Sosialurinarkiv
Sosialurin 1934-09-22, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 22. september 1934síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

= GARÐUR BR I Um tann týdning likamsvenjingin hevur fyri menniskjuna. Ídráttur gevur likaminum tann javna vøxtur, tann snar- leika og tað styrki sum aldrin fast við vanligum dagligum ar- beiði. Tað er neyðugt at hvor verður brúktur, um líkamið skal so, at tað er likamslimur vaksa seg sterkt, verði tað spengur og sinar, hjarta, lungu, meltingarlimir o. s. fr. Hvor tann lívslimur, sum liggur í leti, um ein kann siga so, orkar ikki at gera virki sítt til fulnar, meðan teir styrkjast og harvið verða gjørdir forir fyri at gera virki sítt til fulnar, ávirkaðir av ídrálti. einans ídráttur, ið styrkir tá teir verða Tað er tí allar lívslimir likamsins. Hetta er nervunum. eisini viðvíkjandi Neyvan nakar annar livslimur er brekaður av nú- tidans vinnuhættum enn nervur hvert tað er andilig Bæði tað at mong nútímans vinna er so okkara, ella likamlig vinna. doyvandi andleys at hon doyvil sálarlívið ella at vinnan fer fram ov skundisliga. Ídrátturin styrkir nervarnar, hann dregur hugan á aðrar leiðir, burtur frá tí dagliga strevinum, stálstyrkir viljan, ger at unglingar verða bjartskygdir, snarteinkjandi og hann vekir lívsgleði. Her skulu nevnast nakrar rannsóknir, sum vísa á, hverja ávirkan treystleiki likamsins hevur á virki mannaheilans, tí hesar rannsóknir hava hin størsta tydning fyri likamsvenj- ingina. Amerikamaðurin Porter skoð- aði 33,500 dreingir barnaskúlum, og gentur í barnagørdum og líka upp í teir hægru skúlarnar. Av ljós, best og vóru komin longst upp hansara ransóknum kom í born, sum lærdu at tey hovdu hædd í meðaltalið í hverjum aldurs- flokki. Týskarin Rielz skoðaði 20,400 aldrinum 2 til 20 í skúlan, vóru tey, ið likams tyngd og líkams unglingar í ár. Hann kemur slitið sum Porter og endar hann til sama úr- frágreiðing sína við hesum orð- um: Í hverjum aldurflokki hava teir unglingar, ið eru komnir longst í andligum kynstri, mestu sum likamkynslrina, og lúnir eru komnir stytst hava veikt likam — —, Eg ivist ikki í tí, at dugna- loysi unglinga í skúlunum ofta kemur av likamligum veikleika, oftari enn fólk heldur. Um vit nú hugsaðu um hetta meiri greinliga, mundi tað lá ikki oftani koma í ljós at ring evnir og ringur hugur í skúlunum hjá børnum ikki altíð tekin uppá leti, oftani sina ortøk í likamligum 6fysni, eru men hevur sum næmingurin ikki dugir at greiða fyri sjålvum sær“. Hesar rannsóknir bera fram í ljós tað næra sambandið millum likamstreysti næmingsins og eynir hansara at arbeiða við heilanum. Og tí hava neyndu rannsóknir sín stóra tydning fyri ídráttin, lí lá er lað mera eyðsæð, at ídráttur hevur ein ómetuligan týdning fyri menn- ískjuna, so ógviliga nógv meir enn fólk heldur. , Gagnsemi fdråltsins økist enn meira av lí at idråttarmenn fáklæddir. oftast eiga at vera Luftin og sólin kunnu åvirka húðina, hvors virki lað okir nógv; tey bad, id eru ógvuliga nógv fyri neyðuni, gera sítt til at fremja virki teirra. Bæði ini skiflið) í greiðari og bað- (stof- likaminum ídráttaríðkanin gera at evnaskiftid øllum enn lað annars gongur hevði, soleiðis at hvort likams- kykt (Væv) fær meiri nýtslu av foðini. Henda betri nýtslan av foðini hevur ovursmiklan tydn- ing ógvuliga skjótar al fyri nervurnar, li tær eru ávirkast av ógreiðari melting (fordovilsi). Tað er tí eyðsæð, at ídráttur við síni ávirkan á teir ymisku lívslímir likamsins beta í stórum um hina skaðiligu ávirkan tað dagliga virki hevur á likamid. Unglingar sum íðka ídrátt verða og áhald- tí treystir, vælmentir andi og vilja teir verða væl- búnir til alt yrki í samfelagnum. Innast inni er tí ídráttur heilsu- bót. Poul E. Petersen. Foroyatíðindi og tær longu næsarnar. Krossur hevur fingið „influenzuna“. Foroyatíðindi er seinasta leyg- ardag — sum vanligt — úti við tí lokalpatriotiska tummastokk- Og tað er hissini inum. ikki mál tað hesa ferð kemur til talan um, at helta vælsign- blað spann av lokalpatrotismu burtur ikki aða hevur logað so langa úr nøkrum fótboltsleiki, sum nøkrum henda flågvuvitjan a enskum spotsmonnum hevur givið tí. »Jo, der kan ikke være Tvivl længere de sejler forbi (Trangisvaag!) og — adskillige Næser er þble- længere. trangisvaagske ven ligesom en Anelse Men hvad det var dog intet imod, der skete i Thorshavn, hvor mangt et fremragende Lugteredskab siges at have naaet en paa disse Bredde- grader hidtil uset Længde«, blaðið, egg lokalpatriotismuna, spannar jandi til ta sinnissjúku ið samfelagsliga sæð er verri enn »loftseitrid« í »Tingakrossi«, ikki staðið fyri »Føroyatidindis« lokalpatrio- sum hevur kunnad tiska næsamåli, men er lægst av lí rámastu »influenzu«, ella hann i >spansku“ lungnablettbetendilsi, so kókandi fepri og >vil- delse« fantaserar um »loftseitrid« og Tvøroyramenn, sum hann enn P. M. Og er ringt eftir, at djevuls Dam tað sigur eru verri - og tað er ringt, logið, tá ið so er, af »Krossur« bíður Tvør oyri må behalda ley for, loftseitrið og tað heila! rangl og »naivt« skulu vit uppliva ímill- Mangt øvugt og BXXXIXXXIXININ AIS + BALSLEV & G00S 3 THORSHAVN FIM TXT XIX I RIXTKIRIK XIX IX1 113 1311 IX 16 126 þ26 613 1X1X! Altid stort Lager af: Trælast i alle gangbare Dimensioner samt alle Slags Bygningsmaterialer, "Særlig fremhæves: Fint savet Fyrretømmer, Baadetræ, saavel Fyr som Ég, Rund Fyr til Master, Bomme o. 1, Krydsiiner Í alle Tykkelser og Kvaliteter. LA Telefoner: "FJ ææUDæY UT Ad. Å Å.. Å> An Ås Ås Å. Ås Ås Å) Nr. 20 & 237. Trælastforretningen: Nr. 194. "0644 á hu Á Mir ið hr AA Á um ár og dag, men ein skal leita leingi, áðrenn ein finnur rangara, smáligari — og »naiv- ari« enn tey ymsu lokalpratrio- tisku »produktini«, ið av og á stinga undan kavi her á landi. Viðmerkingar. „Krossur“ fær hundavaml. Ein av ymsum grundum úr javnaðarfelaginum úlfjaraður socialistur, loyvdi sær í kommu- nistblaðnum at sláa við >bein- briksli«. J. tók hann pr. um- gangandi í skúla og segði sann- leikan, hví hann og aðrir vóru útfjaraðir frá okkum, og at líka- ið droymdu um »bein« in til fáa sinnaðir, íslaðin fyri at leggja rygg fyri arbeiðaraklassan, vildu somu lagnu. Nú hendir tað merkiliga, at »Krossur« fær vaml og ger ullar íslendskar og foroyskar javnað- armenn til jaglarar á donskum »beinum« og fablar um hin danska socialistiska gullstreymin, ið hevur svomið yvir Ísland — Foroyar. Tad er rørsluni, at hitt sterka í javnadar- hon uttan mun til lit og nasjonalitet styðjar hin minna við at skoytla uppí hjá ikki stríðið fyri honum, tá ið hann einsa- mallur kann føra hin minna mannin út í lívið. »Krøssur« mátti tó smæðst at ímóti »harcellera« javnadar- monnum um »bein« og pening- astudning, hann, sum allar sínar dagar hverja ferð, hann hevur fingið svinnsåtl, hevur boygt knæ fyri »beinum« og peningi frá heimligum og norskum kapitalistum. — Tað vildi íkki verið smárokningar, um tær nú vóru »presenterudar« fyri »Krossi« føroysku javnadarmenninar frå starvsbrødrum er ein dropi ímóli hesum havi. Annars kunnu vitsiga >Krossic, at Føroya javnaðarflokkur hevur figgjarliga Føroya Socialdemokrat - Blaðstjórarnir á hina ábyrgdina fyri eingin annar. hon- | sakina. studningurin til teir um gera ikki arbeiðið fyri »bein- inic; men fyri Teir fáa 15 kr. ber seg, sakina. um vikuna, um blaðið ber tað seg ikki, fáa men gera arbeiði fyri blaðstjórin á teir einki; Kann »Tingakrossi« siga tað sama? Rætt til rangt og rangt til rætt, sama ger, bert tað undirbyggir afturhaldsins = makt og veldi, tykist at vera høvudsstrongurin S.) sambandsins og í »Dimmalættingar« (L. verjugrein fyri sjálvstýrisvalrættinum hjá lí få- tæka manninum. Men Í. 8. og teir líkamenn taka halda, at tað valrættar- í mist, lá ið ber til at rættvísisins hvítu klæði. innbjálva ránið í Reyði krossur. Frá Reyða krossi hava vil fingið einu frágreiðing til lesa- rarnar. Vegna plásstrot kunnu vit bert hesa ferð geva ein stuttan úrdrátt úr frágreiðingini. Tey flestu eru óivað á einum um, at krossur er máli teydi eitt av teim góðu felagunum, ið oll eiga at styðja. Tess enda- mál er, fyri teim at hava umsorg sjúku og særdu undir »Kata- strofer og Epidemier« eins og at veita hjálp í ólukkustilfellum ; at fremja kunnleika um spe- barna- og sjåkrarøkt heima. Felagið hevur longu gjort eitt gott arbeiði. Tað hevur cina fustáselta >Reyðakrosscsjúkra- systir, ið ultan viðurgjald hevur pleygað ein hóp av sjúklingum Tað »kursus« kring oyggjarnar. hevur hildid ymis nåmskeid fyri nógvum næmingum — nógv hava líkið prógv í sjúkra- røkt. Í Havn eigur tað »Syge- plejedepot og Linneddepot«. Í Kvívík hevur tað Í og í Havn 3 »Redningsdepot« og kring um oyggjarnar og umborð á »Smi- tað sjúkraborur. Á ril« hevur havnarkantórinum og Sjómanns- heiminum í Havn eigur tað »Genoplivningsapparater« og so eigur tað 2 »Vandrekurve« við spebarnaklæðum, jarða- mødurnar í Havn kunna læna út hagar, ið tørvur er á at nýta sum tær. Peningin til at gera hetta góðu miskunnar arbeiði fær Reyði krossur við studningi frá løgtingi, sparikussanum, >Cen- tralforeningen for Sygekasser pan Færøerne«, vid gåvum frå góðum fólki, við limagjald — so er ikki at gloyma inntøkan við »Reydakross-degnum«, lá ið >I Krig, i Fred — Barmhjertighed« verða seld kring alt landið. tey vælkendu merki: Klagur til tingið yvir sóknarstýrisval Í ymsum bygdum. Nevndin, id hevur haft klag- urnar til vidgerdar, hevur sett fram hesi uppskot til tingsins vidtøku: Til klagu frá Ole H. Petersen, Svínoy. Da der ikke er indgivet Klage over det afholdte Valg inden den i $ 18, 2. Stk, í Bekendt- gørelse af 17. Juli 1931 om Regler for kommunale Valg paa Færøerne fastsatte Frist af 8 Dage, kan Valget ikke omstødes. Til klagu frá 4 veljarar i Froðbiar sóknar kommunu. 1) Tinget finder ikke at kunne erklære ugyldigt det den 29. Januar 1934 stedfundne Valg til Forstanderskabet for Fro- debø Sogns Kommune. 2) Der meddeles Forstander- skabet og Klagerne Afskrift af nærværende Betænkning. Til klagu frå Peter Dahl, Vági. 1) De i Klagen anførte Grunde findes ikke at kunne med- føre Valgets Ugyldighed. 2) Der meddeles Klageren og Forstanderskabet Afskrift af nærværende Betænkning. Til kl Valdemar Ejde, Nolsoy. 1) Valget til Forstanderskabet for Nolsø Sogns Kommune kan efter det oplyste ikke omstødes. 2) Der meddeles Klageren og Forstanderskabet Afskrift af nærværende Betænkning. agu frå Til klagu frå Lorvikar sóknarstýri. 1) Det i Lervig i indeværende Foraar foretagne Valg til Forstanderskab maa anses for ugyldigt, hvorfor nyt Valg vil være at foretage til Efteraaret efter Fiskernes Hjemkomst. 2) Der meddeles Forstander- skabet og Valgnævnet Af- skrift af nærværende Be- tænkning. Til klagu frå Skúlakommissiónin í Vági. 1) Efter Omstændighederne fin- der Tinget ikke at kunne erklære Valg af Medlemmer til Skolekommissionen i Vaag for ugyldigt. 2) Der meddeles Forstander- skabet, Valgnævnet og Kla- geren Afskrift af nærværende Betænkning. Se