti til matgerðsmenningina. Poul Michelsen sigur, at heilsølan hesaferð hevur bjóð að sam starvsfyritøkum í Føroyum og uttanlands at brúka PM-messuna 2010 sum eitt høvi til at sýna føroyska marknaðinum teirra ískoyti til nýggja og heilsugóða mat- gerð. – Heilsugóðir kostvanar er besta grundarlagið fyri væl veru og trivnaði, sigur Poul Michelsen. vilmund@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen Í setanarrøðu síni nam Aksel V. Johannesen við tað arbeiði, sum landsstýrið hevur gjørt til tess at orða ein fólkaheilsupolitikk og fremja hendan í verki. Hann segði, at landsstýrið saman við serfrøðingum á økinum hevur smíðað eina fólkaheilsuætlan, sum við greiðum málum miðjar eftir at styrkja almennu heilsustøðu føroyinga. – Tað eru so nógvir vandatættir, sum elva til fólkasjúkur, og tað ber als ikki til at fara eftir øllum teimum ítøkiligu heilsufremjandi heilsuátøkunum, sum krevjast. Tí hevur verið neyðugt at velja burturúr tað, sum hildið hevur verið tað týdningarmesta. Aksel vísti á, at stórt arbeiði er lagt í at tryggja øllum borgarum rættin til roykfrítt umhvørvi, og hann helt fyri, at hóast vit ikki eru komin á mál, varð risafet tikið, tá nýggja roykilógin varð samtykt í 2008. – Roykilógin hevur havt stórar broytingar við sær, og í dag er trupult at ímynda sær, at fólk sita við grannaborðið og roykja, meðan tú, unnustan og børnini fáa tykkum ein betri bita á matstovu, legði hann aftrat. Sita ov nógv Landsstýrismaðurin segði, at sum næsta stig varð farið undir at varpa ljós á ein annan aðaltátt í fólkaheilsuni, nevniliga rørslu. – Sjálvandi eru nógvar orsøkir til fólkasjúkur, men tað ringasta av øllum er, at vit røra okkum ov lítið. Snøgt sagt; vit sita ov nógv á reyvini! segði hann. Aksel V. Johannesen segði, at allar kanningar staðfesta ein- falda boðskapin, at rørsla er hin besti heilivágurin – ikki bara móti hjartasjúkum, sukursjúku, gikt og øðrum, men eisini móti ang ist, tunglyndi, sorg og øðrum sálarkvølum. – Tað er ógvuliga áhugavert, at tann parturin av okkara heila, sum stýrir okkara rørslum, liggur bara nakrar fáa millimetrar frá teimum heilasentrum, sum hava við alt okk- ara tankalív og kenslulív at gera. Landsstýrismaðurin segði, at tætta sambandið millum rørslu og tankar er gamal vísdómur. – Longu teir gomlu griksku filosoff arnir sum Aristoteles, Platon og Sokrates, førdu fram, at rørsla upplýsir sálina. Tí sótu teir ikki niðri og hildu fyrilestrar. Bæði teir og teirra lærusveinar skuldu ganga aftur og fram, tá teir filosoferaðu um lívið og tilveruna, segði hann. Heilsugóður kostur Aksel V. Johannesen segði, at ein røð av sjúkum kunnu fyribyrgjast við sunnum kosti og sunnum livihátti. – Kostur er sostatt ein sera týdn ingarmikil liður í at betra um fólkaheilsuna. Vit kunnu eggja fólki til at velja súrepli fram um kipsposan. Nógvar túsund kanningar vísa, at forboð broytir ikki atburð, men sum samfelag kunnu vit hjálpa fólki at velja, segði landsstýrismaðurin, tá hann setti PM-messuna 2010. vilmund@sosialurin.fo PM-messa fyri tíggjundu ferð HEILSA & MATGERÐ Fyri tíggjundu ferð skipar heilsølan hjá Poul Michelsen fyri vøruframsýning í egnum hølum. Evnið hesaferð er Heilsa & Matgerð. – Árið 2011 er kosið at verða heilsuár. Heilsugóðir kostvanar er besta grundarlagið fyri vælveru og trivnaði, og vónandi kunnu vit við hesi vøruframsýning leggja botnin, sigur Poul Michelsen - Áhugin fyri heilsugóðum mati ger, at flest allar matframleiðandi fyritøkur kappast um at koma við sínum ískoyti til matgerðsmenningina, sigur Poul Michelsen Mynd: Jens Kristian Vang ... í byrj ­ anini var PM­mess an eitt sølu­ átak. Nú er hon broytt... POUL MICHELSEN – Vit sita oV nógV á reyVini FÓLKAHEILSA – Sjálvandi eru nógvar orsøkir til fólkasjúkur, men tað ringasta av øllum er, at vit røra okkum ov lítið. Vit sita snøgt sagt ov nógv á reyvini, segði lands stýris maðurin, Aksel V. Johannesen, tá hann setti PM-messuna í gjár FYRIBYRGING – Rørsla er besti heilivágurin – ikki bara móti hjartasjúkum, sukursjúku, gikt og øðrum, men eisini móti angist, tunglyndi, sorg og øðrum sálarkvølum, sigur landsstýrismaðurin í heilsumálum Mynd: Jens Kristian Vang