týsdagur 27. februar 1940síða 2

Góður sjóróður hevur verið í vetur. Ferskfiskaskip hava síglt við fiskinum. Prísirnir hava verið sera góðir,nú í seinastuni um 19 oyru í meðalprís. Tað er ikki at undrast á, at menn hava lagt til og roynt at verið á floti, tá ið flótandi hevur verið. Ónsdagin í seinastu viku vóru allir bátar suðuri á oyggj sunnan Stein. Út á dagin ótlaði hann veðrið — og hann kevdi av í mjerka. Fleiri bátar viltust. Um kveldið saknaðust 3 bátar. Ótti var á ollum. »Smiril« og »Hjalmar« fóru út al i2lla. Men teir funnu ongan av icim saknaðu bátunum. Tað sigst, t við at sigla á land, so tjúkt var »Smiril« var líka í mjørka. Sjógvurin var eisini óferur, og brimið var nógv við landið. Tað sóru tungar letur, tá ið »Smiril« og »Hjalmar« komu aftur uttan úrslit. KI. 6 á morgni båturin, »Leif« úr Vági, aftur. Um miðdag frættist frá Loprans- bå. nn kom ein Hann var komin fil Hin 3. báturin. >Búgvin< úr Porkeri, spurdist aldri í aftur. Í Sunnba »lusk«, Skopunnar. Militæ magt, som man havde regnet med. * Sov':truslands Overfald paa Fink „d var et Overgreb paa det Folk og Retsprincipper. Det viser sig nu finske hele Verdens at dette haardt har hævnet sig paa Ge: ingsmændene. Fra at være en frygtet og til | røde Syrgilig ólukka. Porkerisbátur burturgin við 8 monnum. eru ríkin sneri og annað leyst á land. Menn ívast íkki í, af báturin í ti greyttjåkka mjørk- anum og ringa sjónum hevur siglt seg á land. Menninir, ið fórust vóru 8 ungir menn, av raskastu sjó- monnum. Millum teirra vóru einasti eftirlivandi sonur og 6 detur- synir Michalinu Jensen. Hon er 84 ár, mist mannin og tveir synir. So hart, so óendaliga beiskt rakar Hvert tår er kreyst úr hevur frammanundan havið. tárakeldunum á hesi gomlu konu — eftiri er bara hilt tyngsta av ollum, hin ósigiliga starandi sorgin. 8 menn ein dag úr so lítlari bygd — ein sárur missur. Nevn teirra vóru: Peter A. Jensen, 43 ár, Poul Miller, 24 ár, Daniel J. Miller, 32 ár, Johan Miiller, 27, Peter Emil Djurhuus, 21 år, Michael Djurhuus, 19 år, Herluf Petersen, 17 år, og Michael sjólætnu hesir vóru ógiftir, Mortensen, 30 ár, allir giftur, ið letur eflir sær konu og eitt barn. Friður verið yvir minninum ! Tider beundret Magtfaktor i det internationale Spil, er Rusland reduceret stærkt i de store Staters Række. For den internationale Politik kan det faa vidtrækkende Kon- sekvenser, at Myten om den Hær er forsvundet i Fin- Om det ogsaa indadtil i lands Sne og Is. Konsekvenser faar Rusland vil Tiden vise. Hann, id byggir á Ósannindum, verður at síggja grundina ryðja undan sær og hús sítt deita niður. Nú kem:r tíðin, tá ið veljararnir koma at síggja, hvussu okkara mótsígðumenn, vinnu- og bóndaflokkurin særliga, hava barst við ósannindum. Sannleikin ber sigurin heim at enda. Okkara styrkja nú aftaná val- orrustuna er, at sannleikin var okkara sverð og skjøldur. Vit hava nógv at vænta okkum, okkara tí hevuðsvápnið hjá mótstaðumonnum var at træta okkum ella at Osannheit i burturforklára kennsgerning- arnar, so veljararnir ikki skuldu fáa fatur á ta rættu undirgrundina. Okkum rennur í huga: Í) Hvussu sambandið royndi at burturforklára sína virku- lig'. skyld fyri, at arbeiðs- rn durin og fiskimaðurin nú rinda toll á kaffi, te og sukur. Djurhuu sýslumaður viðgekk, al hann vyddist at stemma fyri hesum tolli, tí annars vildi finansorðningin fallið. Sam- bandið hevoi jú einki at sela Í | við staðin fyri henda toll. Harra Djurhuus hevur tí við hetta val avroknað við sínar veljarar. Men hvussu verður hjá Andreas Samuelsen og Joh. M. Fr. Poul- sen og ødrum sambandsmonn- um, tá ið veljararnir so við og við fáa eyguni upp fyri, at teir burturforkláringum skavað yvir tann sannleika, at sambandið við tess stødu á tingi hevur skyld fyri kaffi-, te og sukurtellin? Tíðin vil geva sítt ikki at einasti hava svar. Vit skulu royna gevast, fyrr enn hver hugsandi veljari skilir sannleikan um tellin. 2) Sambandsins støda til ellis- rentumálini. Hvussu royndu ikki at sannleika, at sambandsmenninir fjala yvir ti sambandsins og sjálvstýrisins tingmenn ferð eftir ferð í tíðarskeiðinum frá 1921 —30 segdu mei til ministeriis áheifan á tingid um at inn- fora invalitu- og ellisrentua! Hvussu royndu teir ikki at fjala, hvussu teir saman við sjálvstýrinum høvdu minkað ellisrentuna niður í tann krypul, hon er afturímóti ti tey gomlu fáa í Danmark. Sami sjangurin var við- víkjandi jarðalógunum. 3) Sjálvstýrisins og sambandsins burturforklåring av øllum teim málum, sum javnaðar- flokkurin hin minna mannin! hevur reist fyri Hvussu royndu hesir flokkar ikki at ganga uttan um og fjala hesum sannleikan viðvíkjandi stríðsmálum javnaðarflokksins! 4) Vinnufiokksins steða : Hvussu illavorðin var ikki stødan hjá hesum flokki. Menn minnast, hvussu hesin flokkur royndi at billa fólki inn, at finansoråningin gav ongan lætta. Og nú vísir kennsgerningurin at kom- munuskatfurin flestu staðni er rokin niður í procentum við '/, og !/,. Summastaðni við eini helvt. Allir sóknar- stýrislimir — vinnuflokks- og bóndaflokksmenn hava óivað eisini fleiri góðtrúgvnar sóknarstýrislimir við — sita nú og »konstatera«, at vinnu- og bóndaflokkurin hevur roynt at krógva sann- leikan, at kommunurnar við slopnar frá finansorðningini eru útreiðslum til lærarar, einkjubern, sjúkra- hús og sjúkrakassar, sær- forsorg o. s. fr. Man tilikt ikki virka ræduligt > fyri flokkin? spyrja sannleiks- kærar kvinnur og menn. Verið viss í ff! Ella, hvør minnist ikki, hvussu og fólkaflokksmenninir billa fólki javnaðarmenn høvdn verið við vinnu- royndu at inn, at til at gera eina nýggja skatlalóg, ið kemur við tí ræðuliga „nýggja“, al virði á húsum, dunnum, gæs og hverjum stráði skuldi skattast. veljararnir at Og nú koma konstatera, at hetta er tann råmi ósannleiki. Tann skatlalóg, ið er í gildi, er frá 1923, tå ið eingin javnadarflokkur var í Føroyum, og húsavirði og virði á ollum, id ein fær vin natura« hevur verið skattað síðan 1923. hildið á at rokna måtstødu- Vit kundu upp, menn hava rædst at kempa vid hvussu okkara sannleikanum og sjålvari sakini og hugsjónini til vápn. Men lat lad vera nóg mikið hesa ferð. Vit vilja so við og við við einum sannleiksdømi nú og ødrum tå lýsa okkara lesarum frå, hvussu Osannur ræðuligu ódyggur og stríðshálturin var hjá okkara mótstoðumonnum. Hann, ið byggir á ósannindi, byggir á sand. Undan honum grundin — og hansara ryður hús dettur niður. So verður afturhaldsflokkunum burtur úr! Tað grettur ikki. Hvor vann - og hvor tapti við løgtingsvalid 1940? »Tingakrossur« sigur, at »teir sjey« hava vunnið mest, og al valið var eitt vónbrot fyri Jóannes bónda Patursson og fólkaflokkin, meðan (ad gav javnleik til sambandsflokkin og javnaðarflokkin. »Dimmalætting« øllum gav pørtum sigur. Ein heldur løgin »definitiån« av årslitinum av einum bardaga. Men meiningin er væl tann, at eingin bar sigur heim. >Dagblaðiða himla upp í gleði yvir úrslitið »Nordlysid« og hjá Jóannes Patursson og vinnu- flokkinum. Hetta fagnaðarróp kemst okkum fyri at vera sum hjá manninum, ið kendi seg at hava vunnið alla verðina, tá ið fekk sloppin undan gálganum. Hann hann var klagaður fyri brotsgerd og hevði livad í einum ræðuligum ótla fyri dóminum. Men hvat siga tølini, ið vísa kennsgerningin ? Vit seta líkning millum folkatingsvaltd í her eina saman- fjør, tå ið fiskararnir — leir flestu — vóru burluri, og løg- lingsvalið nú, lá ið fiskararnir høvdu høvi at velju. Fólkulingsvalið: Løgtingsvalid: Sambandið Sjálvstýrið Jóannes Patursson Vinnuflokkurin Javnaðarflokkurin Þa) Sambandið: 34,7 pet. av fólkalingsvalsatkv. og 33,2 pct. av løgtingsvalsatkv. og 342 atkvødur meiri vid løg- lingsvalið enn fólkatingsvalið. Sjålvstyrid: 5 pct. av fólkalingsvalsatkv. og 16,7 pct. av løgtingsvalsatkv. og 1051 atkvødur meir vid løg- tingsvalid enn vid fólkatingsvalið. Fólkaflokkurin J. Patursson og vinnuflokkurin: 38,8 pct. av folkatingsvalsatkv. og 25,5 pct. av løgtingsvalsatkv. 353 løgtingsvalid. og atkvødur færri enn við > Sambandið Sjálvstýrið Jóannes Patursson og vinnuflokkurin Javnaðarflokkurin t 2180 2722 314 1365 1849 - 2084 288 1353 2012 6294 8183 Jayvnaðarfliokkurin: 21,5 pct. av fólkalingsvalsatkv. og 24,6 pct. av logtingsvulsatkv. og 659 atkvoður meiri við løg- folkatings- tingsvalið enn vid valið. Hererikki loysunnarflokkurin og utlanveltadir listar vidrokn- aðir. Sammeta vit seinasta og næst- seinasta løgtingsval í t. d. Suðurstreymoy, hill einasta val- dømid, hvarið allir hesir nevndu valstríðnum, partarnir vóru í sær myndin soleiðis út: 1936: 1940 312 338 284 227 356 Í . 139 186 | 215 208 r Meg undrar å úrslitið. Valið í stórsigur fyri bónda- og vinnu- Vágoynni var ein flokksmenninar eins og fyri sambandið — fyri so vítt sum ferð mun lað hesi kundi »notera« ein fittan fleiri stemmur enn seinast. Tað noktast ikki! Hvalt hava nå sambandsmadurin Jógvan Rasmussen og vinnufloks- maðurin Ellefsen avrikað á lingi fyri Vágoynna, fyri fiski- mannin og arbeiðsmannin ? Einki gott ber hansara ting- starv prógv um! Harra Ellefsen hevur — stutt sagt verið negativur á tingi. Nei, so mín sann um hann hevur haft eitt positivt uppskot fram til bata fyri flskimannin. Tvørturimåti. Hann hevur eins og vinnuflokkurin heglað og geklað ímóti finansordninginum, jardareforminum og øllum ti virkuliga positiva arbeidinum å tingi. Hevdi eftir hansara kókibók, so fall finans- sínum lað gingið orðningurin, við øllum góðum, og jarðareformurin fór aftur í mommu sína. Og har hevði hann so við at felt finans- oråningina og jarðareformin, verið við til at forkomið um vølingini av Miðvágshavnini, motorbåtahavnini í Sandavági, og vellingamenn høvdu mis! veltingastudningin. Harra Ellefsen er vist annars Men 4 árini, ein hampamaður. um hansara tingarbeidi ley hann hevur verið á tingi, kann ikki enn eftir eygna- sigust, al lað sæst meira eftir fí lokinum. Og Jógvan Rasmussen? Sum spor tingmaður, akkurát líka góður ella ringur. Hann hevði eina søk á heilanum. Tað var havnin í Seyrvági. Og henni eigur hann Tað var lirkaði hvorki lut ella deil í. ein annar maður, ið sær peningin frá bróðurinum Í Sandavågi at byggja sær eina kaj fyri. Um harra Rasmussen verður so heppin við vegnum, er ein annar spurningur. Í veru- handlinum er hann, tað er rætt, men har vita vit, at hann bara rokir keypmannaslattsins inte- at vita, at hann var